Aracınızı güvenle park ettiğiniz yerden almaya geldiğinizde ağır bir kaporta hasarıyla karşılaşmak, sürücülerin en sık yaşadığı mağduriyetlerden biridir. Kaza anında failin olay yerinden kaçması durumunda, aracınızı hareket ettirmeden polis çağırmak hukuki sürecin en kritik adımıdır. Toplumda yaygın olarak inanılan 'Fail bulunamazsa devletin Güvence Hesabı kaporta hasarımı öder' düşüncesi maalesef büyük bir yanılgıdır; zira kanun gereği Güvence Hesabı faili meçhul kazalarda sadece bedensel zararları karşılamaktadır. Failin tespit edilmesi için savcılık nezdinde yürütülmesi gereken işlemleri, kasko sigortanızın hasarsızlık indiriminin nasıl etkileneceğini, kusurlu taraf tespit edildiğinde değer kaybı hakkınızın rücu sürecini ve faili meçhul kazalarda izlenmesi gereken yasal prosedürü detaylarıyla ele alıyoruz.
Günlük hayatta araç sahiplerinin sıklıkla karşılaştığı ve maddi zararın ötesinde ciddi bir psikolojik mağduriyet yaratan durumların başında, park halindeki araca çarpılıp kaçılması gelmektedir. Alışveriş merkezi otoparkında, sokak arasında veya evinizin önünde aracınızı bıraktığınız yerden almaya geldiğinizde, kaportada ciddi bir göçük, kırık bir ayna veya boya hasarı ile karşılaşabilirsiniz. Bu tür bir durumda failin olay yerinde olmaması ve iletişim bilgisi bırakmaması, mağdur araç sahibini hak arama sürecinde bilinmezliğe iter.
Olayın ilk şokuyla birlikte araç sahipleri genellikle iki hatalı davranıştan birini sergilemektedir: Ya hasarın kendi kaskoları tarafından nasıl olsa karşılanacağını düşünerek polisi aramadan olay yerinden ayrılmakta ya da kulaktan dolma bilgilerle devletin "Güvence Hesabı"nın bu zararı doğrudan ödeyeceği yanılgısına düşmektedirler. Oysa Türk hukuku ve sigorta mevzuatı, faili meçhul trafik kazalarında oldukça sıkı şekil şartları ve ispat kuralları öngörmektedir.
Olay yerinin terk edilmesi, kolluk kuvvetleri tarafından resmi tutanak tutulmaması veya kasko poliçesindeki rücu şartlarının yanlış yorumlanması, on binlerce liralık onarım bedelinin doğrudan araç sahibinin üzerinde kalmasına yol açabilmektedir. Bu makalede; park halindeki araca çarpıp kaçma durumunda olay anında atılması gereken yasal adımları, failin tespiti için savcılık nezdinde yürütülecek soruşturmayı, kasko ile trafik sigortasının sorumluluk sınırlarını ve Güvence Hesabı'nın hukuki kapsamını profesyonel bir çerçevede ele alıyoruz.
Aracınızın hasar gördüğünü fark ettiğiniz ilk an, hukuki sürecin kaderini belirler. Yargıtay içtihatları ve sigorta genel şartları uyarınca, hasarın tazmini için olayın "trafik kazası" olduğunun resmi makamlarca kayıt altına alınması şarttır.
Olay Yerini Terk Etmeme Kuralı: Aracınızdaki hasarı fark ettiğinizde, kesinlikle aracı hareket ettirmemeli ve olay yerinden ayrılmamalısınız. Kendi cep telefonunuzla aracın hasarlı bölgelerini, aracın park halindeki genel konumunu ve etrafta varsa kırık far, boya kalıntısı gibi delilleri geniş açıyla fotoğraflamalı, ardından derhal 155 (veya 112) ihbar hattını arayarak Trafik Polisini (bölge jandarma bölgesiyse Jandarma Trafik ekiplerini) çağırmalısınız.
