Sevgili veya Reşit Çocuğu Evden Çıkarma | Av. Sami IŞILAK

Kişinin kendi mülkiyetinde olan veya kirasını bizzat ödediği bir ev, Anayasa ile güvence altına alınmış en temel dokunulmaz alanıdır. Ancak uygulamada, bu dokunulmaz alanın bizzat en yakınlar tarafından ihlal edildiği trajik durumlara sıklıkla rastlanmaktadır. Birlikte yaşanılan ancak ayrılık kararı alınmasına rağmen evi terk etmemekte direnen eski bir sevgili veya reşit olmuş, eğitimini tamamlamış ancak hiçbir işte çalışmayarak ebeveynlerine psikolojik/ekonomik şiddet uygulayan sorunlu bir yetişkin çocuk, ev sahibinin hayatını kâbusa çevirebilmektedir.

Bu gibi durumlarda mülk sahipleri (veya resmi kiracılar), karşılarındaki kişi eski sevgilileri veya kendi öz çocukları olduğu için hukuken hiçbir şey yapamayacaklarını, o kişilerin evde "kalma hakkı" olduğunu düşünerek büyük bir çaresizliğe sürüklenmektedir. Halk arasında "Kendi çocuğumu veya birlikte yaşadığım kişiyi polisle evden mi attıracağım?" şeklindeki sosyal çekinceler, işgalcilerin cesaretini daha da artırmaktadır.

Oysa Türk Hukuku mülkiyet, konut dokunulmazlığı ve aile içi şiddet konularında son derece keskin sınırlarla çizilmiş yasal güvenceler sunmaktadır. Reşit olmuş ve eğitimi bitmiş bir çocuğa bakma yükümlülüğü kanunen sona erdiği gibi, ayrılınan bir sevgilinin de evde kalması için hiçbir yasal dayanak (kira sözleşmesi vb.) bulunmamaktadır. Bu makalede; evden gitmeyen eski sevgiliye veya sorunlu yetişkin çocuğa karşı uygulanacak 6284 sayılı Kanun kapsamında evden uzaklaştırma kararları, fuzuli şagil (haksız işgal) nedeniyle tahliye davaları ve kilit değiştirmenin cezai boyutları yasal dayanaklarıyla incelenmektedir.

Bir anne veya babanın çocuğuna bakma, onu barındırma ve masraflarını karşılama yükümlülüğü sınırsız değildir. Türk Medeni Kanunu (TMK) Madde 328 bu konuyu kesin bir kurala bağlamıştır.

• Bakım Yükümlülüğünün Sona Ermesi: TMK Madde 328/1 uyarınca, ana ve babanın bakım borcu çocuğun ergin (18 yaşını doldurmuş) olmasıyla birlikte kendiliğinden sona erer. Eğer çocuk 18 yaşını doldurmuş ancak eğitimine (üniversite vb.) devam ediyorsa, bakım borcu eğitim sona erinceye kadar devam eder.
• Çalışmayan ve Okumayan Çocuğun Durumu: Çocuk 18 yaşını geçmiş, herhangi bir okulda okumuyor ve bedensel/zihinsel bir engeli (ağır bir mağduriyeti) yoksa; sırf "çalışmak istemediği" veya "rahatı yerinde olduğu" için ebeveynlerinin evinde zorla kalma hakkına sahip değildir. Bu yaştan sonra çocuğun o evde kalması, anne-babanın rızasına (hukuki tabirle 'ariyet/ödünç' ilişkisine) dayalıdır.
• Hukuki Tahliye Yolu: Anne ve baba, rızalarını geri çektiklerini belirterek çocuklarının evi terk etmesini isteyebilirler. Çocuk evi terk etmemekte direnirse, ebeveynler Asliye Hukuk Mahkemesinde kendi öz çocuklarına karşı "Müdahalenin Men'i (Elatmanın Önlenmesi)" davası açarak çocuğu hukuken ve zorla evden tahliye ettirebilirler. Bu durumda çocuk, evde hiçbir yasal hakkı bulunmayan bir "Haksız İşgalci" konumundadır.

