Komşunun Ağacının Duvarı Yıkması | Av. Sami IŞILAK

Müstakil evlerde, villalarda veya yan yana bitişik bahçeli nizam yapılarda komşuluk ilişkilerinin en büyük fiziksel krizlerinden biri, sınır çizgilerine dikilen ağaçlardır. Özellikle incir, çınar, ceviz veya çam gibi kökleri agresif şekilde yatay ve derinlemesine yayılan ağaçlar, yıllar geçtikçe kendi bahçelerinin sınırlarını aşarak komşu parsele sessizce tecavüz ederler.

Komşu bahçeden sizin mülkünüze sızan bu kalın kökler; zamanla istinat duvarlarınızı çatlatır, bahçe duvarınızı yıkar, altyapı (su/kanalizasyon) borularınızı patlatır ve hatta yüzme havuzunuzun betonarmesini delerek on binlerce liralık devasa hasarlara yol açar. Aynı şekilde, çatınıza veya balkonunuza uzanan taşkın dallar kiremitleri kırabilir veya evinize fiziksel zarar verebilir.

Zarar gören mülk sahibi komşusuna gidip "Ağacını kes veya duvarımın masrafını öde" dediğinde genellikle "Ağaç bu, doğanın kanunu, ben ne yapabilirim ki, köküne nasıl laf anlatayım?" şeklinde hukuki dayanaktan yoksun bir savunmayla karşılaşır. Oysa Türk Medeni Kanunu (TMK), doğanın bu doğal büyümesini mülkiyet sınırları ve komşuluk hukuku çerçevesinde çok kesin kurallara bağlamıştır. Bu makalede; komşunun taşkın kökleri veya dalları nedeniyle mülkünüzde oluşan zararlar, TMK Madde 740 kapsamında ağacın kestirilmesi (Kal) süreci ve oluşan maddi zararın komşudan tahsili için açılacak davalar yasal dayanaklarıyla incelenmektedir.

Türk Medeni Kanunu'nun Komşuluk Hakkı bölümünde yer alan Madde 740, komşu parsele taşan ağaçlarla ilgili temel çerçeveyi çizer.

• Zarar Şartı: Kanuna göre, komşunun ağacının dalları veya kökleri sizin mülkünüze taşıyorsa, bunlara müdahale edebilmeniz için "mülkünüze zarar veriyor olması" şarttır. Sadece gölge yapması veya yaprak dökmesi kural olarak kesim için yeterli görülmezken; köklerin duvarı çatlatması, fayansları kaldırması veya havuzu patlatması tartışmasız bir zarardır.
• İhtar ve Kendin Kesme Hakkı: Kökler veya dallar mülkünüze zarar veriyorsa, komşunuza bu dalları/kökleri kesmesi için "münasip (uygun) bir süre" vermelisiniz. Komşu bu süre içinde kesmezse, kanun size kendi sınırınıza geçen kökleri ve dalları kendi imkânlarınızla kesme ve kestiklerinizi muhafaza etme (odununu alma) hakkı tanır.
• Ağacın Tamamen Kesilmesi (Kal): Sınırı geçen kökleri kesmek ağacın kurumasına veya devrilmesine neden olacaksa veya kökleri kesmek fiilen imkânsızsa, mahkeme yoluyla ağacın tamamen sökülmesine (Kal'ine) karar verilebilir.

Ağacın kökleri sizin duvarınızı yıktığında veya havuzunuzu patlattığında, komşunuz "Benim kastım yoktu, ağaç kendisi büyüdü" diyerek sorumluluktan kaçamaz.

• Malikin Kusursuz Sorumluluğu (TMK m. 730): Bir taşınmaz malikinin kendi mülkiyet hakkını kullanırken (bahçesinde ağaç yetiştirirken) komşularına zarar vermesi durumunda, zarara uğrayan komşu bu zararın giderilmesini talep edebilir. Bu sorumluluk "Kusursuz Sorumluluk" niteliğindedir. Yani komşunuz ağacı sulamak veya budamak dışında hiçbir şey yapmamış olsa bile, ağacın verdiği zarardan doğrudan sorumludur.
• Tazminat Kalemleri: Yıkılan istinat duvarının yeniden örülme maliyeti, patlayan altyapı borularının değişim masrafı ve havuzun izolasyon/betonarme tamir bedelleri, güncel piyasa rayiçleri üzerinden kuruşu kuruşuna komşudan tahsil edilir.

