Hatalı Tramer Kaydı Nasıl Silinir? | Av. Sami IŞILAK

İkinci el araç piyasasının en kritik ve belirleyici unsuru hiç şüphesiz Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi (SBM) üzerinden yapılan "Tramer (Hasar) Kaydı" sorgulamalarıdır. Bir aracın değerini, o aracın geçmişte karıştığı kazalar, değişen parçalar ve sigorta şirketlerinin ödediği hasar bedelleri belirler. Ne yazık ki ülkemizde binlerce araç sahibi, küçük bir maddi hasarlı kaza sonrasında araçlarını yetkili veya özel servislere bıraktıklarında, arka planda dönen korkunç bir "sigorta şişirme" çarkının kurbanı olduklarını aylar veya yıllar sonra, araçlarını satmaya kalktıklarında öğrenmektedirler.

Trafikte ufak bir çarpışma yaşadınız; aracınızın sadece ön tamponu çizildi ve farı kırıldı. Aracı servise bıraktınız, kaskonuz veya karşı tarafın trafik sigortası üzerinden işlemler yapıldı. Aradan iki yıl geçti, aracınızı satmak için bir alıcıyla anlaştınız. Alıcı 5664'e mesaj atarak tramer sorgulaması yaptığında, karşınıza çıkan tablo dehşet vericidir: Sadece far ve tampon değişimi için servisin faturayı inanılmaz boyutlarda şişirdiği, kaputun, çamurlukların, radyatörün ve airbaglerin bile "değişmiş" gibi gösterilerek sigortadan haksız yere yüz binlerce lira tahsil edildiği ve aracınıza yasal olarak "Ağır Hasarlı (Pert)" kaydının işlendiği ortaya çıkar. Aracınızın piyasa değeri bir anda yarı yarıya düşer, alıcılar arkanızı dönüp gider.

Hukuk sistemimizde, aracın gerçek fiziksel durumu ile SBM sistemindeki kayıtların uyuşmaması, araç sahibinin mülkiyet hakkına yönelik çok ağır bir haksız fiil ve aynı zamanda "Nitelikli Dolandırıcılık" suçudur. Sigorta şirketlerinin ekspertiz hataları veya servislerin haksız kazanç hırsı nedeniyle aracınıza işlenen bu hayali hasar kayıtları kaderiniz değildir. Bu kapsamlı makalede; şişirilmiş veya tamamen yanlış işlenmiş tramer ve ağır hasar (pert) kayıtlarının SBM sisteminden nasıl sildirileceğini (terkin edileceğini), Sulh Hukuk Mahkemelerinde yapılacak delil tespitinin önemini, Sigorta Tahkim Komisyonu ve Asliye Ticaret Mahkemelerindeki dava süreçlerini ve aracınızda oluşan devasa "Değer Kaybının" servis ve sigorta şirketinden nasıl faiziyle geri alınacağını tüm usul ve esas kurallarıyla derinlemesine inceliyoruz.

Hukuki mücadeleye başlamadan önce, aracınıza bu kaydın nasıl ve kimler tarafından işlendiği mekanizmayı anlamak hayati önem taşır. Tramer kaydı, gökten düşen bir rakam değildir; tamamen faturalara ve eksper raporlarına dayanır.

• Hasar Şişirme Mekanizması: Kaza sonrası araç servise girdiğinde, sigorta şirketi bir "Sigorta Eksperi" atar. Normal şartlarda tamir edilebilir olan (örneğin ufak bir göçük düzeltme veya lokal boya ile kurtarılabilecek) kaporta parçaları, servisin daha fazla kâr elde etme hırsı nedeniyle kasten "Değişim" (sıfır parça takılması) olarak raporlanır. Daha da vahimi, kaza ile hiç ilgisi olmayan sağlam parçalar (Airbag beyni, direksiyon kutusu, şasi demiri vb.) sanki kazada hasar görmüş gibi eksper raporuna eklenir. Servis, sigorta şirketine yüz binlerce liralık sahte/şişirilmiş bir fatura keser. Sigorta şirketi bu faturayı öder ve bu rakam SBM sistemine sizin aracınızın "Hasar Kaydı" olarak işlenir.
• Ağır Hasar (Pert) Sınırı: Bir aracın onarım masrafları, aracın kaza tarihindeki rayiç (piyasa) değerinin genellikle %70'ini aşıyorsa, o araç ekonomik olarak tamiri kârsız (tam hasarlı/pert) kabul edilir. Örneğin, piyasa değeri 1.000.000 TL olan bir araçta, servis faturayı haksız yere 750.000 TL'ye şişirirse, aracınız gerçekte sapasağlam ve yürür durumda olsa bile kâğıt üzerinde "Ağır Hasarlı" olarak damgalanır. Bu damga, aracın kasko yapılmasını imkânsız hale getirir ve satış değerini yerle bir eder.

