İhbar Süresinde İş Arama İzni | Av. Sami IŞILAK

İş akdinin feshinde (ister istifa olsun ister kovulma) kanunun koyduğu "İhbar Süresi" kuralının amacı, iki tarafın da mağdur olmasını engellemektir. İşveren yeni işçi bulana kadar işleri aksamasın ister, işçi de maaşsız kalmadan yeni bir iş bulabilsin ister. Ancak patronlar genellikle bu süreyi, ayrılacak olan işçiden "son bir kez tam performansla faydalanma" fırsatı olarak görürler. Oysa 4857 Sayılı İş Kanunu Madde 27, işçinin bu geçiş sürecinde işsiz kalmaması için devasa bir koruma kalkanı yaratmıştır. Patron, mesai saatleri içerisinde işçiye yasal olarak iş araması için vakit ayırmak mecburiyetindedir. Bu bir lütuf veya patronun inisiyatifinde olan bir "izin" değil, devletin emrettiği mutlak bir haktır!

İş Kanunu Madde 27 çok net emreder: "Bildirim süreleri (ihbar öneli) içinde işveren, işçiye yeni bir iş bulması için gerekli olan iş arama iznini iş saatleri içinde ve ücret kesintisi yapmadan vermeye mecburdur. İş arama izninin süresi GÜNDE İKİ SAATTEN AZ OLAMAZ."

• Bu Kuralın Anlamı: İhbar süreniz boyunca her çalışma günü, mesainizin 2 saatini yeni bir iş aramak, mülakatlara gitmek veya CV hazırlamak için kullanabilirsiniz. Patron bu süreyi "Öğle aranda ara" veya "Akşam mesai bitince ara" diyerek geçiştiremez. Bu izin "iş saatleri içinde" verilmek zorundadır. Dahası, o 2 saat çalışmadığınız için maaşınızdan tek kuruş bile KESİNTİ YAPILAMAZ!

Günde 2 saat erken çıkmak veya geç gelmek işinize yaramayabilir. İşte kanun, işçiye muazzam bir "Birleştirme (Toplu Kullanım)" hakkı sunar. Diyelim ki 6 yıllık işçisiniz ve 8 haftalık (56 gün) ihbar süreniz var. İşyerinde haftada 6 gün çalışılıyor. 8 hafta x 6 gün = 48 iş günü yapar. 48 gün x 2 saat = 96 Saat İş Arama İzniniz vardır. Eğer günlük mesainiz 8 saat ise, 96 saat / 8 saat = TAM 12 GÜN YAPAR!

• Nasıl Uygulanır? İşverene bir dilekçe vererek "İş arama iznimi toplu olarak kullanmak istiyorum" dersiniz. İhbar sürenizin bitimine 12 gün kala çantanızı alır, arkadaşlarınızla vedalaşır ve işten tamamen ayrılırsınız! O evde oturduğunuz 12 günün maaşını da sanki çalışmışsınız gibi tam ve eksiksiz alırsınız! Kanuna göre, toplu kullanım ihbar süresinin son günlerine denk getirilmek ZORUNDADIR.

Çoğu kurnaz patron, işçinin bu dilekçesini yırtıp atar veya "Sana izin mizin yok, işler yetişmiyor, çalışacaksın" der. Eğer patron sizi zorla çalıştırır ve bu izni kullandırmazsa, hukukun tokmağı patronun kafasına çok sert iner! İş Kanunu Madde 27/3: "İşveren iş arama izni esnasında işçiyi çalıştırır ise işçinin izin kullanarak bir çalışma karşılığı olmaksızın alacağı ücrete ilaveten, çalıştırdığı sürenin ücretini YÜZDE YÜZ ZAMLI öder." Yani günde 2 saatlik o izni size kullandırmayan patron, o 2 saatin parasını normal maaşınızın içinde ödediği yetmezmiş gibi, üstüne bir de ÇİFTE YEVMİYE (fazla mesai gibi) ekstra ödemek zorunda kalır. İşten ayrılırken arabulucuya veya İş Mahkemesine giderek "Kullandırılmayan İş Arama İzni Alacağı" adı altında bu parayı faiziyle tahsil edersiniz!

Soru 1: "Ben kendim istifa ettim. Patron, 'Sen kendin çıktın, sana iş arama izni vermem' diyor. Haklı mı?"