Hasarı fark ettiğiniz an komşunuzla kavga etmek veya elinize balta alıp komşunun bahçesine girmek suçtur (Mala Zarar Verme ve Konut Dokunulmazlığının İhlali). Hukuki süreci şu adımlarla yönetmelisiniz:

1. Delil Tespiti (Sulh Hukuk Mahkemesi): Yıkılan duvarı veya patlayan havuzu hemen tamir ettirmeyin. Derhal bulunduğunuz yerdeki Sulh Hukuk Mahkemesine başvurarak "Delil Tespiti" talep edin. Hâkim ve Ziraat/İnşaat mühendisi bilirkişiler olay yerine gelerek; zararın komşunun ağaç köklerinden kaynaklandığını ve onarım maliyetinin (örneğin 150.000 TL) ne kadar olduğunu resmi bir raporla kayıt altına alırlar.
2. Noter İhtarnamesi: Delil tespiti yapıldıktan veya yapılmadan önce komşuya noterden ihtarname çekerek; "Ağacınızın kökleri duvarımı yıkmıştır, 15 gün içinde ağacı/kökleri ortadan kaldırmanızı ve zararımı ödemenizi talep ediyorum" şeklinde süre verin.
3. Dava Aşaması: İhtara rağmen sorun çözülmezse, artık tamiratınızı yaptırabilir ve elinizdeki resmi tespit raporuyla Asliye Hukuk Mahkemesinde davanızı açabilirsiniz.

Komşuya karşı açılacak davanın üç temel ayağı vardır ve görevli mahkeme Asliye Hukuk Mahkemesi'dir.

• Müdahalenin Meni (Elatmanın Önlenmesi): Komşunun ağaç köklerinin sizin mülkiyet alanınıza girmesinin hukuken durdurulması ve tecavüzün önlenmesi talebidir.
• Kal (Ağacın Kesilmesi/Sökülmesi): Bilirkişi raporuyla köklerin budanmasının sorunu çözmeyeceği, ağacın yapısı gereği tekrar zarar vereceği veya kök kesiminin ağacı devireceği anlaşılırsa; mahkeme, ağacın bedeli ödenmeksizin tamamen kökünden sökülerek ortadan kaldırılmasına (Kal) karar verir.
• Maddi Tazminat: Delil tespiti dosyasında belirlenen onarım/yenileme masraflarının haksız fiil (zarar) tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte komşudan tahsili talep edilir.

Soru 1: Komşunun ceviz ağacının dalları çatımıza değiyor, rüzgarda kiremitleri kırıyor. Komşuya söyledim oralı olmadı. Kendim o dalları kesebilir miyim?

Cevap: Evet, kesebilirsiniz. Türk Medeni Kanunu Madde 740 uyarınca; dallar mülkünüze zarar veriyorsa ve komşunuza makul bir süre tanımanıza (tercihen noterden ihtar çekmenize) rağmen kesmiyorsa, kendi mülkünüze (sınırınıza) taşan kısımları kendi imkânlarınızla kesebilir ve kestiğiniz odunları/meyveleri alabilirsiniz.

Soru 2: Komşumun ağacının kökleri havuzumu patlattı, 200.000 TL masraf var. 'Ağaç bu, ben ne yapayım' diyerek ödemeyi reddediyor. Parayı alabilir miyim?

Cevap: Kesinlikle alırsınız. TMK Madde 730'a göre komşunuzun 'Kusursuz Sorumluluğu' vardır. Ağacın doğal büyümesi komşuyu sorumluluktan kurtarmaz. Sulh Hukuk Mahkemesinde delil tespiti yaptırdıktan sonra Asliye Hukuk Mahkemesinde dava açarak havuzunuzun tüm tamir masrafını faiziyle tahsil edebilirsiniz.

Soru 3: Kökleri kurutmak için kendi bahçemden toprağa asit/zehir döksem ve komşunun ağacı kurusa suç işlemiş olur muyum?

Cevap: Evet, ciddi bir suç işlemiş olursunuz. Türk Ceza Kanunu Madde 152 uyarınca 'Mala Zarar Verme' suçunu işlemiş sayılır ve hapis cezasıyla yargılanırsınız. Ayrıca komşunuz ağacın bedelini sizden tazminat olarak alır. Haklıyken haksız ve sanık durumuna düşmemek için kesinlikle kimyasal müdahale yapmamalı, mahkeme yoluyla ağacın 'Kal (kesilme)' kararını almalısınız.