Kira sözleşmesi sizin üzerinize olan veya mülkiyeti doğrudan size ait olan bir evde, sevgilinizle/nişanlınızla bir süre birlikte yaşamanız ona kiracı statüsü kazandırmaz. Ayrılık kararı aldığınızda, karşı tarafın evden çıkmamakta direnmesi hukuken açık bir tecavüzdür.

• Rızanın Geri Alınması ve Fuzuli Şagil: Bir kişinin evinizde kira ödemeden oturmasına izin vermeniz, Borçlar Hukukunda "Kullanım Ödüncü (Ariyet) Sözleşmesi" olarak nitelendirilir. Ayrıldığınızı ve evden çıkmasını söylediğiniz veya noterden bir ihtarname çektiğiniz an, bu kullanım izni sona erer. O saniyeden itibaren eski sevgili hukuken "Fuzuli Şagil (Haksız İşgalci)" statüsüne düşer.
• İdari ve Adli Çözümler: İzin geri alındıktan sonra şahıs evden çıkmıyorsa, ev sahibi 60 gün içinde Kaymakamlığa başvurarak 3091 sayılı Kanun kapsamında kolluk kuvveti zoruyla (polisle) şahsı kapı dışarı ettirebilir. Süre kaçırılmışsa, Asliye Hukuk Mahkemesinde "Müdahalenin Men'i" davası açılır ve ayrıca kişinin evde zorla kaldığı aylar için rayiç kira bedeli üzerinden "Ecrimisil (Haksız İşgal Tazminatı)" talep edilir.

Tahliye davaları (Müdahalenin Men'i) aylar sürebilmektedir. Ancak evinizden gitmeyen kişi size psikolojik baskı yapıyor, hakaret ediyor, tehdit savuruyor veya evin huzurunu bozarak ekonomik sömürüde bulunuyorsa, beklenmesi gereken bir dava yoktur. En hızlı çözüm 6284 Sayılı Ailenin Korunması ve Kadına Karşı Şiddetin Önlenmesine Dair Kanun'dur.

• Şiddetin Geniş Tanımı: Kanun sadece fiziksel şiddeti (darp edilmeyi) değil; tehdit, hakaret, aşağılama, zorla paraya el koyma, evden gitmeyerek huzur bozma gibi "Psikolojik ve Ekonomik Şiddet" eylemlerini de kapsar.
• Müşterek Konuttan Uzaklaştırma (Madde 5/1-b): İster kendi öz çocuğunuz olsun, ister resmi nikahınız olmayan eski sevgiliniz olsun; bu kişilerin size psikolojik veya fiziksel şiddet uyguladığı gerekçesiyle Aile Mahkemesine veya en yakın karakola başvurmanız halinde, mahkeme 24 saat içinde "Müşterek Konuttan Uzaklaştırılmasına ve Konutun Size Tahsis Edilmesine" karar verir.
• Uygulama: Karar çıkar çıkmaz polis eve gelir, şahsın eşyalarını toplayıp evden derhal ayrılmasını sağlar. Kişi evin yakınına dahi yaklaşamaz. Karara aykırı davranırsa (gizlice eve gelirse) 3 günden 30 güne kadar "Zorlama Hapsi" (doğrudan cezaevi) ile cezalandırılır. Bu yöntem, şiddet unsuru içeren olaylarda en etkili tahliye ve koruma kalkanıdır.

Evinizden çıkmayan eski sevgili veya reşit çocuk dışarıdayken eve çilingir çağırıp kilitleri değiştirmek ve eşyalarını kapı önüne koymak, mülk sahiplerinin aklına gelen ilk çözümdür. Ancak hukuk sistemimiz bunu kesinlikle yasaklamıştır.

