Çekilen Araçta Hasar ve Tazminat | Av. Sami IŞILAK

Büyükşehirlerin kronikleşen otopark ve trafik sorunları, her gün binlerce sürücüyü "hatalı park" cezalarıyla yüz yüze bırakmaktadır. Aracını 5 dakikalığına yol kenarına veya yasak bir alana park edip işini halletmeye giden sürücü, geri döndüğünde aracının yerinde yeller estiğini gördüğünde ilk şoku yaşar. Araç, Trafik Polislerinin nezaretinde genellikle Emniyet'e bağlı vakıflar (Trafik Vakfı vb.) veya anlaşmalı özel çekici firmalar tarafından yediemin otoparkına çekilmiştir. Sürücü, hem trafik cezası yemenin hem de çekici/otopark ücreti ödemenin stresiyle otoparkın yolunu tutar.

Ancak asıl kâbus, otoparkta aracın teslim alınması sırasında veya yola çıkıldıktan dakikalar sonra patlak verir. Aracın ön tamponu kırılmış, jantları sürtülmüş, karteri (alt muhafazası) delinmiş veya otomatik şanzımanı çekilme esnasında ağır hasar görmüştür. Sürücü otopark görevlisine veya çekici şoförüne itiraz ettiğinde aldığı cevap, tüm Türkiye'de standartlaşmış o meşhur savunmadır: "Bizlik bir şey yok, araba zaten böyleydi. Biz görevimizi yaptık, git kime şikâyet edersen et." Çoğu sürücü, devletin polisi veya vakfıyla uğraşamayacağını, dava açsa bile kazanamayacağını düşünerek bu haksızlığa boyun eğer ve aracının binlerce liralık tamir masrafını kendi cebinden öder.

Hukuk devletinde, bir aracın "hatalı park" nedeniyle çekilmesi, idareye veya özel şirketlere o aracı "hurdaya çevirme veya hor kullanma" hakkı vermez! Aracın çekilmesi hukuka uygun ve gerekli bir idari işlem olsa bile; bu işlemin özenle, araca zarar vermeden yapılması YASAL BİR ZORUNLULUKTUR. İdarenin veya taşeron çekici şirketlerinin hatalı yükleme/indirme nedeniyle araca verdiği her türlü fiziksel ve mekanik zarar, son kuruşuna kadar tazmin edilmek zorundadır. Bu kapsamlı makalede; çekici tarafından hasara uğratılan araç sahiplerinin olay anında nasıl tutanak tutması gerektiğini, zararın Karayolları Trafik Vakfı'ndan veya özel çekici firmasından İdare Mahkemelerinde ve Asliye Hukuk/Tüketici Mahkemelerinde nasıl faiziyle tahsil edileceğini tüm yasal ispat yöntemleriyle derinlemesine inceliyoruz.

Aracınız hatalı park ettiği için çekilirken devletin (veya taşeronunun) kontrolüne girer. Bu andan itibaren aracın başına gelecek her şey idarenin sorumluluğundadır.

• Hizmet Kusuru: Aracın otoparka çekilmesi bir "İdari Eylem ve Hizmettir". İdare (Emniyet Genel Müdürlüğü, Valilik veya Trafik Vakfı), bu hizmeti yürütürken gerekli özeni göstermek, aracı uygun ekipmanla (örneğin ahtapot çekiciyle veya otomatik vites kurallarına uygun) kaldırmak zorundadır. Aracın tamponunun kırılması veya sürterek çekilmesi nedeniyle şanzımanın dağılması, idare hukukunda açık bir "Hizmet Kusuru" teşkil eder.
• Taşeron Firmaların Sorumluluğu: Çekme işlemini genellikle Emniyet'in anlaştığı özel şirketler veya Trafik Vakfı yapar. "Aracı özel şirket çekti, devleti dava edemezsin" şeklindeki savunmalar hukuken geçersizdir. İdare, kendi adına işlem yapan taşeronların verdiği zararlardan Danıştay kararlarına göre müştereken (birlikte) sorumludur.

