"Boşanırken 'Ceketimi Alır Çıkarım' Demeyin! Mal Paylaşımında Gizli Tuzaklar" Boşanma davası biter, hesaplaşma başlar. Peki, krediyle alınan ev nasıl bölünür? 2002 öncesi alınan mallarda hakkınız var mı? Babadan kalan miras veya zina durumu paylaşımı nasıl değiştirir? Hakkınızı "yarı yarıya" diyerek kısıtlamayın; mal paylaşımı davalarının bilinmeyenlerini ve haklarınızı detaylıca anlattık.
Boşanma davası, evliliğin duygusal olarak bitişidir. Ancak ekonomik olarak bitişi, boşanma davasıyla değil, ayrı bir dava olan "Mal Rejimi Tasfiyesi (Mal Paylaşımı)" davasıyla olur.
Çoğu vatandaş şu yanılgıya düşüyor: "Boşanma davası açtım, hakim evi de bana verir herhalde." Hayır. Boşanma hakimi sadece sizi boşar, velayeti ve nafakayı düzenler. Kimin kime ne kadar borçlu olduğunu, tapunun kime geçeceğini "Mal Paylaşımı" davası belirler. Ve bu dava, boşanma davasından sonra (veya birlikte açılıp bekletilerek) görülür.
Peki, evliyken dişinizden tırnağınızdan artırıp aldığınız o evde hakkınız ne? "2002 Miladı" nedir? Kredisi bitmemiş ev nasıl paylaşılır? Gelin, efsaneleri bir kenara bırakıp gerçek hukuka bakalım.
Mal paylaşımında her şeyden önce evlilik tarihine ve malın alındığı tarihe bakılır.
En çok kavga burada çıkar. Kanun diyor ki; "Evet mallar ortaktır ama Kişisel Mallar hariç." Nedir bu kişisel mallar?
Önemli Taktik: Eğer babanızdan kalan parayla ev alacaksanız, banka dekontunda mutlaka "Miras payı ile ev alımı" gibi açıklamalar yazdırın veya parayı doğrudan babanızın hesabından satıcıya gönderin. Aksi takdirde mahkemede "Bu paranın kaynağı mirastır" diye ispatlamakta zorlanırsınız ve eşiniz o eve ortak olur.
Türkiye'de evlerin çoğu krediyle alınıyor. Boşanma aşamasına gelindiğinde kredi hala bitmemişse hesap nasıl yapılır?
Yargıtay'ın formülü şudur: Mahkeme, evin boşanma davası açıldığı tarihteki güncel piyasa değerini belirler. Bu değerden, kalan kredi borcu düşülür. Geriye kalan "Net Değer" ikiye bölünür.
Normalde aldatan eş bile malların yarısını alır. "Aldattı diye malı mülkü bırakacak" diye bir kural yoktur. TEK BİR İSTİSNA HARİÇ.
Türk Medeni Kanunu Madde 236/2 der ki: Eğer boşanma sebebi "Zina" (Aldatma) veya "Hayata Kast" (Öldürmeye teşebbüs) ise; hakim, kusurlu eşin artık değerdeki payını (o %50'lik hakkını) azaltabilir veya tamamen kaldırabilir.
Yani; eşiniz sizi aldattıysa ve siz boşanma davasını "Şiddetli Geçimsizlik"ten değil, doğrudan "Zina" sebebinden açıp ispatlarsanız; eşiniz evlilik birliği içinde alınan mallardan pay alamayabilir! Bu, stratejik olarak en güçlü hamledir.
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu son dönemde görüş değiştirdi ancak temel ilke şudur: Kadına takılanlar kadının, erkeğe takılanlar erkeğindir. (Eskiden "hepsi kadının" deniyordu, şimdi "kadına özgü olanlar kadının" deniyor). Ancak düğün videoları ve fotoğrafları bilirkişi tarafından incelenir. Eğer erkek, kadının altınlarını alıp "Ev aldık, araba aldık, borç ödedik" diye bozdurduysa; boşanma anında o altınların güncel değerini kadına geri ödemek zorundadır. "Evi geçindirdik" savunması kabul edilmez.
Soru 1: Eşim malları kaçırmak için boşanmadan hemen önce arabayı abisine devretti. Ne yapabilirim?
Cevap: Hukukumuzda buna "Eklenecek Değer" denir. Eğer eşiniz boşanma davasından önceki 1 yıl içinde karşılıksız kazandırmalar yaptıysa veya mal kaçırma kastıyla satış yaptıysa; mahkeme o mallar hiç satılmamış gibi hesaba katar. Eşiniz o malı elinden çıkarmış olsa bile, o malın değerinin yarısını size nakit olarak ödemek zorunda kalır.
Soru 2: Mal paylaşımı davası ne zaman açılmalı?
Cevap: Boşanma davası ile birlikte açılabilir (genelde usul ekonomisi gereği ayrı dosya numarası alır) veya boşanma kararı kesinleştikten sonra açılabilir. Zamanaşımı süresi, boşanma kararının kesinleşmesinden itibaren 10 yıldır.
Soru 3: Şirket sahibi olan eşin şirket hisseleri bölünür mü?
Cevap: Evet. Eğer şirket evlilik tarihinden sonra kurulduysa veya sermaye artırımı evlilik birliği içinde yapıldıysa, diğer eşin şirket hisseleri ve kar payı üzerinde hakkı vardır.
Soru 4: Ev benim üzerime ama krediyi eşim ödedi. Evi elimden alabilir mi?
Cevap: Tapu kimdeyse mülkiyet onundur, evi elinizden alamaz. Ancak eşiniz "katılma alacağı" davası açarak, evin değerinin yarısını sizden nakit para olarak isteyebilir. Parayı ödeyemezseniz, ev icra yoluyla satılabilir.
Soru 5: Anlaşmalı boşanmada "Mal rejimini tasfiye ettik" dedik, sonradan dava açabilir miyim?
Cevap: Hayır. Anlaşmalı boşanma protokolünde "Tarafların birbirlerinden maddi-manevi ve mal rejimine dayalı alacağı yoktur" maddesi varsa ve imzaladıysanız, sonradan "kandırıldım" diyerek dava açamazsınız. O imza ile tüm haklarınızdan feragat etmiş sayılırsınız.
Aşkın gözü kör olabilir ama hukukun gözü terazidir. Evlilik biterken duygusal davranıp "Lanet olsun, hiçbir şey istemiyorum" demek, yıllarca verdiğiniz emeği çöpe atmaktır.
Özellikle 2002 sonrası evliliklerde, çalışmayan eşin (ev hanımının) dahi, kocası üzerine olan mallarda %50 hakkı vardır. Bu bir lütuf değil, kanuni haktır. Mal kaçırma girişimlerine, "O benim babamın malı" yalanlarına kanmayın. Bir avukat ile detaylı bir mal varlığı sorgusu yaptırmak, geleceğinizi kurtarabilir.
Av. Sami IŞILAK Hukuk & Danışmanlık (Bu metin bilgilendirme amaçlıdır, hukuki tavsiye niteliği taşımaz. Detaylı bilgi için iletişime geçebilirsiniz.)