Şık bir restorana girdiniz, kapıda fiyat listesi göremediniz. Masaya oturduğunuzda ise garson size sadece bir QR kod uzattı. Yemeği yedikten sonra gelen hesaba baktığınızda fahiş fiyatlarla, 'Kuver' ve 'Servis Ücreti' adı altında gizli harçlarla mı karşılaştınız? O rezillik çıkmasın diye ödediğiniz hesaba artık boyun eğmeyin! Ticaret Bakanlığının Fiyat Etiketi Yönetmeliğine göre, ister esnaf lokantası ister lüks bir kafe olsun, HER İŞLETME giriş kapısının önüne ve masalara fiyat listesi asmak ZORUNDADIR! Sadece QR menü kullanıp fiyatı gizlemek veya menüde yazmayan kuveri sizden zorla tahsil etmek yasal bir suçtur. Fiyatları gizleyerek müşteriye pusu kuran işletmelere CİMER üzerinden nasıl yüz binlerce lira ceza kestireceğinizi tüm detaylarıyla inceliyoruz.
Bir tüketici olarak bir mekana girmeden önce, bütçenize uyup uymadığını bilmek en temel "Bilgilenme ve Seçme" hakkınızdır. Eskiden lüks restoranlar "Bizim müşterimiz fiyat sormaz" gibi kibirli bir bahaneyle kapıya fiyat asmazdı. Ancak artan fahiş fiyatlar ve enflasyonist ortamda, bu durum vatandaşın resmen soyulmasına dönüştü. Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun ve 1 Ocak 2024'te yürürlüğe giren Fiyat Etiketi Yönetmeliği değişikliği ile devlet bu soyguna "Dur" dedi. Artık esnaf lokantasından en lüks boğaz restoranına kadar tüm yiyecek/içecek işletmeleri, hizmetin içeriğini ve güncel fiyatlarını, dükkanın önüne yoldan geçen herkesin rahatça okuyabileceği büyüklükte asmak ZORUNDADIR. Kapıya fiyat asmayan işletme, müşteriye pusu kuruyor demektir.
Yönetmeliğin 8. Maddesi çok net bir sınır çizer: "Hizmetlerin özelliğine ve tüketiciye sunuluş biçimine göre, tarife ve fiyat listelerine ilişkin belge, levha, pano ve benzerleri, hizmetin sunulduğu işyerinin giriş kapısının önüne ve hizmet sunulan masaların üstüne, tüketiciler tarafından kolaylıkla görülebilir ve okunabilir şekilde asılır, takılır veya konulur."
Pandemi ile birlikte hayatımıza giren ve sonrasında işletmelerin fiyatları müşteriden gizlemek (veya gün içinde sürekli zam yapmak) için kullandığı en sinsi yöntem "Sadece QR Kod Menü" uygulamasıdır. Masaya oturuyorsunuz, garson "Menümüz dijital, şu kodu okutun" diyor. Ancak internetiniz çekmiyor, telefonunuzun şarjı yok veya yaşlı bir vatandaşsınız ve o kodu okutamıyorsunuz. Hukukun Gerçeği: Ticaret Bakanlığı kararlarına göre, QR kod menü uygulaması ek bir hizmet olarak sunulabilir ANCAK fiziki (basılı) menünün yerini TUTMAZ. Masada veya kapıda mutlaka, internet gerektirmeyen, gözle okunabilir basılı bir fiyat listesi bulunmak ZORUNDADIR. "Biz sadece QR menü kullanıyoruz" demek, tüketici mevzuatını açıkça ihlal etmektir.
Kapıda veya masada fiyat listesi olmamasının en büyük tehlikesi, adisyona sonradan eklenen sürpriz ücretlerdir. Yemeğinizi yediniz, menüde 1.000 TL hesapladınız ama adisyon 1.300 TL geldi. Bir bakıyorsunuz:
Eğer kapısında fiyat listesi olmayan veya size sürpriz hesap çıkaran bir mekana denk gelirseniz, "Yapacak bir şey yok" deyip gitmeyin. Tüketici olarak en büyük silahınız olan şikayet mekanizmasını çalıştırın:
Soru 1: "Sürpriz ve çok fahiş bir hesap geldi. Kuver ve servis de eklenmiş ama menüde yoktu. Hesabı ödemeyi reddedebilir miyim?"
