1 Temmuz Yeni Sigorta Yönetmeliği | Av. Sami IŞILAK

Trafikte seyir halindeyken, hiçbir kusurunuz yokken arkadan veya yandan gelen bir araç size şiddetle çarpar. Aracınızda on binlerce liralık hasar oluşur, ancak siz "Neyse ki karşı tarafın trafik sigortası ve benim kaskom var, tutanağımızı tuttuk, mağduriyetim giderilecek" diyerek derin bir nefes alırsınız. Aracınızı servise bırakır ve sigorta şirketinin eksper raporunu beklersiniz. Ancak o rapor elinize ulaştığında hayatınızın şokunu yaşarsınız! Sigorta şirketi, henüz 2 yıllık tertemiz aracınıza "Orijinal" parça yerine sanayi üretimi "Eşdeğer (Yan Sanayi)" parça takılmasını onaylamıştır. Üstelik kazadan dolayı aracınızın ikinci el piyasasında yaşayacağı 100.000 TL'lik "Değer Kaybı" talebiniz, yönetmelikteki o garip kilometre ve yaş sınırlarına takıldığı gerekçesiyle reddedilmiş veya komik bir rakamla (15.000 TL) geçiştirilmiştir. Vatandaş, "Kanun böyleymiş, sigorta şirketi ne derse o" diyerek aracının o uyduruk parçalarla toplanmasına ve devasa bir mali zarara uğramasına çaresizce boyun eğer. Oysa 1 TEMMUZ İTİBARIYLA BU BÜYÜK SİGORTA KUMPASI TARİHE KARIŞMIŞTIR! 12 Haziran 2026 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanan ve 1 Temmuz 2026 itibarıyla yürürlüğe giren Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarında Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik, sigorta devlerinin vatandaş üzerindeki o tahakkümünü kırmıştır. Artık sigorta şirketleri kafalarına göre yan sanayi parça dayatamayacak, değer kaybı hesaplamalarında o haksız kilometre sınırlarının arkasına saklanamayacak ve hasar ödemelerini sürüncemede bırakamayacaktır. İşte "Eksper ne yazarsa o" diyen o teslimiyetçi zihniyeti yeni yönetmeliğin balyozuyla darmadağın eden, aracınızın değer kaybını son kuruşuna kadar Sigorta Tahkim Komisyonundan nasıl söke söke alacağınızı ve 1 Temmuz itibarıyla değişen o devasa haklarınızı avukat gözüyle tüm detaylarıyla inceliyoruz.

Trafik kazası mağdurlarının en büyük savaşı, araçlarına takılacak yedek parçanın niteliğidir. Bugüne kadar sigorta şirketleri, maliyeti düşürmek için eksperlere baskı yapar ve aracınız yepyeni olsa bile "Eşdeğer (Yan Sanayi)" parça kullanılmasını zorunlu tutardı.

1 Temmuz 2026 Değişikliği Ne Getiriyor? Yeni yönetmelik, Anayasa Mahkemesi'nin (AYM) daha önceki iptal kararlarına ve Yargıtay'ın "Tam Tazmin" ilkesine uyum sağlayarak bu sömürüyü bitirmiştir.

• 3 Yaş ve Orijinallik Kuralı: Yeni düzenlemeyle birlikte, kaza tarihi itibarıyla 3 yaşını doldurmamış (bazı segmentlerde 5 yıla kadar genişletilen) tüm araçların hasar onarımlarında, hak sahibinin onayı olmaksızın "Eşdeğer veya Çıkma Parça" kullanılması KESİNLİKLE YASAKLANMIŞTIR.
• Tedarik Süresi Bahanesi Bitti: Eskiden sigorta şirketleri "Orijinal parça stokta yok, bekleme süresi uzun" diyerek yan sanayiye yönlendirirdi. Artık, hak sahibi "Ben orijinal parçayı bekleyeceğim" derse, sigorta şirketi o parçanın bedelini piyasa rayici üzerinden doğrudan yetkili servise veya nakden mağdura ödemek ZORUNDADIR. Onarım sürecindeki bekleme süresi boyunca da tüketiciye "İkame Araç" sağlama yükümlülüğü katılaştırılmıştır.