Zabıt Varakası (Trafik Kazası Tespit Tutanağı): Fail olay yerinde olmadığı için, tarafların kendi aralarında "Maddi Hasarlı Trafik Kazası Tespit Tutanağı" tutması fiziken ve hukuken imkansızdır. Bu yetki doğrudan kolluk kuvvetlerine aittir. Gelen trafik ekipleri, olayın faili meçhul bir kaza olduğuna dair resmi bir tutanak düzenler. Şayet aracınıza vuran kişinin plakasını gören bir görgü tanığı varsa, bu tanığın isim ve iletişim bilgileri ile tespit edilen plaka mutlaka tutanağa geçirilmelidir. Bu tutanak, ilerleyen süreçte kasko şirketine yapılacak başvurunun ve savcılık şikayetinin temelini oluşturacaktır.
Trafik tutanağı tutulduktan sonra, eğer çevrede kazayı gören bir güvenlik kamerası (Mobese, işyeri veya apartman kamerası) varsa, failin tespit edilmesi için hukuki süreç başlatılmalıdır. Birçok işyeri sahibi, kişisel verilerin korunması kanunu (KVKK) gerekçesiyle kamera kayıtlarını şahıslara vermekten imtina etmektedir.
Suç Duyurusu ve Delil Tespiti: Bu durumda, zaman kaybetmeksizin Cumhuriyet Başsavcılığına "Mala Zarar Verme (TCK m. 152)" ve "Trafik Güvenliğini Tehlikeye Sokma (TCK m. 179)" suçlarından şikayet dilekçesi verilmelidir. Dilekçede, kazanın olduğu saat aralığı ve çevredeki kameraların adresleri detaylıca belirtilmeli; savcılıktan, kayıtların silinme ihtimaline binaen ivedilikle kolluk marifetiyle toplanması talep edilmelidir. Savcılık veya emniyet güçleri kamera kayıtlarını inceler ve çarpıp kaçan aracın plakasını tespit ederse, şüphelinin kimliğine ulaşılır.
Eğer savcılık soruşturması, görgü tanığı veya kamera kayıtları sayesinde failin kimliği ve çarpan aracın plakası tespit edilirse, hukuki süreç standart bir trafik kazası prosedürüne dönüşür. Bu senaryo, mağdur araç sahibi için en sorunsuz olanıdır.
Uygulamada en sık karşılaşılan sorun, failin plakasına ulaşılamaması ve dosyanın "faili meçhul" olarak kalmasıdır. Bu durumda mağduriyetin nasıl giderileceği, aracın kasko poliçesinin bulunup bulunmamasına göre değişiklik gösterir.
Eğer aracınızın kasko poliçesi varsa, "Faili Meçhul" olarak tutulan polis tutanağı ile kasko şirketinize başvurursunuz. Kasko, sözleşme gereği aracınızdaki hasarı onarır. Ancak ortada hasarı rücu edebileceği (parasını geri alabileceği) kusurlu bir karşı araç olmadığı için, hasar maliyeti kasko şirketinin üzerinde kalır. Bu durumun hukuki sonucu şudur: Bir sonraki yıl poliçe yenileme döneminde Hasarsızlık İndiriminiz bozulur ve priminiz artar. (İstisna: Bazı genişletilmiş kasko poliçelerinde "Yılda bir kez faili meçhul hasarlarda hasarsızlık bozulmaz" şeklinde özel klozetler bulunabilir, poliçe detayları incelenmelidir.)
Aracında kasko bulunmayan vatandaşların en çok dile getirdiği argüman şudur: "Çarpan kişi kaçtı, bulamıyoruz. Trafik sigortası kapsamında devletin kurduğu Güvence Hesabı benim kaporta masrafımı ödeyecektir."
Hukuki Gerçek (Karayolları Trafik Kanunu m. 98): Bu inanış tamamen bir hukuki bilgi eksikliğidir. 5684 Sayılı Sigortacılık Kanunu ve ilgili yönetmelikler uyarınca kurulan "Güvence Hesabı", faili meçhul kalan (tespit edilemeyen) araçların neden olduğu kazalarda SADECE BEDENSEL ZARARLARI (Yaralanma, sakatlanma, ölüm ve tedavi giderleri) karşılar. Güvence hesabı, çarpan aracın tespit edilemediği durumlarda, sırf suistimalleri ve sigorta dolandırıcılıklarını önlemek amacıyla "MADDİ HASARLARI (Araçtaki kaporta, mekanik zararları)" KESİNLİKLE KARŞILAMAZ. Dolayısıyla, kaskonuz yoksa ve size çarpan kişiyi kamera veya tanıkla bulamıyorsanız, aracınızdaki onarım masrafını bizzat kendi cebinizden ödemek zorundasınız. Hiçbir devlet kurumu veya sigorta fonu faili meçhul bir maddi hasarı tazmin etmez.
