12. Yargı Paketi Neler Getiriyor? | Av. Sami IŞILAK

31 Temmuz 2026 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanan Yargının Etkin ve Verimli İşlemesine Yönelik Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun (12. Yargı Paketi), Türk hukuk sisteminde uzun süredir tartışılan usul hatalarını ve adaletsizlikleri gidermek amacıyla yürürlüğe girmiştir.

Özellikle Medeni Usul Hukukunda (HMK) yıllardır uygulanan "Belirsiz Alacak Davası"nın tamamen yürürlükten kaldırılması, tazminat davalarındaki yasal faiz oranının Merkez Bankası reeskont oranlarına endekslenmesi, ortaklığın giderilmesi (izale-i şuyu) davalarında mirasçılara "öncelikli ihale" hakkı tanınması ve banka hesaplarını kiralayarak dolandırıcılık suçuna iştirak edenlere yönelik ceza indirimleri, bu paketin en vurucu maddeleridir.

Bir avukat perspektifiyle; HMK, TCK, İİK ve TBK bazında yapılan bu köklü değişiklikleri, geçiş hükümlerini ve yeni usul kurallarının davalarımıza nasıl yansıyacağını madde madde inceliyoruz.

Medeni yargılamada, özellikle işçilik alacakları ve tazminat davalarında avukatların en çok başvurduğu yöntem olan HMK Madde 107 (Belirsiz Alacak Davası) yürürlükten kaldırılmıştır. Kanun koyucu, bu davaların yarattığı usuli karmaşayı sonlandırmak için "Kısmi Dava" kurumunu (HMK m. 109) güçlendirmiştir.

• Yeni Kısmi Dava Kuralı (HMK m. 109/4): Artık alacağın sadece bir kısmının dava edildiği durumlarda, tahkikat aşaması sona erene kadar, "iddianın genişletilmesi yasağına tabi olmaksızın" talep bir defaya mahsus artırılabilecektir.
• Zamanaşımı Kalkanı: Eskiden kısmi davada en büyük tehlike, artırılan kısım için zamanaşımının işlemesiydi. Yeni düzenleme ile; talep artırıldığında, artırılan bu kısım için de zamanaşımı ilk dava açılış tarihinden itibaren kesilmiş sayılacaktır. Bu, alacaklılar ve vekilleri için muazzam bir hukuki güvencedir.
• Geçiş Hükmü: Geçici Madde 1/10 uyarınca; HMK 107'nin kaldırılması, sadece yasanın yayımı tarihinden (31.07.2026) sonra açılacak davalar için geçerlidir. Bu tarihten önce açılmış olan belirsiz alacak davaları, eski kanun hükümlerine göre görülmeye devam edecektir.

Yıllardır %9, %24 gibi güncel enflasyon ve ekonomik gerçeklikten uzak, sabit bir oranda uygulanan yasal faiz sorunu nihayet çözülmüştür.

• Yeni Faiz Hesaplaması: 3095 Sayılı Kanun'un 1. maddesinde yapılan değişiklikle; sözleşmeyle belirlenmemiş hallerde uygulanacak yasal faiz, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasının (TCMB) önceki yılın 31 Aralık günü kısa vadeli kredi işlemlerinde uyguladığı reeskont oranının %80'i olarak belirlenmiştir. Yıl ortasında (30 Haziran) bu oranda 5 puan veya daha fazla bir sapma olursa, yılın ikinci yarısı için bu yeni oran (%80'i) geçerli olacaktır.
• Bu değişiklik, alacaklıların mahkeme süreçlerinde paralarının enflasyon karşısında erimesini ciddi ölçüde engelleyecektir.

Ortaklığın giderilmesi (İzale-i Şuyu) satışlarında, ata yadigarı malların düşük bedellerle veya dışarıdan gelen yatırımcıların eline geçmesini önlemek amacıyla çok kritik bir sosyal koruma getirilmiştir.

• Mirasçılar Arası Kapalı Artırma (İİK m. 114): Üçüncü kişilerin mülkiyet hakkının bulunmadığı, tamamen miras yoluyla intikal eden taşınmazların satışında "Birinci Artırma SADECE malik olan mirasçılar arasında" yapılacaktır. Bu kapalı artırma usulü bir defaya mahsus uygulanacak; mirasçılar kendi aralarında anlaşamaz veya alım yapmazsa, ikinci artırma genele açık yapılacaktır.
• İhaleyi Feshedenin Teminatı Yanacak: En yüksek teklifi verip ihale bedelini yatırmayan (ihaleyi patlatan) alıcıların teminatları artık iade edilmeyecek. Bu teminat, satış masraflarına ve hak sahiplerinin alacaklarına mahsup edilecektir. Ayrıca bu kişilere, teklif ettikleri bedelin %5'i oranında idari para cezası kesilecektir.
• Geçiş Hükmü: Bu kurallar, yasanın yürürlüğe girdiği tarihten önce ilanı yapılmış açık artırmalar için uygulanmayacaktır.

