Kiracının Evdeki Demirbaşı Satması Suçu | Av.Sami IŞILAK

Konut ve çatılı işyeri kiralarında ev sahibi ile kiracı arasındaki ihtilaflar genellikle kira bedelinin ödenmemesi, tahliye taahhütnamelerinin geçerliliği veya depozito kesintileri etrafında döner. Kiracının evi tahliye edip anahtarı teslim etmesi, çoğu ev sahibi için kâbusun sonu olarak görülür. Ancak bazı durumlarda, anahtarı teslim alıp eve giren ev sahibi, duvarlarda eksik olan veya yeri boş kalmış cihazlarla karşılaşarak büyük bir şok yaşar. Evin demirbaşı sayılan ve eve ait olan yoğuşmalı kombi, ankastre fırın, davlumbaz, termosifon ve hatta bazen petekler ile pahalı avizeler kiracı tarafından sökülüp götürülmüştür.

Ev sahibi, kiracıyı arayıp "Kombiyi ve ankastreyi neden aldın?" diye sorduğunda ise genellikle "Evi temizlerken bozulmuştu attım", "Depozitoma saydım" veya "Hurdacıya verdim, sana yenisini alırım" gibi lakayt ve oyalayıcı cevaplar alır. Birçok ev sahibi, bu durumu sadece "Maddi zarar" veya "Depozito uyuşmazlığı" olarak görerek, alacağını Hukuk Mahkemelerinde veya İcra Müdürlüklerinde aylarca, bazen yıllarca süren davalarla tahsil etmeye çalışır.

Oysa kiracının, mülkiyeti ev sahibine ait olan ve sadece kullanım (zilyetlik) amacıyla kendisine teslim edilen bir demirbaşı (kombiyi, ankastreyi) söküp götürmesi, evden atması veya ikinci el sitelerinde satması hukuken sıradan bir alacak verecek davası DEĞİLDİR. Bu eylem, Türk Ceza Kanunu (TCK) kapsamında doğrudan "Hizmet Nedeniyle Güveni Kötüye Kullanma" veya duruma göre "Hırsızlık" suçunu oluşturan, cezası doğrudan hapis olan çok ağır bir kriminal fiildir. Bu kapsamlı makalede; kiracının evdeki demirbaşları alıp götürmesinin neden basit bir tazminat davası olmadığını, bu eylemin Ceza Hukukundaki ağır sonuçlarını ve ev sahibinin savcılığa vereceği bir şikayet dilekçesiyle kiracıyı nasıl hapis cezasıyla karşı karşıya bırakacağını tüm yasal usulleriyle derinlemesine inceliyoruz.

Kiracının işlediği suçu anlayabilmek için, kira sözleşmesiyle kiracıya neyin devredildiğini çok iyi kavramak gerekir.

• Mülkiyet Ev Sahibindedir: Kira sözleşmesi, mülkiyeti devreden bir sözleşme değildir. Ev sahibi (kiraya veren), evin ve içindeki demirbaşların (kombi, ankastre, şofben vb.) "kullanım hakkını" geçici olarak kiracıya bırakır. Eşyaların mülkiyeti (sahipliği) tamamen ev sahibine aittir.
• Zilyetliğin Amacı Dışında Kullanımı: Kiracı, kendisine belirli bir amaçla (kullanmak üzere) teslim edilen bu eşyaları korumakla yükümlüdür. Kiracının bu eşyalar üzerinde "malik (sahip) gibi" tasarrufta bulunması; yani kombiyi söküp satması, hurdacıya vermesi veya kendi yeni evine götürmesi hukuken yasaktır.

Kiracının kombiyi söküp götürmesi veya satması, TCK Madde 155'te düzenlenen "Güveni Kötüye Kullanma" suçunun en tipik örneklerinden biridir.

• TCK Madde 155/1 (Güveni Kötüye Kullanma): "Başkasına ait olup da, muhafaza etmek veya belirli bir şekilde KULLANMAK ÜZERE zilyetliği kendisine devredilmiş olan mal üzerinde, kendisinin veya başkasının yararına olarak, zilyetliğin devri amacı dışında tasarrufta bulunan veya bu devir olgusunu inkâr eden kişi, şikayet üzerine, ALTI AYDAN İKİ YILA KADAR HAPİS ve adlî para cezası ile cezalandırılır."
• Suçun Oluşumu: Kiracı eve girerken kombi ve ankastre, kira sözleşmesi veya demirbaş tutanağı ile kendisine sağlam olarak teslim edilmiştir (Zilyetlik devredilmiştir). Kiracı, çıkarken bu eşyaları söküp Letgo'da sattığında veya kendi evine götürdüğünde, devir amacı dışında (sanki kendi malıymış gibi) tasarrufta bulunmuş olur ve suç saniyeler içinde tamamlanır. "Bozulmuştu, attım" savunması da suçun oluşmasını engellemez; zira bozulan eşyayı atmak veya yok etmek de zilyetlik amacına aykırı bir tasarruftur.
• Nitelikli Hal (Tartışmalı Durumlar): Eğer kiracı, evi kiralarken zaten "bu evdeki eşyaları satıp kaçmayı" en başından planlamışsa ve sahte kimlikle evi tutmuşsa, eylem "Dolandırıcılık" veya eşyaların sabit olduğu yerden sökülmesi nedeniyle "Hırsızlık (TCK 142)" suçlarına da evrilebilir. Ancak genel Yargıtay uygulaması, kiracı-ev sahibi ilişkisinde eşyaların satışının TCK 155 (Güveni Kötüye Kullanma) olduğu yönündedir.

