"Boşanırsam Eşim Her Şeyin Yarısını Alır mı?" YALAN! Boşanmada Mal Paylaşımı Savaşları: Kişisel Mallar, Miras, Kredi Borçları ve "Zina" Halinde Payın Sıfırlanması

Evlenirken kimse "Bir gün ayrılırsak bu evi nasıl bölüşürüz?" diye düşünmez. Pembe panjurlu ev hayalleriyle imzalar atılır. Ancak Türkiye istatistiklerine göre evliliklerin önemli bir kısmı ilk 5 yılda, daha büyük bir kısmı ise "İkinci Bahar" denilen 20. yıldan sonra bitiyor. Ve o gün geldiğinde, aşk ve sevgi yerini "Hesap Makinesine" bırakıyor.

Erkek tarafı genelde: "Yıllarca ben çalıştım, o evde oturdu, benim paramla alınan evden pay veremem" der. Kadın tarafı genelde: "Ben saçımı süpürge ettim, çocuk baktım, o servet yaparken ben evdeydim, yarısı benim hakkım" der. Hukuk ise ne erkeğe bakar ne kadına. Hukuk, **"Edinilmiş Mallara Katılma Rejimi"**ne bakar. Peki, babanızdan kalan arsayı satıp ev aldıysanız bu ev ortak mı olur? Eşiniz kredi çekip ev aldı ama borcu bitmeden boşandınız; borcu kim ödeyecek? Eşiniz sizi aldattıysa, tazminat dışında onun mal varlığından da pay alabilir misiniz? İşte boşanmanın en kanlı cephesi olan "Mal Paylaşımı"nın (Katılma Alacağı) bilinmeyenleri.

Türkiye'de mal paylaşımında iki ayrı dönem vardır. Evlilik tarihiniz ve malın alınış tarihi kaderinizi belirler.

A) 2002 Öncesi (Mal Ayrılığı Dönemi): Eğer 1995'te evlendiniz ve 1998'de bir ev aldınız. Tapu kimin üzerineyse mal onundur. Boşanırken diğer eş, "Benim de katkım var" diyorsa, bunu kuruşu kuruşuna (dekontla, ziynetle) ispatlamak zorundadır. İspatlayamazsa HİÇBİR ŞEY ALAMAZ.

B) 2002 Sonrası (Edinilmiş Mallara Katılma Rejimi): 01.01.2002'den sonra alınan her şey (aksi kararlaştırılmadıkça) ORTAKTIR. Tapu kocanın üstüne de olsa, karısının üstüne de olsa fark etmez. Boşanma anında bu malların değeri toplanır, borçlar düşülür ve kalan para YARI YARIYA (1/2) paylaşılır. Ancak bu "Yarı Yarıya" kuralının çok hayati istisnaları vardır.

Müvekkillerin en büyük korkusu: "Babamdan kalan tarlayı da mı böleceğiz?" HAYIR. Kanun (TMK 220) bazı malları "Kişisel Mal" sayar ve bunlar paylaşıma girmez.

Bunlar Nelerdir?

1. Miras Kalan Mallar: Babanızdan, dedenizden kalan ev, arsa, para, şirket hissesi.
2. Karşılıksız Kazanmalar: Milli Piyango ikramiyesi (tartışmalı olsa da genelde edinilmiş sayılır ama bağış yoluyla gelenler kişiseldir).
3. Manevi Tazminat: Bir kaza geçirdiniz, sigorta size manevi tazminat ödedi. Bu para sadece sizindir.
4. Evlenmeden Önceki Mallar: 2010'da evlendiniz, 2008'de aldığınız araba sizindir.
5. Kişisel Kullanım Eşyaları: Giysileriniz, saatiniz, makyaj malzemeniz, bilgisayarınız.