Aracınızdaki tramer kaydının yanlış veya şişirme olduğunu iddia ederek doğrudan sildirme davası açarsanız, mahkeme sizden bunu ispatlamanızı isteyecektir. En güçlü ispat aracı, dava açılmadan önce aracın mevcut fiziksel durumunun resmi olarak tespit edilmesidir.

• HMK Madde 400 (Delil Tespiti): Aracınızda sahte hasar kaydı olduğunu öğrendiğiniz an, bulunduğunuz yerdeki Nöbetçi Sulh Hukuk Mahkemesine başvurarak ivedi "Delil Tespiti" talep etmelisiniz. Mahkeme, dosya üzerinden bir "Makine Mühendisi" veya "Otomotiv Uzmanı Bilirkişi" görevlendirir.
• Gerçeğin Ortaya Çıkması: Bilirkişi, sigorta şirketinin eksper raporunu ve faturayı eline alır, ardından aracınızın yanına gider. Faturada "Değişti" yazan orijinal motor kaputunu boya ölçüm cihazıyla inceler ve kaputun üzerindeki fabrika seri numaralarını kontrol eder. Eğer faturada değiştiği yazan kaput, radyatör veya çamurluk aslında aracın üzerinde fabrika çıkışlı ve orijinal olarak duruyorsa, servisin ve sigortanın sahtekârlığı resmi, bilimsel bir mahkeme raporuyla %100 kanıtlanmış olur. Bu bilirkişi raporu, açacağınız tramer sildirme ve değer kaybı davalarının kazanılmasını kesinleştiren en büyük hukuki silahtır.

Dava açmadan önce, idari yolları tüketmek hem hukuki bir şart hem de sorunun daha hızlı çözülme ihtimalini barındıran bir adımdır.

• Sigorta Şirketine Yazılı Başvuru: Hasar dosyasını kapatan (ödemeyi yapan) sigorta şirketine, elinizdeki Sulh Hukuk Mahkemesi delil tespiti raporuyla birlikte yazılı bir başvuru/ihtarname gönderilir. "Tarafınızca tanzim edilen eksper raporundaki hasarlar gerçeği yansıtmamaktadır. Fazla ödenen bedellerin ve haksız işlenen Ağır Hasar/Tramer kaydının düzeltilmesi talep olunur."
• SBM'ye (Sigorta Bilgi Merkezine) İtiraz: Aynı zamanda SBM'nin resmi internet sitesi üzerinden "Hasar Kaydı İtiraz" menüsünden online bir başvuru yapılır.
• Kurumların Direnci: Genellikle sigorta şirketleri "Biz servisin kestiği faturaya göre işlem yaptık" diyerek, servisler ise "Eksper ne yazdıysa onu değiştirdik" diyerek topu birbirlerine atarlar ve itirazınızı reddederler. İdari başvurunuzun reddedilmesi veya 15 gün içinde cevap verilmemesi üzerine, asıl yargı süreci başlar.

Tramer kaydının iptali ve gerçek değerine düşürülmesi için açılacak davalarda görevli mahkemenin doğru seçilmesi, davanın usulden reddedilmemesi için çok önemlidir.