Aracınız kazaya karıştığında, tamamen orijinal parçalarla ve kusursuz tamir edilse bile, TRAMER kayıtlarına giren o hasar yüzünden aracınızın ikinci el satış değeri düşer. Buna Hukukta "Araç Değer Kaybı" denir. Eski yönetmeliklerde sigorta şirketleri, formüllerin içine "165.000 KM" gibi suni sınırlar koyar, "Aracın kilometresi yüksek, değer kaybı ödemem" diyerek dosyayı kapatırdı.

Yeni Yönetmelik ve Serbest Piyasa Rayici:

• 12 Haziran 2026'da Resmi Gazete'de yayımlanan değişiklik ile; Yargıtay'ın emsal kararlarına atıfla, değer kaybı hesaplamasında kullanılan o karmaşık ve sigorta şirketini koruyan matematiksel "Sabit Formül Sistemi" tamamen terk edilmiştir.
• Artık değer kaybı; aracın kaza anındaki "Hasarsız 2. El Piyasa Rayiç Değeri" ile, kazadan sonraki "Hasarlı (Onarılmış) Halinin Piyasa Değeri" arasındaki GERÇEK FARK üzerinden hesaplanacaktır.
• Aracınızın kilometresi 200.000 bile olsa, eğer Türkiye 2. el pazarında o kazadan dolayı aracınızın değeri 50.000 TL düşüyorsa, sigorta şirketi o 50.000 TL'yi kuruşu kuruşuna ödemek ZORUNDADIR. Şirketlerin "Kilometre limitini aştınız" savunması 1 Temmuz itibarıyla çöpe atılmıştır.

Kazadan sonra dosyayı açtırırsınız, eksper raporu girilir ancak sigorta şirketi haftalarca, bazen aylarca paranızı yatırmaz. Aramalarınızda "Dosyanız incelemede, genel merkez onayında" gibi oyalama taktikleriyle karşılaşırsınız.

Yeni Yönetmelikteki Temerrüt Kılıcı:

• 1 Temmuz'da yürürlüğe giren yeni hükümlere göre; hak sahibinin gerekli belgeleri (Tutanak, Eksper Raporu, Ruhsat vb.) sigorta şirketine iletmesinden itibaren 8 İŞ GÜNÜ İÇİNDE sigorta şirketi tazminatı ödemekle MÜKELLEFTİR.
• Otomatik Temerrüt: Eskiden sigorta şirketini temerrüde (gecikmeye) düşürmek için ihtarname çekmek gerekirken, yeni kurala göre 8 iş günü dolduğu an şirket otomatik olarak temerrüde düşer. O günden itibaren alacağınıza yasal faizden çok daha yüksek olan "Avans Faizi (Ticari Temerrüt Faizi)" işlemeye başlar. Sigorta şirketi parayı 1 ay geciktirirse, o 1 aylık ağır ticari faizi de ana paraya ekleyerek ödemek zorundadır.

Sigorta şirketi orijinal parça paranızı veya değer kaybınızı eksik yatırdıysa (ki çoğu zaman "kısmi ödeme" yaparak dosyayı kapatmaya çalışırlar), bu paranın üstünü almak için Tüketici veya Asliye Ticaret Mahkemelerinde 3 yıl sürecek bir davaya katlanmak zorunda DEĞİLSİNİZ!

