Influencer Reklam İhlali Davası | Av. Sami IŞILAK

Günümüz dijital pazarlama dünyasında e-ticaret sitelerinin, butiklerin, restoranların veya kurumsal markaların en çok başvurduğu reklam yöntemi "Influencer (Sosyal Medya Fenomeni)" işbirlikleridir. İşletmeler, on binlerce veya milyonlarca takipçisi olan bu kişilere ürün tanıtımı yapmaları, Instagram/TikTok üzerinden hikaye (story) veya post paylaşmaları için ciddi meblağlarda ödemeler yapmakta veya piyasa değeri yüksek ürünleri bedelsiz olarak onlara göndermektedir.

Ancak bu sürecin çoğu zaman yazılı bir sözleşme olmaksızın sadece WhatsApp veya Instagram DM (Direkt Mesaj) üzerinden yürütülmesi, bazı kötü niyetli fenomenlerde "Nasılsa resmi bir sözleşmemiz yok, hukuken bana bir şey yapamazlar" şeklinde tehlikeli bir özgüvene neden olmaktadır. Parasını peşin alan veya pahalı ürünleri teslim alan influencer; anlaşılan tarihte paylaşım yapmamakta, mesajlara dönmemekte (ghosting), ürünleri geri göndermemekte veya daha da kötüsü, işletmeyi takipçilerine karşı kötüleyerek ticari itibarını zedelemektedir.

Oysa Türk Hukuku, dijital dünyadaki bu tür ticari anlaşmaları başıboş bırakmamıştır. WhatsApp ve DM yazışmaları bizzat "Yazılı Delil" niteliğindedir. Parayı alıp edimini yerine getirmeyen bir sosyal medya fenomeni, sadece aldığı parayı iade etmekle kalmaz; işletmenin bu reklamdan beklediği ancak mahrum kaldığı kazancı da (Yoksun Kalınan Kazanç) ödemek zorunda kalır. Bu makalede; influencer işbirliklerinin hukuki niteliği, paylaşım yapmama veya markayı kötüleme durumunda haksız rekabet ve ticari itibarın zedelenmesi gerekçesiyle açılacak tazminat davaları yasal dayanaklarıyla incelenmektedir.

Pek çok işletme sahibi, ıslak imzalı bir kâğıt bulunmadığı için ortada bir sözleşme olmadığını ve dava açamayacağını sanır. Bu en büyük hukuki yanılgıdır.

• Sözleşmenin Hukuki Niteliği: Bir markanın, sosyal medya fenomenine ürün veya para göndererek karşılığında tanıtım yapmasını istemesi; duruma göre "Eser", "Hizmet" veya "İsimsiz Ticari Sözleşme" niteliği taşır. Islak imza şart değildir; tarafların karşılıklı iradelerinin uyuşması sözleşmenin kurulması için yeterlidir.
• WhatsApp ve DM Yazışmalarının Gücü: Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) Madde 199 uyarınca; e-posta, WhatsApp mesajları ve Instagram/TikTok direkt mesajları (DM) kesin birer "Elektronik Belge (Delil)"dir. Fenomenin size "Parayı şu IBAN'a gönderin, salı günü story atacağım" yazması, mahkeme nezdinde ıslak imzalı sözleşme ile birebir aynı güce sahiptir.

İşletme anlaşılan ücreti banka yoluyla göndermiş veya ürünü kargolamış, ancak influencer günlerce veya haftalarca bahane üreterek paylaşım yapmamışsa, işletmenin iki güçlü hukuki yola başvurma hakkı doğar:

• Ödenen Bedelin ve Ürünün İadesi: Türk Borçlar Kanunu (TBK) uyarınca borçlu (influencer) temerrüde düşmüştür. İşletme, noterden çekeceği bir ihtarname ile sözleşmeden döndüğünü bildirerek; ödediği reklam ücretinin "Ticari Avans Faiziyle" birlikte derhal iadesini, kargoladığı ürünlerin de aynen veya bedelinin iadesini (Sebepsiz Zenginleşme hükümleri uyarınca) talep eder.
• Müspet Zarar (Yoksun Kalınan Kazanç): İşletme, sırf bu reklam yapılacak diye stok yapmış, kampanya düzenlemiş veya altyapı hazırlamış olabilir. Influencer'ın sözünde durmaması nedeniyle satılamayan ürünlerden doğan zarar ve "Bu reklam yapılsaydı elde edilecek tahmini kâr", bilirkişi raporuyla hesaplanarak fenomenden tazminat olarak tahsil edilebilir.

En yıkıcı senaryolardan biri, influencer'ın parayı veya ürünü aldıktan sonra tanıtım yapmak yerine markayı kendi takipçilerine karşı haksız yere kötülemesidir. (Örneğin: "Bana bu elbiseyi yollamışlar ama kumaşı çöp, sakın buradan almayın" diyerek milyonlarca kişiye yayın yapması).