Çok Kritik Örnek: Babanızdan miras kalan tarlayı 2024'te 5 Milyon TL'ye sattınız. Gidip o parayla bir ev aldınız. Tapuyu da kendi üstünüze yaptınız. Eşiniz "Bu ev evlilik içinde alındı, yarısı benim" diyebilir mi? Diyemez! Çünkü bu ev, **"Kişisel Malın Yerine Geçen Değer"**dir. Ancak mahkemede tarlanın satış parasıyla evin alındığını (Para takibi/Bank Asya dekontu vb.) ispatlamanız gerekir. İspatlarsanız evin tamamı sizde kalır.

Senaryo şu: Koca'nın evlenmeden önce aldığı bir evi var (Kişisel Mal). Kadın, evlendikten sonra düğünde takılan altınlarını bozdurup bu eve mutfak yaptırıyor, parkeleri değiştiriyor, değerini artırıyor. Boşanırken koca diyor ki: "Ev benim kişisel malımdı, avcunu yala." HAYIR! Kadın burada "Değer Artış Payı" talep eder. Evin bugünkü değeri üzerinden, o gün yaptığı katkının oranını faiziyle geri alır. Yani kimsenin parası kimse de kalmaz. Ancak "Katkı"nın ispatı (Fatura, dekont, tanık) şarttır.

En karmaşık hesap buradadır. 2020'de krediyle ev aldınız. 10 yıllık kredi çektiniz. 2025'te boşanma davası açıldı. Kredi bitmedi. Ne olacak? Mahkeme şöyle hesaplar:

1. Evin Dava Tarihindeki piyasa değerini bulur (Örn: 5 Milyon TL).
2. Kalan kredi borcunu düşer (Örn: 1 Milyon TL).
3. Kalan net değer (4 Milyon TL) üzerinden diğer eşe yarısını (2 Milyon TL) NAKİT olarak ödemenize hükmeder.
4. Evi kim alırsa, kalan kredi borcunu o ödemeye devam eder.

Dikkat: Boşanma davası açıldıktan sonra krediyi ödeyen eş, ödediği taksitlerin yarısını diğer eşten ayrıca talep edebilir (Rücu hakkı).

Eşiniz bir Limited Şirket ortağı veya esnaf. "Şirket benim, ortağım var, karıştırmam" diyor. Hukuken şirket hissesi "Kişisel Mal" olabilir (Eğer evlenmeden önce kurulduysa). ANCAK; şirketin evlilik süresince elde ettiği KAR PAYLARI (Temettü) ve büyüyen sermayesi EDİNİLMİŞ MALDIR. Yani şirketin kendisine dokunamazsınız ama şirketin kasasında biriken kardan ve dağıtılmamış kazançtan payınızı alırsınız. Bu hesaplama için Mali Müşavir bilirkişiler şirketin defterlerini didik didik inceler.

İşte en büyük koz! Normalde boşanmada kusura bakılmaz. Aldatan da, aldatılan da malları yarı yarıya paylaşır. ANCAK; boşanma davasını "ZİNA" (Özel Boşanma Sebebi) nedeniyle açıp kazanırsanız; Türk Medeni Kanunu Madde 236/2 devreye girer: "Zina veya hayata kast nedeniyle boşanma hâlinde hâkim, kusurlu eşin artık değerdeki pay oranının hakkaniyete uygun olarak AZALTILMASINA veya KALDIRILMASINA karar verebilir."

Bu ne demek? Eşiniz sizi aldattı. 10 Milyonluk servetiniz var. Normalde 5 Milyonunu alacaktı. Hakim diyebilir ki: "Sen zina yaptın, mal paylaşımından sana sıfır (0) TL veriyorum." Veya "Sadece %10 veriyorum." Bu madde, aldatılan eşin yüreğine su serpen, aldatan eşi ise ekonomik olarak bitiren bir maddedir. Bu yüzden boşanma davasını "Şiddetli Geçimsizlik"ten değil, ispatlayabiliyorsanız mutlaka "Zina"dan açmalısınız.