• Sigorta Tahkim Komisyonu (STK): Türkiye'de sigorta uyuşmazlıklarını çözmek için kurulan bu komisyon, mahkemelerden bağımsız çalışır ve en geç 4 İLE 6 AY İÇİNDE karar vermek zorundadır.
• Yeni Ön Başvuru Şartı: 1 Temmuz yönetmeliğiyle birlikte Tahkim'e gitmeden önce sigorta şirketine yazılı olarak başvurma (e-posta veya KEP ile) ve onların 15 günlük cevap süresini bekleme zorunluluğu netleştirilmiştir. Şirket 15 gün içinde eksik kalan 40.000 TL'lik değer kaybınızı ödemeyi reddederse (veya cevap vermezse), derhal e-Devlet üzerinden Sigorta Tahkim Komisyonuna başvurursunuz.
• Komisyon bir Hukukçu Hakem ve Sigorta Eksperi atar. Eksper, piyasa araştırmasını yapar, eksik ödenen değer kaybını tespit eder ve Hakem, sigorta şirketini o parayı yasal faiziyle, avukatlık ücretinizle birlikte size ödemeye MAHKUM EDER.

Yeni yönetmelikle haklarınız şaha kalksa da, sigorta şirketlerinin kurduğu o ölümcül tuzak devam etmektedir: İBRANAME.

• Şirket size 80.000 TL'lik hasarınız veya değer kaybınız için "Hesabınıza 30.000 TL yatırıyoruz" der ve size bir kağıt gönderir (veya SMS ile onay ister). O kağıtta "Sigorta şirketinden tüm alacaklarımı aldım, başkaca bir hak talep etmeyeceğim, şirketi ibra ediyorum (aklıyorum)" yazar.
• Vatandaş "Hiç yoktan iyidir, parayı alayım" diyerek o belgeyi imzaladığı (veya SMS onayını verdiği) an, içeride kalan 50.000 TL'lik hakkı BİTER.
• Doğru Hamle Nedir? Yargıtay'ın emsal kararlarına göre, parayı alırken dekontun açıklamasına veya size gönderilen evrakın altına "Fazlaya İlişkin Haklarım Saklı Kalmak Kaydıyla (İhtirazi Kayıtla) Kısmî Ödemeyi Kabul Ediyorum" ibaresini YAZMAK ZORUNDASINIZ. Bunu yazdığınız an, paranın o 30 bin lirasını cebinize koyar, kalan 50 bin lirasını Sigorta Tahkim Komisyonu üzerinden çatır çatır alırsınız!

Soru 1: "Aracım 4 yaşında, kazada karşı taraf %100 kusurlu. Sigorta şirketi 'Yaşından dolayı eşdeğer (yan sanayi) parça takacağız' diyor. Kabul etmek zorunda mıyım?"

Cevap: HAYIR! 1 Temmuz yönetmeliğiyle koruma sınırları belirginleştirilse de, Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 'Tam Tazmin' ilkesi gereği hiçbir mağdura rızası dışında yan sanayi parça dayatılamaz. Şirkete "Orijinal parça takılmasını talep ediyorum, aksi halde onarımı yetkili serviste kendi cebimden yaptırıp fatura bedelini faiziyle tahsil için Tahkim'e başvuracağım" şeklinde resmi ihtar gönderdiğinizde, şirket geri adım atmak zorundadır.

Soru 2: "Kazada pert (tam hasarlı) olan aracım için sigorta şirketi bana o günkü piyasa değerinin 100 bin lira altını teklif ediyor. İtiraz hakkım var mı?"

Cevap: KESİNLİKLE VAR! Sigorta şirketlerinin sistemden çıkardığı o komik "Sovtaj (Hurdalı) Değeri" ve "Pert Teklifi" tamamen pazarlık usulüdür, kanuni bir bağlayıcılığı yoktur. Teklifi reddedip, aracınızın kaza anındaki gerçek 2. el piyasa değerini gösteren ilanları (sahibinden.com vb.) sunarak Sigorta Tahkim Komisyonuna başvurduğunuzda, komisyon size aracın 'gerçek piyasa rayiç bedelini' ödetir.

Soru 3: "Değer kaybını sigorta acentem veya tamircim benim yerime alabileceğini söyleyip benden vekalet istiyor. Vermeli miyim?"

Cevap: SAKIN YAPMAYIN! Türkiye'de hasar danışmanlık şirketleri, tamirciler veya çantacılar, vatandaşın değer kaybı hakkını %30 - %40 komisyonlarla tahsil etmeye çalışan "Hukuk Dışı" oluşumlardır. Sizin adınıza parayı tahsil edip eksik verebilirler veya sizi sahte evraklarla suça sürükleyebilirler. Değer kaybı tahsilatı hukuki bir süreçtir, bu işlem sadece ve sadece Baroya kayıtlı resmi bir Avukat aracılığıyla yürütülmelidir.