Cevap: Hesabı tamamen ödemeyi reddetmek sizi "Karşılıksız Yararlanma" veya dolandırıcılık şüphesiyle polisle karşı karşıya bırakabilir. Ancak Tüketici Kanununa göre, sadece menüde yazan yiyecek bedelini ödeyip, menüde yazmayan (gizlenen) kuver veya servis ücretini itiraz ederek ödemeyi reddetme hakkınız vardır. İşletme polis çağırsa bile hukuk sizin yanınızdadır. Fişinizi alıp o haksız eklemeleri şikayet edebilirsiniz.
Soru 2: "Sadece lüks restoranlar mı bu kurala uymak zorunda? Sokak arasındaki dönerci veya çay ocağı da kapıya fiyat asmalı mı?"
Cevap: Evet, istisnasız tüm yiyecek ve içecek işletmeleri! Esnaf lokantası, pastane, çay ocağı, büfe, dönerci veya lüks balık restoranı fark etmeksizin; hizmet sunan tüm mekanlar giriş kapısına ve hizmet sunduğu masalara fiyat listesi koymak ZORUNDADIR.
Soru 3: "Menüde 'Fiyat Sorunuz' veya 'Piyasa Fiyatı' (Balıkçılarda) yazıyor. Bu yasal mı?"
Cevap: HAYIR! Tüketiciye sunulan fiyat kesin, net ve Türk Lirası cinsinden olmalıdır. "Fiyat sorunuz", "Günlük fiyat" veya "Gramaja göre değişir" gibi ibarelerin yanına mutlaka o günkü somut fiyat (Örn: Çipura 1 Porsiyon 500 TL veya Kilogramı 1.000 TL) açıkça yazılmalıdır. Tüketici sürprize açık bırakılamaz.
(Bu dilekçe, fahiş hesap ödediğiniz ve kapısında/masasında fiyat listesi bulunmayan işletmenin Ticaret İl Müdürlüğünce denetlenmesi ve cezalandırılması için e-Devlet (CİMER) üzerinden yazılacak resmi taslaktır.)
TİCARET BAKANLIĞI'NA İLETİLMEK ÜZERE (CİMER BAŞVURUSU)
ŞİKAYET EDEN: [Adınız Soyadınız] - [TC Kimlik No]
ŞİKAYET EDİLEN İŞLETME: [Kafenin/Restoranın Tam Adı] İŞLETME ADRESİ: [İşletmenin Bulunduğu Açık Adres - İl/İlçe]
ŞİKAYET TARİHİ VE SAATİ: .../.../2026 - ...:...
KONU: Fiyat Etiketi Yönetmeliği m.8 ihlali, giriş kapısında ve masalarda fiyat listesi bulundurulmaması ve menüde yer almayan gizli ücret (kuver/servis) dayatması sebebiyle işletmenin denetlenerek idari yaptırım uygulanması talebidir.
AÇIKLAMALAR:
SONUÇ VE İSTEM: Tüketiciyi aldatan, bilgi edinme hakkını gasp eden ve haksız kazanç sağlayan şikayet edilen işletme nezdinde Tüketici Hakları Hakem Heyeti ve Ticaret İl Müdürlüğü denetmenlerince acil denetim yapılmasını, eksik bulunan her bir ürün etiketi için ayrı ayrı olmak üzere gerekli İdari Para Cezasının uygulanmasını ve sonucundan tarafıma bilgi verilmesini saygılarımla talep ederim.
TARİH: .../.../2026
ŞİKAYET EDEN: [Adınız Soyadınız] (Ekler: Adisyon/Fiş Fotoğrafı, Kapı/Masa Fotoğrafı)
Av. Sami IŞILAK Hukuk & Danışmanlık (Bu metin bilgilendirme amaçlıdır, hukuki tavsiye niteliği taşımaz. Detaylı bilgi için iletişime geçebilirsiniz.)