• İhkak-ı Hak Yasağı: Kişinin kendi hakkını devletin resmi organlarını (mahkeme, polis, icra) devre dışı bırakarak kendi bilek gücüyle alması suçtur.
• Hukuki Riskler: Kişinin eşyaları içerideyken kilitleri değiştirirseniz, karşı taraf hakkınızda "Konut Dokunulmazlığını İhlal", "Mala Zarar Verme" ve "Hırsızlık" iddialarıyla savcılığa suç duyurusunda bulunabilir. Evin sahibi olmanız bu suçların oluşmasını engellemez. Bu nedenle, tahliyenin ve uzaklaştırmanın mutlaka Aile Mahkemesi, Kaymakamlık veya Asliye Hukuk Mahkemesi aracılığıyla yapılması hayati önem taşır.

Soru 1: 25 yaşındaki oğlum üniversiteyi bitireli iki yıl oldu. Çalışmıyor, bütün gün oyun oynuyor ve bizden zorla para istiyor. Vermeyince hakaret ediyor. Onu evden polis zoruyla çıkarabilir miyiz?

Cevap: Evet, çıkarabilirsiniz. 18 yaşını geçmiş ve eğitimini tamamlamış sağlıklı bir çocuğa bakma veya onu evde barındırma yükümlülüğünüz kanunen sona ermiştir. Size yönelik hakaretleri ve para talepleri ekonomik/psikolojik şiddet kapsamına girdiğinden, Aile Mahkemesine başvurarak 6284 sayılı Kanun kapsamında derhal evden uzaklaştırma kararı aldırabilirsiniz.

Soru 2: Kira sözleşmesi tamamen benim üzerime olan bir eve, erkek arkadaşım iki ay önce yerleşti. Dün ayrıldık ama 'Benim de evim, hiçbir yere gitmiyorum' diyerek çıkmıyor. Eşyalarını atabilir miyim?

Cevap: Eşyalarını kendiniz kapı önüne atarsanız veya kilidi değiştirirseniz suç işlemiş olursunuz. Ancak onun evde oturması sizin rızanıza bağlıdır ve rızanızı geri çektiniz. Eğer size karşı bir tehdit, baskı veya taşkınlık yapıyorsa hemen Aile Mahkemesinden 6284 sayılı Kanuna göre uzaklaştırma kararı isteyebilirsiniz. Şiddet yoksa, Kaymakamlığa başvurarak 3091 sayılı Kanun uyarınca idari tahliyesini veya Asliye Hukuk Mahkemesinde Müdahalenin Men'i davası açılmasını talep edebilirsiniz.

Soru 3: Eski sevgilimi mahkeme kararıyla evden attırırsam, içeride kaldığı ayların kirasını ondan isteyebilir miyim?

Cevap: Evet. İzin (rızanız) bittikten sonra, yani ona evden çıkmasını açıkça bildirdiğiniz veya ihtarname çektiğiniz tarihten sonra evde kaldığı her gün için, kötü niyetli haksız işgalci (fuzuli şagil) konumuna düşer. Asliye Hukuk Mahkemesinde açacağınız davada, evi işgal ettiği bu aylar için bölgenin rayiç kira bedeli üzerinden hesaplanacak 'Ecrimisil' (Haksız İşgal Tazminatı) ödemeye mahkum edilecektir.

(Aşağıdaki belge, mülkiyeti veya kirası başvuru sahibine ait olan evden ayrılmamakta direnen, hakaret ve huzursuzluk çıkararak psikolojik/ekonomik şiddet uygulayan eski sevgili veya reşit çocuğun 6284 Sayılı Kanun kapsamında müşterek konuttan derhal uzaklaştırılması amacıyla Aile Mahkemesine sunulacak dilekçe taslağıdır.)

[KONYA] NÖBETÇİ AİLE MAHKEMESİ HÂKİMLİĞİNE

"6284 Sayılı Kanun Kapsamında Koruma ve Uzaklaştırma Taleplidir"

TALEP EDEN (ŞİDDET MAĞDURU): [Adınız Soyadınız] - [TC Kimlik No] ADRES: [Tahliyesi İstenen Evin Adresi]

VEKİLİ: Av. Sami IŞILAK

ŞİDDET UYGULAYAN (KARŞI TARAF): [Evden Çıkmayan Eski Sevgili veya Çocuğun Adı Soyadı] - [TC Kimlik No] ADRES: [Aynı Evin Adresi]

KONU: 6284 Sayılı Ailenin Korunması ve Kadına Karşı Şiddetin Önlenmesine Dair Kanun uyarınca, müvekkile karşı ağır psikolojik ve ekonomik şiddet uygulayan karşı tarafın müşterek konuttan DERHAL UZAKLAŞTIRILMASINA, konutun müvekkile tahsisine ve müvekkile yönelik şiddet, tehdit ve hakaret eylemlerinin yasaklanmasına yönelik koruyucu ve önleyici tedbir kararı verilmesi talebidir.