• Sigorta Tahkim Komisyonu (Hızlı Çözüm): Hasar kaydının düzeltilmesi ve oluşan değer kaybının tazmini için başvurulabilecek en hızlı ve etkili merci Sigorta Tahkim Komisyonudur. Sigorta şirketinin size verdiği ret cevabıyla birlikte komisyona başvurulur. Komisyonun atadığı hakemler, uyuşmazlığı genellikle 4 ila 6 ay gibi çok kısa bir sürede (Mahkemelere kıyasla yıllarca beklemeden) karara bağlar.
• Asliye Ticaret Mahkemeleri: Uyuşmazlık sigorta şirketi ile aranızdaki poliçe şartlarından (Kasko) kaynaklanıyorsa ve haksız fiil sigorta eksperi/şirketi üzerinden dönüyorsa Asliye Ticaret Mahkemelerinde "Tramer Kaydının Düzeltilmesi/Terkini" davası açılır.
• Tüketici Mahkemeleri: Eğer davanın hedefine doğrudan aracı tamir eden, faturayı şişiren "Yetkili veya Özel Servis" konulacaksa, sizinle servis arasındaki ilişki tüketici işlemi sayılacağından Tüketici Mahkemesinde dava açılır. Hukuken en doğrusu, Sigorta Şirketi ile Aracı Servisin (ve eksperin) birlikte, "Müteselsilen (ortaklaşa)" sorumlu tutulmasıdır.
• Davanın Sonucu: Mahkeme veya Tahkim Heyeti, bilirkişi raporuna dayanarak; SBM'ye resmi bir müzekkere yazar. "XX Plakalı aracın .../.../20.. tarihli kazasındaki 250.000 TL'lik Tramer kaydının ve Ağır Hasar ibaresinin SİLİNMESİNE, gerçek hasar bedeli olan 35.000 TL olarak DÜZELTİLMESİNE" karar verir. Bu karar SBM'ye ulaşır ulaşmaz, 5664 sorgunuzdaki o korkunç ağır hasar kaydı tamamen temizlenir.

Tramer kaydını mahkeme kararıyla sildirseniz bile, o kayıt sistemde kaldığı aylarca veya yıllarca boyunca sizin aracınızın piyasa değerini, satış imkânını ve itibarını yerle bir etmiştir. Sadece kaydı sildirmek yetmez; zararın da tazmin edilmesi gerekir.

• Haksız Fiilden Kaynaklanan Zarar (TBK m. 49): Sigorta şirketinin veya servisin kusuru, ihmali veya kasti sahtekârlığı nedeniyle aracınızın piyasada "Pert" veya "Ağır Hasarlı" damgası yemesi, doğrudan bir malvarlığı zararıdır.
• Tazminat Talebi: Tramer sildirme davasıyla eş zamanlı olarak veya ayrı bir dava ile; "Aracımın piyasa değerindeki haksız düşüş nedeniyle fazlaya ilişkin haklarım saklı kalmak kaydıyla şimdilik 100.000 TL Değer Kaybı Tazminatının" kusurlu servis ve sigorta şirketinden müştereken tahsili talep edilir. Mahkemece atanacak piyasa bilirkişisi, "Bu araç temiz sicille kaç paraya satılırdı, haksız tramer yüzünden kaç paraya düştü" araştırması yapar ve aradaki farkı size nakit tazminat olarak ödetir.

Aracın tamir masrafını kasten şişirmek veya değişmeyen parçaları değişmiş gibi göstererek sigortadan (veya karşı taraftan) para almak, sadece bir "tazminat" konusu değildir. Bu, Türk Ceza Kanunu kapsamında çok ağır bir suçtur.

• Nitelikli Dolandırıcılık (TCK m. 158/1-k): Sigorta bedelini almak maksadıyla dolandırıcılık yapmak, TCK'nın en ağır maddelerinden biridir. Servis yetkilileri ve sigorta eksperi organize bir şekilde, sahte fatura ve rapor düzenleyerek sigorta şirketini dolandırmakta, bu süreçte de aracın sicilini bozarak sizi mağdur etmektedirler.
• Özel/Resmi Belgede Sahtecilik (TCK m. 207 - m. 204): Gerçeğe aykırı hasar raporu ve fatura tanzim etmek evrakta sahtecilik suçunu oluşturur.
• Savcılık Şikayetinin Etkisi: Bu durumu tespit ettiğinizde Cumhuriyet Başsavcılığına yapacağınız bir suç duyurusu, süreci inanılmaz derecede hızlandırır. Ağır Ceza Mahkemesinde yargılanma ve hapse girme korkusuyla yüzleşen servis sahipleri ve eksperler, sizin tazminat taleplerinizi karşılamak ve tramer kaydının düzeltilmesi için sigorta şirketi nezdinde kendi inisiyatifleriyle seferber olurlar.