Soru 1: Aracıma çarpıp kaçtıklarını fark ettim ama işim acele olduğu için polisi beklemeden aracı hareket ettirdim. Ertesi gün polis merkezine gitsem tutanak tutarlar mı?
Cevap: Hukuken olay yerinin terk edilmesi, olayın "trafik kazası" vasfını ispat yönünden son derece zayıflatır. Ertesi gün kolluk kuvvetlerine başvurduğunuzda, polis olayın gerçekten orada mı yoksa başka bir yerde sizin kusurunuzla mı gerçekleştiğini bilemeyeceği için genellikle kaza tespit tutanağı tutmaktan imtina eder veya "Beyan Tutanağı" düzenler. Beyan tutanakları, kasko şirketleri nezdinde genellikle hasarın şüpheli bulunarak reddedilmesine yol açmaktadır.
Soru 2: Çarpan aracın plakasını biliyorum, ancak sürücüsünün kim olduğunu göremedim. Zararımı kimden talep edeceğim?
Cevap: Türk Borçlar Kanunu (Madde 71) ve Karayolları Trafik Kanunu uyarınca, aracın işleteni (ruhsat sahibi) ile sürücüsü, üçüncü kişilere verilen zararlardan müteselsilen (ortaklaşa) sorumludur. Sürücünün kimliği tespit edilemese dahi, plaka üzerinden aracın ruhsat sahibine ve trafik sigortasına yönelerek hasar onarım bedelini ve değer kaybını talep etme hakkınız eksiksiz olarak mevcuttur.
Soru 3: Faili meçhul olarak aracımı kaskodan yaptırdım, hasarsızlığım bozuldu. İki ay sonra savcılık çarpan kişiyi buldu. Ne yapmalıyım?
Cevap: Failin sonradan tespit edilmesi durumunda, kasko şirketiniz derhal bilgilendirilmelidir. Kasko şirketi, daha önce kendi üzerinde kalan hasar maliyetini tespit edilen failin sigortasına rücu eder. Rücu işlemi başarıyla sonuçlandığında, şirketiniz haksız yere bozulan hasarsızlık indiriminizi geriye dönük olarak düzeltmekle yükümlüdür.
(Aşağıdaki belge, park halindeki aracına çarpıp kaçan failin tespit edilmesi, ilgili çevredeki kamera kayıtlarının silinmeden toplanması ve TCK kapsamında soruşturma başlatılması amacıyla Cumhuriyet Başsavcılığına sunulacak resmi bir dilekçe taslağıdır.)
[KONYA] CUMHURİYET BAŞSAVCILIĞI'NA
MÜŞTEKİ: [Adınız Soyadınız] - [TC Kimlik No] ADRES: [İkametgah veya Tebligat Adresiniz]
VEKİLİ: Av. Sami IŞILAK
ŞÜPHELİ: Kimliği belirsiz kişi veya kişiler (Faili Meçhul)
SUÇ: Mala Zarar Verme (TCK m. 152), Trafik Güvenliğini Tehlikeye Sokma (TCK m. 179) ve resen tespit edilecek sair suçlar.
SUÇ TARİHİ: .../.../20.. (Saat: ..:.. ile ..:.. arası)
AÇIKLAMALAR:
SONUÇ VE İSTEM: Yukarıda arz ve izah edilen nedenlerle; Olay yerini gören [Kamera Adresleri] adreslerindeki güvenlik kamerası ve MOBESE kayıtlarının silinmesinin önüne geçilmesi adına kolluk kuvvetlerine müzekkere yazılarak İVEDİLİKLE TOPLANMASINI, yapılacak inceleme neticesinde tespit edilecek fail/failler hakkında soruşturma yürütülerek haklarında kamu davası açılmasına karar verilmesini vekaleten saygılarımla arz ve talep ederim.
TARİH: .../.../2026
MÜŞTEKİ VEKİLİ: Av. Sami IŞILAK (İmza)
Av. Sami IŞILAK Hukuk & Danışmanlık (Bu metin bilgilendirme amaçlıdır, hukuki tavsiye niteliği taşımaz. Detaylı bilgi için iletişime geçebilirsiniz.)