Eski HGS ve Otopark Borcu İptali | Av. Sami IŞILAK

İkinci el araç piyasası, Türkiye'de her gün on binlerce işlemin yapıldığı devasa bir pazardır. Bir vatandaş, uzun araştırmalar ve pazarlıklar sonucunda beğendiği aracı almak için noterin yolunu tuttuğunda, sistemde "Motorlu Taşıtlar Vergisi (MTV)" veya "Trafik Cezası" borcu görünmüyorsa içinin rahatlaması son derece doğaldır. Noter satış sözleşmesine imzalar atılır, paralar ödenir ve yeni araç sahibi, hiçbir borcu olmayan "temiz" bir araç aldığı düşüncesiyle kontağı çevirip evine döner.

Ancak aradan aylar, bazen de yıllar geçtikten sonra yeni araç sahibinin e-Devlet ekranına veya posta kutusuna sarsıcı bir tebligat düşer. Karayolları Genel Müdürlüğü (KGM) veya özel otoyol işletmeleri tarafından, aracın eski sahibinin dönemine ait binlerce liralık "HGS/OGS Kaçak Geçiş ve İdari Para Cezası" yeni sahibin adına tahakkuk ettirilmiştir. Veyahut, aracın geçmiş yıllardan kalan bir AVM, havalimanı veya yediemin otoparkı borcu, plaka üzerinden yeni sahibin karşısına çıkarılır. Yeni araç sahibi, "Ben o tarihlerde bu aracın sahibi bile değildim, bu borç benim değil" diyerek kurumu aradığında ise genellikle "Borç plakaya kesilir, ödemek zorundasınız, sonra gidin eski sahibinden alın" şeklinde tamamen hukuk dışı ve baştan savma bir cevapla karşılaşır.

Toplumda çok yaygın olan "Borç plakaya aittir, aracı alan borcu da alır" inancı, Türk Hukuku ve Anayasal ilkeler karşısında koca bir şehir efsanesidir. Hukuk sistemimiz, hiç kimseyi başkasının işlediği bir ihlalden veya başkasının kullandığı otopark borcundan sorumlu tutmaz. Bu kapsamlı makalede; noter satışı sonrasında ortaya çıkan eski HGS, otoyol ve otopark borçlarının hukuken neden yeni sahibinden istenemeyeceğini (Cezaların Şahsiliği İlkesini), yanlışlıkla adınıza kesilen bu cezalara karşı Sulh Ceza Hâkimliklerinde açılacak iptal davalarını ve ödemek zorunda kaldığınız borçları eski sahibinden "Rücu (Tazminat)" yoluyla nasıl faiziyle geri alacağınızı tüm yasal boyutlarıyla derinlemesine inceliyoruz.

Noterlerde araç satışı yapılırken sistem, aracın üzerinde bir haciz, rehin, ödenmemiş MTV veya Emniyet sistemine düşmüş standart bir trafik cezası olup olmadığını kontrol eder. Bunlar varsa satışa onay vermez.

• HGS Gecikmeleri: Ancak HGS (Hızlı Geçiş Sistemi) ve özel otoyol (Kuzey Marmara, Avrasya Tüneli vb.) geçiş ihlalleri, Emniyetin trafik cezası sistemine anında düşmez. Bazen aylar sonra tahakkuk ettirilir. Bu nedenle siz aracı noterden "borçsuz" olarak devralsanız bile, sistemin arkasında bekleyen devasa bir geçiş ihlali cezası aylar sonra uyanıp karşınıza çıkabilir.
• Özel Hukuk Borçları: Otopark veya yediemin borçları ise devletin vergi sisteminde hiç görünmeyen, tamamen özel hukuktan doğan alacaklardır. Noter sistemi bu borçları göremez.

Eski döneme ait bir ceza tebligatı evinize geldiğinde, sizi koruyan en büyük hukuki zırh Anayasa'nın 38. maddesidir.

• Cezaların Şahsiliği (Anayasa m. 38/7): Hukukumuzda "Ceza sorumluluğu şahsidir." Bir kişi, ancak kendi işlediği fiilden dolayı cezalandırılabilir. Araç bir demir yığınıdır; ihlali yapan araç (plaka) değil, o gün o aracı kullanan "Şahıs"tır.
• KGM'nin Yasal Yükümlülüğü: Karayolları Trafik Kanunu ve ilgili yönetmelikler uyarınca; HGS veya geçiş ihlali cezaları, ihlalin yapıldığı tarih ve saatte aracın ruhsat sahibi kimse, o kişinin TC Kimlik Numarasına (veya VKN'sine) kesilmek zorundadır. İdare, sırf tahsilatı kolaylaştırmak için "Eski sahibini bulamadım, güncel ruhsat sahibi sensin, sen öde" diyemez. Yargıtay ve Sulh Ceza Hâkimlikleri, ihlal tarihinde araç sahibi olmayan kişiye kesilen bu cezaları HUKUKA AYKIRI bularak derhal iptal etmektedir.