Savcılık soruşturmasında kiracıların en sık başvurduğu iki savunma taktiği vardır ve her ikisi de hukuken çökmeye mahkûmdur.

• Taktik 1: "Ben takmıştım, o kombi benimdi" Eğer kira sözleşmesinde veya demirbaş tutanağında "Evde şu marka kombi ve ankastre seti sağlam teslim edilmiştir" ibaresi (veya imzası) varsa, kiracının "Eşya benimdi" yalanı anında çürür. Hukuken yazılı sözleşme esastır.
• Taktik 2: "Depozitomu vermedi, ben de kombiyi söküp zararıma (depozitoma) saydım" Bu, Türk Hukukunda asla kabul edilemeyecek bir "İhkak-ı Hak (Kendi hakkını zorla alma)" çabasıdır. Bir kişi, alacağı (depozitosu) var diye başkasının malını zorla söküp alamaz veya satamaz. Yargıtay'a göre, alacağa karşılık eşyayı gasp etmek suçun oluşmasını engellemez, sadece "Bir Hukuki İlişkiye Dayanan Alacağı Tahsil Amacıyla" suç işlendiği için (TCK m. 150/1 veya 144/1-b kıyasen) cezada bir miktar indirim yapılabilir, ancak sabıka (HAGB) yine de verilir.

Evi boşaltılmış ve kombisi satılmış bir ev sahibi, zararı olan 30.000 TL'yi tahsil etmek için doğrudan Asliye Hukuk Mahkemesinde "Tazminat Davası" veya İcra Dairesinde "İlamsız İcra Takibi" başlatabilir. Ancak;

• İcranın Yetersizliği: Kötü niyetli kiracının genellikle üzerine kayıtlı malvarlığı veya maaşı yoktur. İcra başlatsanız bile haczedecek bir şey bulamayabilirsiniz ve masraflar cebinizden çıkar.
• Hapis Tehdidinin Gücü: Cumhuriyet Başsavcılığına TCK 155 kapsamında yapılacak bir "Güveni Kötüye Kullanma" suç duyurusu ise çok daha etkilidir. Savcılık kiracıyı karakola ifadeye çağırır. Kiracı, basit bir borç davasıyla değil, "Hapis yatma ve sabıka alma" tehlikesiyle yüzleştiğini anlar. Ceza almaktan korkan kiracılar, genellikle savcılık aşamasındayken (veya Uzlaştırmacı devreye girdiğinde) panikleyerek "Şikayetini geri çek, kombinin parasını nakit ödeyeceğim" diyerek zararı derhal kapatırlar.

Soru 1: Kiracım evi tahliye etti ama evdeki yoğuşmalı kombiyi ve banyodaki duşakabini söküp götürmüş. Aradım 'Ben onları çöpe attım' diyor. Onu polise/savcılığa şikâyet edebilir miyim?

Cevap: Kesinlikle edebilirsiniz. Bu eylem basit bir zarar değil, TCK Madde 155 uyarınca doğrudan 'Güveni Kötüye Kullanma' (veya duruma göre hırsızlık) suçudur. Kiracının 'çöpe attım' demesi onu kurtarmaz, çünkü kendisine ait olmayan ve muhafaza etmekle yükümlü olduğu eşyayı yok etmesi de suçtur. Savcılığa suç duyurusunda bulunarak ceza davası açılmasını sağlayabilirsiniz.

Soru 2: Sözleşmede 'Kombi, ankastre ve perdeler sağlam teslim edilmiştir' yazıyor ve kiracının imzası var. Kiracı savcılıkta 'Ben o eşyaları hiç almadım, eve girdiğimde yoktu' derse ne olur?

Cevap: Yazılı delil (imzalı kira sözleşmesi) esastır. Hukuk sistemimizde aksi (yani eşyaların olmadığı), ancak aynı değerde (yazılı) bir başka belge ile ispatlanabilir. Kiracının sözlü inkârı, kendi imzasıyla çeliştiği için savcılık ve mahkeme nezdinde itibar görmez. İmzalı sözleşme, suçun ispatı için en güçlü ve yeterli delildir.

Soru 3: Kiracım evden çıkarken kombiyi söküp satmış. Şikâyetçi oldum. Karakolda benden özür dileyip kombinin parasını hesabıma gönderdi. Şikayetimden vazgeçsem dosya kapanır mı?