Soru 1: Aracı ikinci el olarak satın aldım. Benden önceki sahibinin döneminde yetkili servis faturayı şişirmiş ve ağır hasar kaydı işlenmiş. Ben şu anki sahibi olarak bu kaydı sildirmek için dava açabilir miyim?

Cevap: Evet, mevcut ruhsat sahibi olarak aracın mülkiyetine ve dolayısıyla siciline ilişkin her türlü hukuki hakkı devralmış sayılırsınız. Aracın şu anki fiziksel durumunda, eski faturadaki işlemlerin (değişimlerin) yapılmadığını Delil Tespiti ile kanıtlarsanız, Asliye Ticaret Mahkemesinde veya Tahkim'de Tramer İptali davası açarak aracınızın sicilini temizleyebilirsiniz.

Soru 2: SBM üzerinden online itiraz yaptım ama 'Eksper raporuna göre kayıt doğru girilmiştir' diyerek reddettiler. Sigorta Tahkim Komisyonuna başvursam süreç ne kadar sürer?

Cevap: SBM'nin bu ret cevabı aslında dava şartını yerine getirmeniz açısından faydalıdır. SBM ve Sigorta şirketinin reddinden sonra doğrudan Sigorta Tahkim Komisyonu'na başvurduğunuzda; komisyonun tarafsız bilirkişileri dosyayı ve aracınızı inceler. Tahkim yargılaması kanunen çok daha hızlı işler ve genellikle 4 ila 6 ay içerisinde hatalı kaydın düzeltilmesine veya silinmesine dair kesin karar verilir. Mahkemelerde bu süreç 1-2 yılı bulabilmektedir.

Soru 3: Servis faturayı haksız yere şişirmiş, kaskomdan parayı almış. Burada sigorta şirketinin zararı var, benim neden sorumluluğum veya mağduriyetim olsun ki?

Cevap: En büyük mağduriyet bizzat sizin üzerinizdedir. Evet, sigorta şirketi dolandırılmıştır (fazla para ödemiştir); ancak o ödenen devasa para SİZE AİT olan aracın şasi numarasına ve plakasına 'Hasar Kaydı' olarak işlenmiştir. Aracınızı satmaya kalktığınızda o şişirilmiş 200.000 TL'lik kayıt yüzünden piyasa fiyatının çok altına satmak zorunda kalırsınız. Ayrıca, kaskonuz bir sonraki yıl yenilenirken veya başka bir sigorta yaptırırken, yüksek hasar kaydınız nedeniyle astronomik prim tutarları ödemek (veya ağır hasar kaydı yediyseniz hiç kasko yaptıramamak) gibi ağır sonuçlarla karşılaşırsınız. Bu yüzden kaydın iptali doğrudan sizin hakkınızdır.

(Aşağıdaki belge, aracı haksız yere pert (ağır hasarlı) gösterilen veya tramer kaydı kasten şişirilen bir vatandaşın, bu kaydın SBM'den silinmesi ve uğradığı zararın tazmini için Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesine sunacağı dava dilekçesi taslağıdır.)

[KONYA] NÖBETÇİ ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ HÂKİMLİĞİNE

DAVACI: [Adınız Soyadınız] - [TC Kimlik No] ADRES: [İkametgah Adresiniz]

VEKİLİ: Av. Sami IŞILAK

DAVALILAR: 1- [Sigorta Şirketinin Tam Ticari Unvanı ve Adresi] 2- [Aracı Tamir Eden Yetkili/Özel Servisin Ticari Unvanı]

ARABULUCULUK DOSYA NO: [Ticari Uyuşmazlıklar Kapsamında Alınan Arabuluculuk Son Tutanak No]

KONU: Müvekkile ait [Plaka] plakalı araca davalılar tarafından haksız, hukuka aykırı ve gerçeğe aykırı olarak işlenen [Örn: 250.000 TL] tutarındaki "Ağır Hasar (Pert) / Tramer" kaydının Sigorta Bilgi Merkezi (SBM) nezdinde İPTALİNE VE TERKİNİNE (gerçek hasar miktarına düşürülmesine); Haksız kayıt nedeniyle müvekkilin aracında meydana gelen değer kaybına binaen fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak kaydıyla şimdilik [Örn: 50.000 TL] maddi Değer Kaybı Tazminatının haksız fiil (kaza/eksper raporu) tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesi talebidir.