Eski sahibin dönemine ait ceza e-Devletinize düştüğünde veya tebliğ edildiğinde zamanla yarış başlar.

• 15 Günlük Hak Düşürücü Süre: İdari para cezası (HGS/Geçiş ihlali) tarafınıza tebliğ edildiği tarihten itibaren 15 GÜN içinde yetkili Nöbetçi Sulh Ceza Hâkimliğine "İtiraz (İptal)" dilekçesi vermeniz zorunludur.
• İspatın Kolaylığı: Davayı kazanmak son derece kolaydır. Mahkemeye sunacağınız tek ve en güçlü delil, "Noter Satış Sözleşmesi" veya güncel ruhsatınızdır. Hâkim, cezanın kesildiği tarih (Örn: 10 Mart) ile sizin aracı satın aldığınız tarihi (Örn: 25 Ağustos) karşılaştırır. İhlalin sizden önce yapıldığı sabit olduğunda, kesilen ceza sizin üzerinizden KESİN OLARAK SİLİNİR.
• Önemli Not: Özel otoyol şirketleri (İCA, Kuzey Marmara vb.) bazen ceza değil, doğrudan "İcra Takibi" başlatırlar. Bu durumda Sulh Ceza'ya değil, İcra Dairesine 7 gün içinde "Borca İtiraz" dilekçesi vererek takibi anında durdurabilirsiniz.

Otopark borçları cezadan ziyade bir "Hizmet Bedeli"dir. Aracı satın aldıktan sonra bir AVM'ye veya siteye abone olmak istediğinizde, "Bu plakanın geçmişten 15.000 TL borcu var, ödemezseniz içeri alamayız" diyebilirler. Bazen de eski bir haciz nedeniyle yediemin otoparkı sizden fahiş bir park ücreti talep edebilir.

• Ayıptan Sorumluluk (TBK m. 219): Siz aracı satın alırken eski sahibi size bu borçlardan bahsetmemişse, bu durum Borçlar Kanunu kapsamında "Hukuki Ayıplı Mal" satışıdır. Satıcı, aracın üzerinde bulunan ve sizin kullanımınızı engelleyen her türlü geçmiş borçtan sorumludur.
• Mecburen Ödediyseniz (Rücu Hakkı): Bazen aracı otoparktan çıkarmak veya sistemi açtırmak için acilen o 15.000 TL'yi kendi cebinizden ödemek zorunda kalabilirsiniz. Bu durumda parayı ödediğiniz dekontu alır ve eski araç sahibine karşı "Rücu (Tazminat)" davası veya "İlamsız İcra Takibi" başlatırsınız. TBK m. 77 (Sebepsiz Zenginleşme) ve Ayıptan Sorumluluk hükümleri uyarınca, başkasının (eski sahibin) borcunu ödediğiniz için bu parayı faiziyle ve icra/avukatlık masraflarıyla birlikte eski sahibin banka hesaplarına haciz koydurarak söküp alırsınız.

Soru 1: Aracı 2 ay önce aldım. Dün e-Devlet'ime 1 yıl öncesine ait 5.000 TL'lik HGS kaçak geçiş cezası düştü. Vergi dairesine gidip anlatsam silerler mi?

Cevap: Vergi dairesi veya Karayolları personeli kendi inisiyatifiyle bu cezayı silemez. Hukuki iptal kararı şarttır. Cezanın tebliğ edildiği tarihten itibaren 15 GÜN içinde yetkili Sulh Ceza Hâkimliğine başvurarak, 'İhlal tarihinde aracın sahibi olmadığınızı' gösteren noter satış sözleşmenizle iptal davası açmalısınız. Mahkeme bu cezayı iptal edecektir.

Soru 2: Noter satışı sırasında eski sahibin hiçbir borcu çıkmamıştı. Şimdi özel bir otoyol şirketi (Kuzey Marmara vb.) adıma icra takibi başlatmış. İcra dairesine nasıl itiraz etmeliyim?

Cevap: Özel otoyol şirketleri idari ceza değil, özel alacak takibi yaparlar. E-Devlet'te icra takibini gördüğünüz an veya tebligat geldiğinde 7 GÜN içinde ilgili İcra Müdürlüğüne yazılı olarak 'Borca, faize ve ferilerine itiraz ediyorum. Belirtilen tarihlerde aracın maliki ben değildim' diyerek itiraz dilekçesi vermelisiniz. İtirazınızla birlikte icra takibi otomatik olarak durur ve borçtan kurtulursunuz.