Cevap: TCK Madde 155/1 (Güveni Kötüye Kullanma) takibi şikâyete bağlı bir suçtur. Soruşturma veya mahkeme aşamasında zararınız giderildiğinde (kombinin parası ödendiğinde) siz şikâyetinizden vazgeçerseniz, kamu davası düşer ve dosya kapanır. Kiracı da ceza almaktan kurtulur. Bu yöntem, ev sahipleri için zararlarını hızlıca tahsil etmenin en garantili yoludur.

(Aşağıdaki belge, evi tahliye ederken mülkiyeti ev sahibine ait olan kombi, ankastre gibi değerli demirbaşları çalan/satan kiracıya karşı, "Güveni Kötüye Kullanma" suçundan hapis cezası istemiyle Cumhuriyet Başsavcılığına sunulacak şikayet dilekçesi taslağıdır.)

[KONYA] CUMHURİYET BAŞSAVCILIĞINA

MÜŞTEKİ (EV SAHİBİ): [Adınız Soyadınız] - [TC Kimlik No] ADRES: [İkametgah Adresiniz]

VEKİLİ: Av. Sami IŞILAK

ŞÜPHELİ (KİRACI): [Kiracının Adı Soyadı] - [TC Kimlik No veya Telefon Numarası]

SUÇ: Güveni Kötüye Kullanma (TCK m. 155/1), Eşyaya Zarar Verme (TCK m. 151) ve Savcılığınızca yapılacak nitelemeye göre Hırsızlık (TCK m. 141/142).

SUÇ TARİHİ VE YERİ: .../.../2026 (Tahliye Tarihi) - [Kiralanan Evin Açık Adresi]

AÇIKLAMALAR:

1. Şüpheli, müvekkilime ait olan [Evin Açık Adresi] adresindeki taşınmazda .../.../20.. başlangıç tarihli kira sözleşmesi uyarınca kiracı sıfatıyla oturmuştur.
2. İşbu kira sözleşmesinin "Demirbaşlar" bölümünde açıkça belirtildiği ve şüphelinin de ıslak imzasıyla teyit ettiği üzere; taşınmaz içerisinde bulunan [Örn: Baymak marka yoğuşmalı kombi, Franke marka 3'lü ankastre set ve 2 adet avize] şüpheliye eksiksiz ve çalışır vaziyette, SADECE KULLANMAK ÜZERE (zilyetliği) teslim edilmiştir. (İmzalı Kira Sözleşmesi sureti Ek-1'dedir).
3. Şüpheli, .../.../2026 tarihinde taşınmazı tahliye etmiş ve anahtarı bırakarak ayrılmıştır. Müvekkil aynı gün eve girdiğinde, mülkiyeti müvekkile ait olan ve yukarıda sayılan yaklaşık [Örn: 40.000 TL] değerindeki tüm demirbaşların şüpheli tarafından kasten sökülerek taşınmazdan götürüldüğünü tespit etmiştir. (Evin son halini gösterir fotoğraflar Ek-2'dedir).
4. Müvekkil şüpheliyi arayarak eşyaların akıbetini sorduğunda, şüpheli lakayt bir tavırla eşyaları ikinci el piyasasında sattığını / çöpe attığını (veya depozitoya saydığını) beyan ederek suçunu ikrar etmiştir.
5. Şüphelinin, sadece kullanmak amacıyla zilyetliği kendisine devredilmiş olan mallar üzerinde, malik gibi tasarrufta bulunarak (satarak/götürerek) haksız menfaat temin etmesi TCK m. 155 uyarınca "Güveni Kötüye Kullanma" suçunu oluşturmaktadır. Şüphelinin hukuka aykırı bu eylemi nedeniyle cezalandırılması için işbu şikayeti yapma zorunluluğu doğmuştur.

SONUÇ VE İSTEM: Yukarıda arz ve izah edilen nedenlerle; 1- Şüphelinin ifadesinin alınarak çaldığı/sattığı eşyaların akıbetinin araştırılmasına, 2- Şüphelinin mülkiyeti müvekkile ait eşyalar üzerinde zilyetliğin devri amacı dışında tasarrufta bulunduğu sabit olduğundan, eylemine uyan TCK m. 155/1 (Güveni Kötüye Kullanma) veya Hırsızlık suçu uyarınca cezalandırılması talebiyle hakkında İddianame düzenlenerek Asliye Ceza Mahkemesinde KAMU DAVASI AÇILMASINA karar verilmesini vekaleten saygılarımla arz ve talep ederim. (Hukuk ve İcra mahkemelerindeki tazminat haklarımız saklıdır.)

TARİH: .../.../2026

MÜŞTEKİ VEKİLİ: Av. Sami IŞILAK (İmza)

Av. Sami IŞILAK Hukuk & Danışmanlık (Bu metin bilgilendirme amaçlıdır, hukuki tavsiye niteliği taşımaz. Detaylı bilgi için iletişime geçebilirsiniz.)