• Ticari İtibara Saldırı: Bir markanın ürünlerini, hizmetlerini veya iş faaliyetlerini yanlış, yanıltıcı veya gereksiz yere incitici beyanlarla kötülemek, Türk Ticaret Kanunu (TTK) Madde 54/2-a bendi uyarınca açık bir Haksız Rekabet eylemidir.
• Maddi ve Manevi Tazminat: İşletme, bu karalama kampanyası nedeniyle iptal edilen siparişlerini, düşen satış grafiklerini belgeleyerek fenomenden astronomik rakamlarda Maddi Tazminat talep edebilir. Ayrıca şirketin zedelenen ticari itibarı için Asliye Ticaret Mahkemesinde yüklü bir Manevi Tazminat davası açılır.

Sosyal medyada paylaşılan içerikler (özellikle Hikayeler / Stories) 24 saat içinde kendiliğinden kaybolur veya fenomen tarafından anında silinebilir. Bu nedenle dava açmadan önce "delillerin dondurulması" şarttır.

• Noter E-Tespit Sistemi: Fenomenin markanızı kötülediği bir videoyu veya DM'den size verdiği sözleri kendi telefonunuzdan ekran görüntüsü (screenshot) almanız, manipülasyona açık olduğu için mahkemede tek başına yeterli görülmeyebilir. Derhal Türkiye Noterler Birliği E-Tespit sistemine girilmeli veya bir notere fiziken gidilerek, söz konusu yazışmaların ve videoların resmi bilgisayar üzerinden saniye saniye tutanağa bağlanması (İnternet Sayfası Tespiti) sağlanmalıdır.
• Dava Süreci: E-Tespit yapıldıktan sonra fenomene ihtarname çekilir. Ödeme yapılmazsa ticari arabuluculuk sürecine başvurulur. Anlaşma sağlanamaması halinde, Asliye Ticaret Mahkemesinde (Fenomen şirketleşmemiş bir şahıssa Asliye Hukuk Mahkemesinde) Alacak ve Tazminat davası açılarak tüm zararlar faiziyle tahsil edilir.

Soru 1: Fenomenle resmi bir sözleşme imzalamadık, sadece Instagram DM'den anlaştık. Ürünü ve parayı aldı ama paylaşım yapmıyor. Paramı yasal olarak geri alabilir miyim?

Cevap: Kesinlikle alabilirsiniz. Hukuk Muhakemeleri Kanunu Madde 199 uyarınca Instagram DM yazışmaları 'Elektronik Delil'dir ve resmi sözleşme yerine geçer. DM ekran görüntülerini noterde E-Tespit yaptırıp, banka dekontunuzla (açıklama kısmına reklam bedeli yazdıysanız daha güçlüdür) birlikte dava açarak paranızı ve ürün bedelini faiziyle iade alabilirsiniz.

Soru 2: Influencer story (hikaye) atarak markamızı haksız yere karaladı ve binlerce sipariş iptali yaşadık. Hikaye 24 saatte silindi, bunu nasıl ispatlayacağız?

Cevap: Hikaye silinmeden önce 24 saatlik süre zarfında Noter E-Tespit sistemiyle bunu kayıt altına aldırmanız hayati önem taşır. Eğer bu süreyi kaçırdıysanız, hikayeyi gören üçüncü şahısların (müşterilerin) mahkemede tanık olarak dinletilmesi veya hikayenin başka mecralara/ekşi sözlüğe düşmüş kopyalarının mahkemeye sunulması gerekir. Bu eylem haksız rekabet olup, düşen satışlarınızın bedelini maddi tazminat olarak kendisinden tahsil edebilirsiniz.

Soru 3: Fenomen 3 adet story atacağına söz verdi, parayı peşin aldı. Sadece 1 story attı ve 'Canım istemiyor gerisini atmayacağım' dedi. Ne yapabilirim?

Cevap: Bu durum 'Eksik İfa'dır (Sözleşmenin eksik yerine getirilmesi). Atılmayan 2 story'nin bedelini sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre geri isteyebileceğiniz gibi, eksik ifa nedeniyle kampanyanızın ulaştığı kitle düştüğü için uğradığınız ticari zararı (yoksun kalınan kazancı) da tazminat olarak talep edebilirsiniz.

(Aşağıdaki belge, reklam bedeli ödenmesine rağmen edimini yerine getirmeyen ve ürünleri iade etmeyen sosyal medya fenomenine karşı Asliye Ticaret/Asliye Hukuk Mahkemesine sunulacak dava dilekçesi taslağıdır.)