Son yıllarda öğrencilerin veya maddi zorluk çeken vatandaşların, belirli bir komisyon karşılığında banka hesaplarını veya kripto para borsası şifrelerini dolandırıcılara kiralayarak TCK 158 (Nitelikli Dolandırıcılık) suçundan ağır hapis cezaları aldığı bilinmektedir.

• Yarı Oranında İndirim (TCK m. 158/4): Dolandırıcılık suçuna iştirakin; sadece banka/kredi kartını, aracı kurum, ödeme hizmeti (Papara vb.) veya kripto varlık hesap bilgilerini başkasına vermek fiiliyle sınırlı kalması halinde, sanığa verilecek ceza yarı oranında indirilecektir.
• Devam Eden ve Kesinleşmiş Dosyalar (Geçici Madde 1): Bu değişiklik lehe kanun uygulamasıdır. Bölge Adliye Mahkemelerinde olan dosyalar bozularak ilk dereceye gönderilecek. İnfaz aşamasında (cezaevinde) olan hükümlüler ise; mağdurun zararını mahkemenin ihtarından itibaren 6 ay içinde giderirlerse "Etkin Pişmanlık (TCK m. 168)" indirimlerinden faydalanabileceklerdir.

Yargılamanın uzamasına neden olan en büyük usul hatalarından biri, hâkimlerin kendi hukuki bilgileriyle çözebilecekleri konularda (örneğin kusur tespiti, sözleşme yorumu) dosyayı bilirkişiye göndermesiydi.

• 2802 Sayılı Hâkimler ve Savcılar Kanunu'nun 63. maddesine eklenen fıkra ile; "Mesleğin gerektirdiği hukuki bilgiyle çözümlenmesi mümkün olan konularda bilirkişiye başvurmak" hâkimler için resmi bir disiplin (uyarma/kınama) suçu haline getirilmiştir.
• Ayrıca HMK m. 147 değişikliği ile, zorunlu haller (bilirkişi uzaması vb.) ve gerekçeli karar dışında duruşmalar arasındaki süre 3 aydan daha uzun olamayacaktır.

Ölümlü ve yaralanmalı trafik kazaları ile iş kazalarındaki tazminat davalarında faizin ne zaman başlayacağı hususu kanunla netleştirilmiştir.

• Zarar görenin veya ölenin kazancının (maaşının/gelirinin) bilindiği döneme ilişkin tazminatlarda kanuni faiz, haksız fiilin (olayın) gerçekleştiği tarihten itibaren işletilecektir.
• Kazancın bilinemediği (farazi hesaplanan) döneme ilişkin tazminatlarda ise faiz, mahkemenin karar tarihinden itibaren işletilecektir.
• Geçiş Hükmü: Bu kural, 31 Temmuz 2026 tarihinden sonra meydana gelen haksız fiiller için geçerli olup, eski davalarda eski içtihatlar uygulanacaktır.

Soru 1: Geçen yıl açtığım İşçilik Alacakları davamı 'Belirsiz Alacak' olarak açmıştım. HMK 107 kaldırıldığına göre davam reddedilecek mi?

Cevap: Hayır, reddedilmeyecek. Kanunun Geçici 1. maddesinin 10. fıkrası gereğince; HMK 107'nin yürürlükten kaldırılması hükmü, yasanın yayımlandığı 31 Temmuz 2026 tarihinden ÖNCE açılan davalarda uygulanmayacaktır. Eski davalarınız belirsiz alacak davası usulüyle görülmeye devam edecektir.

Soru 2: Banka hesabımı tanımadığım birine kullandırmıştım ve nitelikli dolandırıcılık suçundan cezam kesinleşti, şu an cezaevindeyim. Yeni yasadan nasıl yararlanırım?

Cevap: TCK 158'e eklenen 4. fıkra ve Geçici Madde 1 uyarınca büyük bir hakka kavuştunuz. Eğer suçtaki rolünüz SADECE hesap veya şifre temin etmekten ibaretse cezanız yarı oranında inecektir. Üstelik mahkemenin yapacağı ihtardan itibaren 6 ay içinde mağdurun zararını karşılarsanız, daha önce yararlanamadığınız 'Etkin Pişmanlık' indiriminden de faydalanarak tahliye olabilirsiniz. İvedilikle kararı veren mahkemeye 'Uyarlama Talepli' dilekçe sunulması gerekmektedir.