Boşanma davası açılacağını hisseden eş, davadan 6 ay önce arabayı satıp parasını buharlaştırır veya bankadaki parayı kardeşine havale eder. Mahkemede "Param yok, hepsini kumarda yedim" der. Yemezler! Mahkeme "Eklenecek Değer" (TMK 229) kavramını uygular.

1. Boşanma davasından geriye dönük 1 YIL İÇİNDE yapılan karşılıksız kazandırmalar (bağışlar),
2. Veya süresine bakılmaksızın "Mal kaçırma kastıyla" yapılan tüm devirler, Sanki hiç satılmamış gibi hesaba katılır. Örn: Eşiniz arabayı satıp parayı yok ettiyse; mahkeme o araba hala garajdaymış gibi değerini hesaplar ve sizin payınızı (cebinde para olmasa bile) ondan tahsil eder. Gerekirse maaşına, gelecekteki mallarına haciz koyar.

Yargıtay bu konuda 2024 yılında içtihat değiştirdi, sonra tekrar tartışmalar oldu ama güncel ve baskın görüş şudur:

• Kadına Takılanlar: Kadınındır.
• Erkeğe Takılanlar: Eğer "Kadına özgü" bir takıysa (Bilezik, kolye, küpe vb.) erkeğe takılsa bile KADININ sayılır.
• Erkeğe Takılan "Erkek Tarafı" Takıları: Tam, yarım altın veya para gibi takılar; yerel adete göre değişmekle birlikte, son kararlarda erkeğe takılanın erkekte kalabileceği yönünde esnemeler vardır. Ancak genel kural: "Düğünde takılanlar kadının kişisel malıdır ve paylaşıma girmez." Koca, "Borç ödemek için bozdurduk" derse; kadının rızasıyla ve "geri almamak üzere" verdiğini ispatlamak zorundadır. İspatlayamazsa, bozdurulan altınları kadına iade etmek zorundadır.

Vatandaş genelde boşanma davasının içinde mal paylaşımının da biteceğini sanır. Hayır. İkisi AYRI DAVALARDIR.

1. Önce Aile Mahkemesi'ne Boşanma Davası açılır.
2. Aynı anda veya sonra Mal Rejimi Tasfiyesi Davası açılır.
3. Hakim, mal paylaşımı dosyasını rafa kaldırır. Der ki: "Önce bir boşanın, karar kesinleşsin, malı sonra böleriz." Buna "Bekletici Mesele" denir. Boşanma kesinleşmeden mal paylaşımı davası görülmez. Ama bu süre zarfında mallara "İhtiyati Tedbir" koydurmak hayati önem taşır. Yoksa dava bitene kadar eşiniz her şeyi satıp kaçabilir.

Boşanma kararı kesinleştikten sonra 10 YIL içinde mal paylaşımı davası açabilirsiniz. Ancak Ziynet Eşyası (Altın) davası da açacaksanız ve altınlar eşinizde kaldıysa bu da 10 yıldır. Fakat "Katkı Payı" (2002 öncesi) davalarında da 10 yıl geçerlidir. Tavsiye edilen: Boşanma davasıyla birlikte veya hemen akabinde tedbir talepli olarak bu davayı açmaktır.

Soru 1: "Evlilik sözleşmesi (Mal Ayrılığı) yapmadık. Yine de mallarımı koruyabilir miyim?"

Cevap: Evet. Evlilik içinde edinilmiş olsa bile, o malın "Kişisel Malınız" (Miras, 2002 öncesi birikim) ile alındığını ispatlarsanız korursunuz. Sözleşme yoksa yasa otomatik olarak "Edinilmiş Mallara Katılma" rejimini uygular.

Soru 2: "Eşimin kumar borcu veya kredi kartı borcu beni bağlar mı?"

Cevap: Kural olarak eşlerin borçları kişiseldir. Ancak mal paylaşımı yapılırken, eşinizin borçları "Pasif" kaleme yazılır. Yani 10 liralık malı, 8 liralık borcu varsa; kalan 2 lira üzerinden hak iddia edebilirsiniz. Borç mal varlığını aşıyorsa (Eksi bakiye), sizden para istenemez, sadece alacak hakkınız sıfır olur.