Çekici tarafından verilen hasarlarda davanın kaybedilmesinin tek nedeni, sürücülerin otoparktan çıkarken aracı kontrol etmemesi ve hasarı sonradan fark etmesidir. İspat yükü sizdedir; hasarın çekilme sırasında olduğunu kanıtlamanız gerekir.

• Otoparkta İnceleme ve Tutanak: Aracınızı yediemin otoparkından teslim alırken imzaladığınız belgeye çok dikkat edin! "Aracımı sağlam ve hasarsız teslim aldım" ibaresi varsa, o belgeyi imzalamadan önce aracın etrafında tam bir tur atın, altını kontrol edin. Eğer bir kırık veya çizik görürseniz, belgeye kendi el yazınızla "Aracın ön tamponu kırık ve karteri hasarlı teslim alınmıştır, itirazi kayıt düşüyorum" yazın. Otopark görevlisi bunu yazmanıza izin vermezse veya belgeyi imzalamazsanız, aracı teslim almayı reddedin ve derhal polis çağırın.
• Fotoğraf ve Video (Delil Tespiti): Otoparkın içinde aracın hasarlı bölgelerinin fotoğraflarını ve videolarını çekin. Özellikle çekicinin aracı bağladığı noktalardaki hasarları netleştirin.
• KGYS ve MOBESE Kayıtları: Aracı park ettiğiniz yerdeki güvenlik kameraları veya Emniyet'in KGYS (MOBESE) kameraları davanın kaderini belirler. Aracın park halindeyken sağlam olduğu, ancak çekici tarafından yüklenirken düşürüldüğü veya sürtüldüğü bu kayıtlarla saniyeler içinde kanıtlanır. Dava açtığınızda mahkemeden bu kayıtların celbini mutlaka talep etmelisiniz.

Çekici firmaların en büyük ihmali, otomatik vitesli araçları standart (kayar kasa olmayan) çekicilerle, tekerlekleri üzerinde sürterek çekmeleridir.

• Teknik Hata: Otomatik vitesli veya 4x4 (dört çeker) araçlar, tekerlekleri üzerinde çekilerek veya itilerek götürülemez; aksi takdirde şanzıman dişlileri parçalanır. Çekici operatörünün aracın cinsine bakmadan aracı arkadan veya önden sürterek çekmesi, yüz binlerce liralık şanzıman arızasına neden olur.
• Bilirkişi Raporu: Bu durumda araç otoparktan çıkıp birkaç kilometre sonra şanzıman arızası verip yolda kalır. Derhal yetkili servise çekilmeli ve Sulh Hukuk Mahkemesinden "Delil Tespiti" yaptırılarak, şanzımandaki arızanın “Aracın P (Park) konumundayken tekerlekleri üzerinde zorla sürüklenerek/çekilerek götürülmesinden kaynaklandığı” resmi bilirkişi raporuyla tespit ettirilmelidir. Bu rapor, tazminat davasının altın anahtarıdır.

Delillerinizi topladıktan sonra (tutanak, fotoğraflar ve delil tespiti raporu), zararın tahsili için doğru mahkemeye başvurmak zorunludur.

1. İdare Mahkemesi (Tam Yargı Davası): Çekme emrini veren ve hizmeti yürüten İçişleri Bakanlığı'na (Emniyet Genel Müdürlüğüne) ve/veya Valiliğe karşı, "Hizmet Kusuru" nedeniyle İdare Mahkemesinde "Tam Yargı (Tazminat) Davası" açılır. Danıştay'ın yerleşik içtihatlarına göre idare, aracın çekilmesi sırasındaki hasarlardan doğrudan sorumludur. (Not: İdari dava açmadan önce kuruma yazılı ön başvuru yapılması zorunludur).
2. Tüketici veya Asliye Hukuk Mahkemesi (Özel Çekici/Vakıf): Eğer işlemi doğrudan bir Vakıf (Trafik Vakfı vb.) veya özel bir çekici şirketi (A.Ş./Ltd.Şti.) yapmışsa, bu kurumlara karşı Adli Yargıda (Asliye Hukuk veya Tüketici Mahkemelerinde) haksız fiil nedeniyle tazminat davası açılır. Hem idareyi hem de taşeron firmayı birlikte (müteselsilen) sorumlu tutmak en sağlam stratejidir.