AÇIKLAMALAR:

1. Müvekkil, mülkiyeti kendisine ait olan (veya kira sözleşmesi kendi adına olan) [İlçe, Mahalle, Sokak, Kapı No] adresinde kain taşınmazda ikamet etmektedir. Karşı taraf, müvekkilin [reşit olmuş çocuğu / eski erkek arkadaşı/kız arkadaşı] olup, müvekkilin iyi niyeti (ariyet/kullanım ödüncü izni) doğrultusunda bir süredir aynı evde barınmaktadır.
2. Ancak karşı taraf [eğitimini yıllar önce tamamlamış olup hiçbir işte çalışmamakta / müvekkil ile ayrılık kararı alınmış olmasına rağmen] müvekkilin evi terk etmesi yönündeki taleplerini reddetmektedir. Müvekkilin evinde hiçbir yasal barınma hakkı bulunmamasına rağmen evden çıkmamakta direnen karşı taraf, müvekkile karşı sürekli olarak hakaretler savurmakta, tehditler etmekte ve evin huzurunu tamamen bozarak ağır bir psikolojik şiddet uygulamaktadır. (Gerektiğinde karakol tutanakları veya tanıklar mahkemenize sunulacaktır).
3. Ayrıca karşı taraf, müvekkilden sürekli olarak zorla para talep ederek (verilmediğinde eşyalara zarar vererek) müvekkili ekonomik olarak da sömürmekte ve ekonomik şiddet eylemlerini sürdürmektedir.
4. Müvekkil, kendi evinde esir hayatı yaşamakta olup can güvenliğinden ve ruh sağlığından ciddi şekilde endişe duymaktadır. 6284 sayılı Kanun Madde 5/1-b hükmü amir olup; şiddet uygulayanın müşterek konuttan derhal uzaklaştırılması ve konutun mağdura tahsis edilmesi yasal bir zorunluluktur. Şiddet kavramı yalnızca fiziksel şiddeti değil, psikolojik ve ekonomik baskıları da kapsadığından, müvekkilin uğradığı bu ihlalin acilen durdurulması gerekmektedir.

SONUÇ VE İSTEM: Yukarıda arz ve izah edilen nedenlerle, 6284 sayılı Kanun uyarınca evrak üzerinden derhal yapılacak inceleme ile; 1- Şiddet uygulayan karşı tarafın müvekkile ait olan [Ev Adresi] adresindeki MÜŞTEREK KONUTTAN DERHAL UZAKLAŞTIRILMASINA ve evin müvekkile tahsis edilmesine, 2- Karşı tarafın müvekkilin konutuna, işyerine ve müvekkilin kendisine YAKLAŞMASININ YASAKLANMASINA, 3- Karşı tarafın müvekkile yönelik şiddet tehdidi, hakaret, aşağılama veya küçük düşürmeyi içeren söz ve davranışlarda BULUNMAMASINA, iletişim araçlarıyla rahatsız etmemesine, 4- Bu tedbirlerin en üst süre olan 6 AY SÜREYLE uygulanmasına ve kararın infazı için kolluk kuvvetlerine müzekkere yazılmasına karar verilmesini vekaleten saygılarımla arz ve talep ederim.

TARİH: 20/10/2026

TALEP EDEN VEKİLİ: Av. Sami IŞILAK (İmza)

Av. Sami IŞILAK Hukuk & Danışmanlık (Bu metin bilgilendirme amaçlıdır, hukuki tavsiye niteliği taşımaz. Detaylı bilgi için iletişime geçebilirsiniz.)