(Bu dilekçe, kaza sonrası sigorta şirketi tarafından değer kaybı veya hasar onarım bedeli olarak çok düşük (kısmi) bir para yatırılan mağdur araç sahibinin, Sigorta Tahkim Komisyonuna gitmeden önce yasal başvuru şartını yerine getirmek üzere sigorta şirketine göndereceği ihtarname taslağıdır.)

[İLGİLİ SİGORTA ŞİRKETİ] A.Ş. GENEL MÜDÜRLÜĞÜ'NE / HASAR BİRİMİNE

BAŞVURUCU (MAĞDUR): [Adınız Soyadınız] - [TC Kimlik No] ADRES: [Adresiniz]

VEKİLİ: Av. Sami IŞILAK

PLAKA BİLGİSİ: [Araç Plakanız]

HASAR DOSYA NO: [Sigorta Şirketinin Açtığı Dosya Numarası]

KONU: .../.../2026 tarihinde meydana gelen maddi hasarlı trafik kazası neticesinde, müvekkilime ait araçta oluşan Değer Kaybı / Hasar Onarım bedelinin eksik (kısmi) ödenmesi sebebiyle; kalan bakiye alacağımızın fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak kaydıyla ödenmesi ihtarıdır.

AÇIKLAMALAR:

1. Müvekkilimin maliki bulunduğu [Plaka] plakalı araca, şirketiniz nezdinde ZMSS (Trafik Sigortası) poliçesi ile sigortalı bulunan [Karşı Tarafın Plakası] plakalı aracın %100 kusuruyla çarpması sonucu .../.../2026 tarihinde maddi hasarlı kaza meydana gelmiştir.
2. Tarafınızca açılan [Dosya No] numaralı hasar dosyası kapsamında, .../.../2026 tarihinde müvekkilimin hesabına yalnızca [Örn: 15.000 TL] tutarında kısmi bir değer kaybı/onarım bedeli ödemesi yapılmıştır. Bu ödeme tarafımızca "Fazlaya İlişkin Haklarımız Saklı Kalmak Kaydıyla (İhtirazi Kayıtla)" kabul edilmiştir.
3. 1 Temmuz 2026 tarihinde yürürlüğe giren Karayolları Motorlu Araçlar ZMSS Genel Şartları Değişikliği ve Yargıtay'ın emsal kararları gereğince; aracın gerçek 2. El Piyasa Rayici dikkate alındığında, oluşan gerçek değer kaybı / orijinal parça onarım bedeli tarafımıza ödenen tutarın çok üzerindedir. (Bağımsız eksper raporumuza göre bakiye zarar ... TL'dir).
4. Yapılan eksik ödeme, Tam Tazmin ilkesine ve yeni yönetmelik hükümlerine açıkça aykırıdır.

SONUÇ VE İSTEM: Yukarıda açıklanan nedenlerle; Haksız ve eksik yapılan ödemeye itiraz ediyor, bakiye kalan gerçek hasar ve değer kaybı tutarımızın işbu başvurunun tarafınıza tebliğinden itibaren 15 (ON BEŞ) GÜN İÇİNDE müvekkilin banka hesabına eksiksiz olarak ödenmesini; aksi takdirde yasal temerrüt (avans) faizi, yargılama giderleri ve vekalet ücreti tarafınıza ait olmak üzere Sigorta Tahkim Komisyonuna başvurulacağını ihtaren bildiririz.

TARİH: .../.../2026

BAŞVURUCU VEKİLİ: Av. Sami IŞILAK (İmza)

Av. Sami IŞILAK Hukuk & Danışmanlık (Bu metin bilgilendirme amaçlıdır, hukuki tavsiye niteliği taşımaz. Detaylı bilgi için iletişime geçebilirsiniz.)