Cevap: KESİNLİKLE HAKSIZ! Yeni iş arama izni, sözleşmeyi kimin feshettiğine (işçinin mi istifa ettiğine yoksa patronun mu kovduğuna) bakılmaksızın uygulanan mutlak bir haktır. İstifa etseniz bile ihbar süresi çalışıyorsanız o 2 saatlik izni SÖKE SÖKE alırsınız.

Soru 2: "Toplu kullanım dilekçemi işten çıkmama 3 gün kala verdim. İK reddetti. Neden?"

Cevap: Kanuna göre, iş arama iznini toplu kullanmak isteyen işçi, bunu işten ayrılacağı günden önce (ihbar süresinin en başında) işverene yazılı olarak bildirmek zorundadır. İhbar süresinin ortasında veya sonunda "Kalanları toplu kullanayım" derseniz patron bunu reddetme hakkına sahiptir. Dilekçeyi istifa/fesih bildirimi ile aynı gün vermeniz hayati önem taşır.

Soru 3: "Günde 2 saatlik iznimi sabahtan mı yoksa akşam mesai bitiminden önce mi kullanacağıma kim karar verir?"

Cevap: Kural olarak bu saatlerin ne zaman kullanılacağını "işin aksamaması şartıyla" işveren belirler. Ancak patron bu hakkı kötüye kullanıp sizi en ölü saatlerde (örneğin mülakat yapılamayacak bir saatte) izne çıkarıyorsa, bu durum dürüstlük kuralına aykırıdır ve itiraz etme hakkınız vardır.

(Bu dilekçe, istifa ettiğiniz gün veya işten çıkarıldığınızın size tebliğ edildiği gün, ihbar sürenizin son günlerini evde geçirmek (toplu izin kullanmak) amacıyla İnsan Kaynaklarına veya Patrona vereceğiniz resmi belgedir. Mutlaka bir kopyasını imzalatarak kendinize alın veya e-posta ile gönderin.)

[ŞİRKETİN TAM TİCARİ UNVANI] MÜDÜRLÜĞÜ'NE / İNSAN KAYNAKLARI DEPARTMANI'NA

TALEP EDEN (İŞÇİ): [Adınız Soyadınız] - [TC Kimlik No]

GÖREVİ: [Unvanınız / Göreviniz] KONU: 4857 Sayılı İş Kanunu m. 27 uyarınca "Yeni İş Arama İzninin" toplu olarak kullanılması talebidir.

AÇIKLAMALAR:

1. Şirketiniz nezdinde .../.../20.. tarihinden bu yana çalışmaktayım. Tarafımca/Şirketinizce yapılan fesih bildirimi uyarınca, iş akdimin sona ereceği tarihe kadar yasal [Örn: 6 haftalık] ihbar süremi (önelimi) çalışarak geçirmekteyim.
2. 4857 Sayılı İş Kanunu'nun 27. Maddesi uyarınca, ihbar sürem boyunca tarafıma verilmesi gereken yasal hakkım olan "günde 2 saatlik yeni iş arama iznimi" birleştirerek, ihbar süremin bitim tarihinden önceki günlere rastlayacak şekilde TOPLU OLARAK kullanmak istiyorum.
3. [Örn: 42 günlük] ihbar sürem içerisinde haftalık çalışma günlerime denk gelen iş arama izni sürelerimin toplanarak hesaplanmasını; bu hesaplama neticesinde tespit edilecek iş günlerinde çalıştırılmayarak fiili çıkış tarihimin öne çekilmesini ve bu süreçteki maaş/SGK primlerimin eksiksiz olarak yatırılmasını talep ederim.
4. Aksi takdirde, İş Kanunu m. 27/3 uyarınca tarafıma kullandırılmayan iş arama izni sürelerinin %100 zamlı olarak tarafıma ödenmesi gerekeceğini, haklarımın ödenmemesi halinde yasal yollara başvurulacağını bilgilerinize sunarım.

Gereğinin yapılmasını arz ederim.

TARİH: .../.../2026

İŞÇİ (TALEP EDEN): [Adınız Soyadınız] (İmza)

Av. Sami IŞILAK Hukuk & Danışmanlık (Bu metin bilgilendirme amaçlıdır, hukuki tavsiye niteliği taşımaz. Detaylı bilgi için iletişime geçebilirsiniz.)