Soru 3: Ortaklığın giderilmesi (İzale-i Şuyu) davamız bitti, ev satışa çıkacak. Evi biz mirasçılar kendi aramızda ihaleyle alabilir miyiz?

Cevap: Evet. Yeni İİK m. 114 değişikliği ile; evde mirasçılar dışında üçüncü bir kişinin hissesi yoksa, yapılacak ilk açık artırmaya sadece siz malik (mirasçı) olanlar katılabilecektir. Dışarıdan kimse bu ilk ihaleye giremez. Ancak bu değişiklik, yasanın çıktığı tarihten önce "satış ilanı" yapılmış dosyaları kapsamaz. İlan henüz yapılmadıysa bu haktan faydalanabilirsiniz.

(Aşağıdaki belge, HMK 107'nin kaldırılması sonrası, alacağını kısmi dava olarak açan bir alacaklının, bilirkişi raporu sonrası tahkikat bitmeden önce zamanaşımı def'i riski olmaksızın talebini artırmak için mahkemeye sunacağı resmi dilekçe taslağıdır.)

[KONYA] ... ASLİYE HUKUK / İŞ MAHKEMESİ HÂKİMLİĞİ'NE

DOSYA NO: 2026/... Esas DAVACI: [Adınız Soyadınız] - [TC Kimlik No]

VEKİLİ: Av. Sami IŞILAK

DAVALI: [Karşı Tarafın Adı / Unvanı]

KONU: 7589 Sayılı Kanun ile değişik 6100 Sayılı HMK Madde 109/4 hükmü uyarınca; dosyaya mübrez bilirkişi raporu doğrultusunda dava değerinin (talep sonucunun) iddianın genişletilmesi yasağına tabi olmaksızın ARTIRILMASI ve eksik harcın tamamlanması işlemidir.

AÇIKLAMALAR:

1. Mahkemeniz nezdinde görülmekte olan yukarıda esası belirtilen "Kısmi" alacak/tazminat davamızda, talep edilen alacak kalemlerimizin tam ve kesin olarak hesaplanması amacıyla dosya bilirkişiye tevdi edilmiş olup, .../.../2026 tarihli hesap raporu dosyaya sunulmuştur.
2. Bilirkişi raporunda müvekkilimin hak kazandığı alacak miktarı [Örn: 150.000 TL] olarak tespit edilmiştir. Dava dilekçemizde kısmi olarak [Örn: 10.000 TL] talep etmiştik.
3. 31/07/2026 tarihinde yürürlüğe giren 7589 Sayılı Kanun'un 20. maddesi ile HMK Madde 109'a eklenen 4. fıkra şu şekildedir: "Alacağın sadece bir kısmının dava edildiği durumlarda talep konusu, aynı davada bir defaya mahsus olmak üzere iddianın genişletilmesi yasağına tabi olmaksızın tahkikatın sona ermesine kadar artırılabilir. Bu durumda zamanaşımı, artırılan kısım bakımından da dava tarihinden itibaren kesilmiş sayılır."
4. İşbu açık kanun hükmü gereğince tahkikat aşaması henüz sona ermediğinden; dava dilekçemizdeki [10.000 TL] olan kısmi talebimizi [140.000 TL] artırarak toplam [150.000 TL] olarak güncelliyoruz. İlgili kanun bendi gereği artırılan kısım için zamanaşımı dava tarihi itibarıyla kesilmiş olduğundan, olası zamanaşımı itirazlarının hukuki dayanağı bulunmamaktadır.

SONUÇ VE İSTEM: Yukarıda arz edilen hukuki nedenlerle; Süresi ve usulü dairesinde sunduğumuz TALEP ARTIRIM (BEDEL ARTIRIMI) DİLEKÇEMİZİN KABULÜNE, dava değerinin ekte sunduğumuz harç makbuzu doğrultusunda [150.000 TL]'ye yükseltilmesine ve nihai kararın bu artırılmış meblağ üzerinden dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte kabulüne karar verilmesini vekaleten arz ve talep ederim.

TARİH: .../.../2026

DAVACI VEKİLİ: Av. Sami IŞILAK (İmza)

Https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2026/07/20260731-1.htm

Av. Sami IŞILAK Hukuk & Danışmanlık (Bu metin bilgilendirme amaçlıdır, hukuki tavsiye niteliği taşımaz. Detaylı bilgi için iletişime geçebilirsiniz.)