Sadece kırılan tamponun veya dağılan şanzımanın tamir faturasını almakla yetinmeyin. Çekicinin verdiği hasar, aracınızın sicilini ve kullanımını da etkiler.

• Değer Kaybı: Tıpkı trafik kazalarında olduğu gibi, çekici tarafından kaportası (örneğin kapısı veya çamurluğu) yırtılan bir aracın tamir görmesi, aracın ikinci el piyasa değerini düşürür. Açacağınız tazminat davasında, tamir bedeline EK OLARAK "Araçta oluşan Değer Kaybının" da tahsilini talep etmelisiniz.
• İkame Araç (Araç Mahrumiyet) Bedeli: Aracınız şanzıman arızası nedeniyle serviste 20 gün yatmak zorunda kalmışsa, bu 20 gün boyunca araçsız kalmanızın bedelini (veya kiraladığınız ikame aracın faturasını) da çekici firmasından/idareden talep etme hakkınız vardır.

Soru 1: Aracımı hatalı park ettiğim için çekmişler. Otoparkta alırken ön tamponun tamamen kırık olduğunu gördüm. Görevli 'Biz yapmadık, böyleydi' diyor. Otopark fişini imzalamadan çıkarsam ne olur?

Cevap: Fişi imzalamadan çıkmak yerine, belgeye mutlaka 'Ön tampon kırık ve ağır hasarlı olarak teslim alınmıştır' şeklinde itirazi kayıt yazıp imzalamalısınız. Görevli buna izin vermezse polis çağırıp durum tespit tutanağı tutturun. Kameralar ve tutanakla birlikte İdare Mahkemesinde (veya Asliye Hukuk Mahkemesinde) dava açarak tamir bedelini son kuruşuna kadar tahsil edebilirsiniz.

Soru 2: Otomatik vites arabamı arkadan bağlayıp tekerlekleri üzerinde sürükleyerek çekmişler. Otoparktan çıktıktan 2 km sonra şanzıman dağıldı. Çekicinin suçu olduğunu nasıl ispatlarım?

Cevap: Otomatik araçların (özellikle P konumundayken) tekerlekleri üzerinde çekilmesi şanzımanı mekanik olarak parçalar. Aracı derhal yetkili servise çektirip Sulh Hukuk Mahkemesinden acil 'Delil Tespiti' talep etmelisiniz. Bilirkişi (Makine Mühendisi), şanzımandaki dişli kırıklarının kazadan değil, 'zorla sürüklenerek çekilmeden' kaynaklandığını raporlayacaktır. Bu raporla tüm şanzıman masrafını çekici firmasından ve idareden geri alırsınız.

Soru 3: Aracı özel bir çekici firması götürmüş ama emri trafik polisi vermiş. Davayı kime açacağım, devlete mi özel şirkete mi?

Cevap: İkisine de açabilirsiniz. Hukuken emri veren ve hizmetin asıl sahibi olan Emniyet (İdare) ile işlemi fiziksel olarak gerçekleştiren taşeron (özel çekici firması) oluşan zarardan 'Müştereken ve Müteselsilen' sorumludur. Uygulamada, Emniyet'e karşı İdare Mahkemesinde tam yargı davası açmak veya doğrudan özel şirkete karşı Asliye Hukuk/Tüketici mahkemesinde haksız fiil davası açmak tercih edilebilir.

(Aşağıdaki belge, hatalı park nedeniyle aracı çekilirken hasar verilen vatandaşın, çekici firması veya ilgili idareye karşı (dava öncesi zorunlu arabuluculuk veya idari başvuru aşaması için) sunacağı talep/ihtarname dilekçesi taslağıdır.)