Soru 3: Eski sahibin ödemediği otopark borcu yüzünden aracımı siteye sokmadılar. Kavga etmemek için borcu cebimden ödedim. Bu parayı eski sahibinden geri alabilir miyim?

Cevap: Kesinlikle alabilirsiniz. Hukukta buna 'Rücu' denir. Başkasına (eski sahibine) ait bir hukuki yükümlülüğü zorunluluktan ödediğiniz için, ödeme dekontunuzu alarak eski sahibine karşı doğrudan 'İlamsız İcra Takibi' başlatabilirsiniz. İtiraz ederse 'İtirazın İptali' davası açarak ödediğiniz otopark borcunu %20 icra inkâr tazminatı ve ticari faiziyle birlikte kendisinden tahsil edersiniz.

(Aşağıdaki belge, aracı satın almadan önceki bir tarihte gerçekleştirilen trafik veya geçiş ihlali nedeniyle, yeni malikin TC kimlik numarasına/plakasına haksız yere kesilen cezanın iptali için Nöbetçi Sulh Ceza Hâkimliğine sunulacak itiraz dilekçesi taslağıdır.)

[KONYA] NÖBETÇİ SULH CEZA HÂKİMLİĞİNE

İTİRAZ EDEN (YENİ ARAÇ SAHİBİ): [Adınız Soyadınız] - [TC Kimlik No] ADRES: [İkametgah Adresiniz]

VEKİLİ: Av. Sami IŞILAK

KARARINA İTİRAZ EDİLEN KURUM: [Örn: Karayolları Genel Müdürlüğü / İlgili Vergi Dairesi Müdürlüğü]

İTİRAZ KONUSU KARAR: .../.../20.. tanzim tarihli, [Tutanak Seri ve Sıra No] sayılı, [Plaka] plakalı araç için kesilen [Örn: 4.500 TL] tutarındaki Geçiş İhlali / İdari Para Cezasının; cezanın kesildiği tarihte aracın maliki olmamam (Cezaların Şahsiliği İlkesi ihlali) nedeniyle İTİRAZEN İPTALİ talebidir.

TEBLİĞ TARİHİ: .../.../20.. (15 Günlük yasal süresi içinde itiraz edilmektedir.)

AÇIKLAMALAR:

1. Müvekkil, idari yaptırım kararına konu olan [Plaka] plakalı aracı, [Noterlik Adı] ... Noterliğinin .../.../20.. tarihli ve [Yevmiye No] yevmiye numaralı Araç Satış Sözleşmesi ile satın alarak devralmıştır. (Satış sözleşmesi ve güncel ruhsat ektedir).
2. İtiraza konu olan HGS / Geçiş İhlali (veya trafik cezası) ise, müvekkilin aracı devraldığı tarihten aylar önce, .../.../20.. tarihinde ve saatinde gerçekleşmiştir.
3. Anayasa'nın 38. maddesi gereğince "Cezaların Şahsiliği" ilkesi esastır. Hukuk sistemimizde "plakaya" değil, ihlali gerçekleştiren "şahsa" ceza kesilmesi zorunludur. İhlal tarihinde aracın mülkiyeti ve fiili zilyetliği müvekkilde değildir; aracın o tarihteki eski sahibine aittir. İdare, sırf aracın güncel kayıtlı maliki olması hasebiyle, ihlalle hiçbir ilgisi bulunmayan müvekkilin şahsına bu cezayı tahakkuk ettirerek açıkça yasayı ihlal etmiştir.
4. Yargıtay ve Sulh Ceza Hâkimliklerinin yerleşik içtihatları doğrultusunda; satın alma tarihinden önceki ihlallerden yeni malikin sorumlu tutulamayacağı sabit olduğundan, hukuki dayanaktan yoksun bu cezanın iptal edilmesi yasal bir zorunluluktur.

SONUÇ VE İSTEM: Yukarıda açıklanan ve Hâkimliğinizce re'sen gözetilecek nedenlerle; Hukuka, Anayasa'nın şahsilik ilkesine ve maddi gerçeklere aykırı olarak düzenlenen [Kurum Adı]'nın .../.../20.. tarihli ve [Tutar] TL bedelli İdari Para Cezası Kararının (ve ilgili tutanağın) müvekkil yönünden TÜMÜYLE İPTALİNE / KALDIRILMASINA, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin karşı idareye yükletilmesine karar verilmesini vekaleten saygılarımla arz ve talep ederim.

TARİH: .../.../2026

İTİRAZ EDEN VEKİLİ: Av. Sami IŞILAK (İmza)

Av. Sami IŞILAK Hukuk & Danışmanlık (Bu metin bilgilendirme amaçlıdır, hukuki tavsiye niteliği taşımaz. Detaylı bilgi için iletişime geçebilirsiniz.)