Soru 3: "Arabayı babasının üzerine yaptı, alabilir miyim?"

Cevap: Bu bir "Muvazaa" (Danışıklı Dövüş) işlemidir. Asliye Hukuk Mahkemesi'nde "Muris Muvazaası" benzeri bir tapu/tescil iptal davası açarak veya mal rejiminde "Eklenecek Değer" olarak göstererek hakkınızı arayabilirsiniz. Ancak babasının parasıyla almadığını, eşinizin parasıyla alındığını ispatlamanız gerekir.

Soru 4: "Aldatan eşin payı kesinlikle sıfırlanır mı?"

Cevap: Hakimin takdirindedir. Kanun "Azaltılabilir veya Kaldırılabilir" der. Eğer aldatma çok ağırsa, eşi rezil ettiyse hakim tamamen kaldırabilir. Hafif kusurlarda oran düşürebilir (Örn: %50 yerine %20 verebilir).

Soru 5: "Anlaşmalı boşanmada 'Mal talebim yoktur' dedim. Sonradan dava açabilir miyim?"

Cevap: HAYIR. Anlaşmalı boşanma protokolünde "Maddi-manevi tazminat ve mal rejiminden kaynaklı haklarımdan feragat ediyorum" diyip imza attıysanız, geçmiş olsun. Bir daha dava açamazsınız. O imza "İbra" niteliğindedir.

Not: Bu dava boşanma davasından ayrı bir esas numarasıyla açılır.

[NÖBETÇİ AİLE MAHKEMESİNE]

DAVACI: [Adınız Soyadınız]

VEKİLİ: Av. Sami IŞILAK

DAVALI: [Eşinizin Adı]

KONU: Mal rejiminin tasfiyesi ile fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak kaydıyla şimdilik ... TL Katılma Alacağı ve Değer Artış Payının tahsili, davalı üzerindeki mallara İHTİYATİ TEDBİR konulması talebidir.

AÇIKLAMALAR:

1. Taraflar .../.../.... tarihinde evlenmiş olup, ... Aile Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyası ile boşanma davaları devam etmektedir.
2. Evlilik birliği içerisinde davalı adına kayıtlı;
3. • ... Plakalı Araç,
   • ... Adresindeki Taşınmaz,
   • ... Bankasındaki Mevduat Hesapları edinilmiştir.
3. Söz konusu mallar 01.01.2002 tarihinden sonra edinilmiş olup, müvekkilin yasadan kaynaklı %50 KATILMA ALACAĞI mevcuttur.
4. Ayrıca müvekkil, babasından gelen miras parasıyla davalının aldığı evin tadilatını yaptırmış olup, bu konuda DEĞER ARTIŞ PAYI alacağı da saklıdır.
5. Davalının malları kaçırma ihtimali yüksek olduğundan, UYAP üzerinden tespit edilecek tüm taşınır/taşınmaz mallarına ve banka hesaplarına TEMİNATSIZ İHTİYATİ TEDBİR konulmasını talep ederiz.

HUKUKİ NEDENLER: TMK 202-281, HMK ve ilgili mevzuat.

SONUÇ: Davamızın kabulü ile; mal rejiminin tasfiyesine, bilirkişi incelemesi sonucu ortaya çıkacak değerin (şimdilik ... TL'sinin) faiziyle davalıdan tahsiline, mallara tedbir konulmasına karar verilmesini arz ve talep ederim.

TARİH: .../.../.... DAVACI VEKİLİ: Av. Sami IŞILAK (İmza)

Av. Sami IŞILAK Hukuk & Danışmanlık (Bu metin bilgilendirme amaçlıdır, hukuki tavsiye niteliği taşımaz. Detaylı bilgi için iletişime geçebilirsiniz.)