İHTARNAME / TAZMİNAT TALEBİDİR

TALEP EDEN (ARAÇ SAHİBİ): [Adınız Soyadınız] - [TC Kimlik No] ADRES: [İkametgah Adresiniz]

VEKİLİ: Av. Sami IŞILAK

MUHATAP (İDARE / ÇEKİCİ FİRMASI): [İlgili Trafik Vakfı, Özel Çekici Şirketi veya Emniyet Müdürlüğü]

KONU: Hukuka aykırı, özensiz ve hatalı yükleme/çekme işlemi neticesinde müvekkile ait [Plaka] plakalı araçta meydana gelen [Örn: 45.000 TL] tutarındaki mekanik ve kaporta hasar bedeli ile [Örn: 15.000 TL] tutarındaki değer kaybı ve araç mahrumiyet bedelinin (toplam 60.000 TL) haksız fiil tarihinden itibaren işleyecek faiziyle birlikte tazmini talebidir.

AÇIKLAMALAR:

1. Müvekkile ait [Plaka] plakalı hususi otomobil, .../.../2026 tarihinde [Aracın Çekildiği Açık Adres] mevkiinde park halindeyken, kurumunuz yetkilileri (veya taşeronunuz) tarafından hatalı park gerekçesiyle çekilerek [Yediemin Otoparkı Adresi] adresindeki otoparka götürülmüştür.
2. Müvekkil, .../.../2026 tarihinde aracını teslim almak üzere otoparka gittiğinde; aracın çekiciye yüklenmesi veya indirilmesi esnasında gösterilen ağır ihmal ve özensizlik neticesinde, aracın [Örn: Ön tamponunun tamamen parçalandığı, karter koruma sacının ezildiği ve otomatik şanzıman dişlilerinin hasar gördüğü] tespit edilmiştir. Müvekkil, teslim fişine itirazi kayıt düşerek aracı teslim almış ve durum otopark kamera kayıtları (veya Delil Tespiti raporu) ile sabitlenmiştir.
3. İdarenin (veya adına işlem yapan firmanın), bir idari eylemi gerçekleştirirken (aracı çekerken) malın mülkiyetine ve bütünlüğüne zarar vermeme yönünde mutlak (kusursuz) sorumluluğu bulunmaktadır. Otomatik vitesli bir aracın tekerlekleri üzerinde sürüklenmesi / ahtapot çekici yerine halatla zorlanarak kaldırılması, ağır bir hizmet kusuru ve haksız fiildir.
4. Müvekkilin aracı yetkili serviste onarılmış olup, onarım faturası [45.000 TL] olarak gerçekleşmiştir. (Fatura ve servis raporları ektedir). Ayrıca araçta oluşan değer kaybı ve serviste kaldığı 10 günlük ikame araç bedeli [15.000 TL] olarak hesaplanmıştır.

SONUÇ VE İSTEM: Yukarıda açıklanan yasal gerekçelerle; Müvekkilin malvarlığında kurumunuzun/firmanızın ağır kusuru neticesinde meydana gelen toplam [60.000 TL] maddi zararın, işbu ihtarnamenin/başvurunun tebliğinden itibaren 15 (ON BEŞ) GÜN içerisinde müvekkilin [Banka Adı ve IBAN No] numaralı hesabına nakden ve defaten ödenmesini; Aksi takdirde, İYUK m. 13 (İdari Başvuru) şartı yerine getirilmiş sayılarak İdare Mahkemelerinde Tam Yargı (Tazminat) Davası açılacağını (veya Adli Yargıda dava yoluna gidileceğini), olay anına ait KGYS kamera kayıtlarının mahkemece celp edileceğini, çıkacak tüm yargılama masrafları ile avukatlık vekâlet ücretinin tarafınıza yükleneceğini ihtaren ve vekaleten bildiririz.

TARİH: .../.../2026

TALEP EDEN VEKİLİ: Av. Sami IŞILAK (İmza)

Av. Sami IŞILAK Hukuk & Danışmanlık (Bu metin bilgilendirme amaçlıdır, hukuki tavsiye niteliği taşımaz. Detaylı bilgi için iletişime geçebilirsiniz.)