[İSTANBUL/KONYA] NÖBETÇİ ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ HÂKİMLİĞİNE

(Davalı tacir/esnaf niteliğinde değilse Asliye Hukuk Mahkemesine hitaben yazılır)

DAVACI: [İşletmenizin Unvanı veya Adınız Soyadınız] - [Vergi/TC Kimlik No] ADRES: [İşyeri Adresiniz]

VEKİLİ: Av. Sami IŞILAK

DAVALI: [Fenomenin Adı Soyadı veya Şirket Unvanı] - [TC Kimlik No] ADRES: [Davalının İkamet/İşyeri Adresi]

ARABULUCULUK DOSYA NO: 2026/... Arabuluculuk (Anlaşamama Son Tutanağı Ektedir)

KONU: Davalının müvekkil işletme ile akdettiği sosyal medya reklam ve tanıtım sözleşmesine (elektronik yazışmalara) aykırı davranarak edimini ifa etmemesi (paylaşım yapmaması) nedeniyle; peşin ödenen [Örn: 150.000 TL] reklam bedelinin ve [Örn: 50.000 TL] numune ürün bedelinin sebepsiz zenginleşme hükümleri uyarınca ödeme tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faiziyle birlikte davalıdan tahsiline ve sözleşmeye aykırılıktan doğan zararlarımızın tazminine karar verilmesi talebidir.

DAVA DEĞERİ: [Şimdilik 200.000 TL]

AÇIKLAMALAR:

1. Müvekkil şirket, e-ticaret sektöründe [Sektör Adı] üzerine faaliyet göstermektedir. Ürünlerinin tanıtımı amacıyla, Instagram platformunda [Kullanıcı Adı] isimli hesabı yöneten davalı ile .../.../2026 tarihinde Direkt Mesaj (DM) ve WhatsApp üzerinden bir tanıtım işbirliği (sözleşmesi) akdedilmiştir.
2. Taraflar arasındaki mutabakata göre; davalıya [150.000 TL] reklam ücreti nakden ödenecek ve [50.000 TL] değerindeki kampanya ürünleri davalıya teslim edilecektir. Buna karşılık davalı, .../.../2026 tarihinde hesabından 3 adet hikaye (story) ve 1 adet kalıcı gönderi (post) paylaşarak müvekkilin ürünlerini ve marka linkini takipçilerine sunacaktır.
3. Müvekkil, üzerine düşen yükümlülüğü eksiksiz yerine getirerek [150.000 TL] bedeli davalının ... TR IBAN numaralı hesabına "Reklam ve Tanıtım Bedeli" açıklamasıyla havale etmiş ve ürünleri kargo ile teslim etmiştir. Ancak davalı, anlaşılan tarihte hiçbir paylaşım yapmamış, müvekkilin mesajlarına ve aramalarına yanıt vermeyerek açıkça kötü niyetli davranmıştır. (WhatsApp ve DM yazışmaları ile banka dekontları Ek-1'de olup, Noter E-Tespit işlemi yapılmıştır).
4. Müvekkil şirketçe .../.../2026 tarihinde [Noterlik] kanalıyla keşide edilen ihtarname ile davalı temerrüde düşürülmüş ve sözleşmeden dönüldüğü bildirilerek bedel iadesi talep edilmiştir. Ancak davalı haksız yere ödeme yapmaktan ve ürünleri iade etmekten kaçınmıştır. HMK m. 199 uyarınca elektronik yazışmalar kesin delil olup, davalının müvekkil aleyhine sebepsiz zenginleştiği ve sözleşmeyi ihlal ettiği tartışmasızdır.

SONUÇ VE İSTEM: Yukarıda açıklanan ve Mahkemenizce re'sen gözetilecek hukuki nedenlerle; 1- Davamızın KABULÜ ile; davalının sözleşmeye aykırılığı ve sebepsiz zenginleşmesi nedeniyle, müvekkil tarafından ödenen [150.000 TL] reklam bedelinin ödeme tarihi olan .../.../2026'dan itibaren işleyecek ticari avans faiziyle davalıdan tahsiline, 2- Davalıya gönderilen ve iade edilmeyen [50.000 TL] değerindeki numune ürün bedelinin temerrüt tarihinden itibaren işleyecek faiziyle davalıdan tahsiline, 3- Yargılama giderleri ile avukatlık vekâlet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini vekaleten saygılarımla arz ve talep ederim.

TARİH: 27/10/2026

DAVACI VEKİLİ: Av. Sami IŞILAK (İmza)

Av. Sami IŞILAK Hukuk & Danışmanlık (Bu metin bilgilendirme amaçlıdır, hukuki tavsiye niteliği taşımaz. Detaylı bilgi için iletişime geçebilirsiniz.)