DAVA DEĞERİ: [Şimdilik 50.000 TL Tazminat + Tramer Terkini]

AÇIKLAMALAR:

1. Müvekkil adına kayıtlı [Plaka, Şasi No] bilgileri belirtilen hususi otomobil, .../.../20.. tarihinde ufak çaplı maddi hasarlı bir trafik kazasına karışmış olup, onarım işlemleri için davalı [Servis Unvanı]'na teslim edilmiştir. Onarım bedeli, müvekkilin kasko poliçesini düzenleyen (veya karşı tarafın trafik sigortası olan) diğer davalı [Sigorta Şirketi] tarafından karşılanmıştır.
2. Aradan geçen zaman sonrasında müvekkil aracını satmak maksadıyla SBM üzerinden sorgulama yaptığında; sadece ön tampon ve sağ farın değiştiği çok basit bir kazaya istinaden, davalı sigorta şirketi ve servisin tanzim ettiği raporlarla araca hukuka aykırı olarak "Ağır Hasarlı" ibaresinin girildiğini ve tramer kaydının [250.000 TL] olarak işlendiğini dehşetle öğrenmiştir.
3. Durumun öğrenilmesi üzerine tarafımızca derhal [Mahkeme Adı] ... Sulh Hukuk Mahkemesinin 2026/... D.İş sayılı dosyası ile Delil Tespiti yaptırılmıştır. Ekte sunduğumuz bağımsız bilirkişi makine mühendisi raporu ile; “Davalı servisin düzenlediği faturada ‘değiştiği’ iddia edilen motor kaputu, şasi uçları ve airbag sistemlerinin tamamen orijinal ve fabrikasyon olduğu, araçta hiçbir ağır hasar bulunmadığı, gerçek hasar tutarının en fazla [35.000 TL] olabileceği” kesin, bilimsel ve resmi olarak tespit edilmiştir.
4. Davalı servis haksız kazanç elde etmek kastıyla (dolandırıcılık ve belgede sahtecilik suretiyle) faturayı şişirmiş, davalı sigorta şirketi eksperi ise denetim görevini kasten ihmal ederek (veya iştirak ederek) müvekkilin aracının sicilini bozmuştur. Davalıların bu haksız fiili neticesinde müvekkilin aracının piyasa rayiç bedelinde fahiş miktarda değer düşüklüğü meydana gelmiştir.

SONUÇ VE İSTEM: Yukarıda açıklanan emredici yasal gerekçelerle ve Hâkimliğinizce re'sen gözetilecek hususlarla; 1- Davamızın KABULÜ ile; müvekkile ait [Plaka] plakalı aracın SBM (Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi) kayıtlarında yer alan gerçeğe aykırı .../.../20.. tarihli "Ağır Hasar" ibaresinin ve [250.000 TL'lik] şişirilmiş tramer rakamının SİLİNMESİNE / TERKİNİNE ve bilirkişi marifetiyle belirlenecek gerçek hasar rakamına düzeltilmesi hususunda SBM Başkanlığına MÜZEKKERE YAZILMASINA, 2- Aracın siciline işlenen bu haksız kayıt nedeniyle müvekkilin malvarlığında oluşan değer kaybının tespiti ile fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak üzere şimdilik [50.000 TL] tazminatın haksız fiil tarihinden itibaren işleyecek ticari temerrüt faiziyle davalılardan müştereken ve müteselsilen TAHSİLİNE, 3- Tüm yargılama giderleri ile avukatlık vekâlet ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini vekaleten saygılarımla arz ve talep ederim.

TARİH: .../.../2026

DAVACI VEKİLİ: Av. Sami IŞILAK (İmza)

Av. Sami IŞILAK Hukuk & Danışmanlık (Bu metin bilgilendirme amaçlıdır, hukuki tavsiye niteliği taşımaz. Detaylı bilgi için iletişime geçebilirsiniz.)