(Aşağıdaki belge, yan parseldeki ağacın köklerinin taşarak müvekkilin istinat duvarına, alt yapısına veya havuzuna zarar vermesi neticesinde; ağacın sökülmesi ve tamir masraflarının komşudan tahsili amacıyla Asliye Hukuk Mahkemesine sunulacak dava dilekçesi taslağıdır.)

[KONYA/İZMİR] NÖBETÇİ ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ HÂKİMLİĞİNE

DAVACI: [Adınız Soyadınız] - [TC Kimlik No] ADRES: [İkametgah Adresiniz]

VEKİLİ: Av. Sami IŞILAK

DAVALI (KOMŞU): [Komşunuzun Adı Soyadı] - [TC Kimlik No] ADRES: [Davalının Adresi - Komşu Parsel]

ARABULUCULUK DOSYA NO: 2026/... Arabuluculuk (Anlaşamama Son Tutanağı Ektedir)

KONU: Davalıya ait taşınmazda bulunan ağaçların köklerinin müvekkile ait taşınmaza taşarak ağır hasar vermesi nedeniyle; TMK m. 730 ve 740 uyarınca müvekkilin mülkiyet hakkına yapılan haksız tecavüzün MEN'İNE (Elatmanın Önlenmesine), tecavüz oluşturan taşkın ağacın masrafı davalıya ait olmak üzere KAL'İNE (Kökünden Sökülmesine) ve oluşan [Örn: 200.000 TL] maddi zararın haksız fiil tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle davalıdan tahsili talebidir.

DAVA DEĞERİ: [200.000 TL] (Harca Esas Değer)

AÇIKLAMALAR:

1. Müvekkil, [İl, İlçe, Mahalle, Ada, Parsel] numarasında kayıtlı gayrimenkulün malikidir. Davalı ise müvekkilin taşınmazına bitişik olan [Komşu Ada, Parsel] numaralı taşınmazın malikidir.
2. Davalının taşınmazının sınırında bulunan devasa [Örn: İncir / Çınar] ağacının kökleri, yeraltından müvekkilin mülkiyet sınırlarını aşarak müvekkilin bahçesine girmiştir. Söz konusu agresif kökler, müvekkilin taşınmazında bulunan [Örn: Yüzme havuzunun betonarmesini delmiş, fayansları patlatmış ve bahçe istinat duvarını yıkarak] müvekkilin mülküne ağır fiziki zarar vermiştir.
3. Müvekkil, durumun tespiti amacıyla [Konya ... Sulh Hukuk Mahkemesinin] 2026/... D.İş sayılı dosyası ile Delil Tespiti yaptırmıştır. İlgili dosyada sunulan Ziraat ve İnşaat Bilirkişi Heyeti Raporunda; zararın münhasıran davalıya ait ağacın köklerinden kaynaklandığı, köklerin budanmasının ağacın yapısı gereği sorunu çözmeyeceği ve ağacın tamamen sökülmesinin (Kal) zorunlu olduğu belirtilmiş; ayrıca müvekkilin taşınmazındaki hasarın onarım bedeli [200.000 TL] olarak tespit edilmiştir. (Delil Tespit Raporu Ek-1'dedir).
4. Müvekkil, .../.../2026 tarihli [Noterlik] ihtarnamesi ile davalıya durumu bildirmiş, ağacın kesilmesini ve zararın ödenmesini talep etmiştir. Ancak davalı, TMK m. 740 kapsamındaki bu haklı talebe ve verilen makul süreye rağmen hiçbir yasal adım atmamış, zararı karşılamayı reddetmiştir.
5. TMK m. 730 gereğince komşu, mülkiyet hakkını kullanırken taşkınlıklardan kaçınmak zorunda olup, ağacın büyümesiyle oluşan bu zarardan kusursuz sorumludur. Bu nedenle müvekkilin mülkiyetine yapılan müdahalenin önlenmesi, ağacın sökülmesi ve zararımızın tahsili için işbu davanın açılması zarureti doğmuştur.

SONUÇ VE İSTEM: Yukarıda açıklanan ve Mahkemenizce re'sen gözetilecek hukuki nedenlerle; 1- Davamızın KABULÜ ile; davalıya ait ağaç köklerinin müvekkilin taşınmazına tecavüzü nedeniyle MÜDAHALENİN MEN'İNE, 2- Hasara ve tecavüze sebep olan taşkın ağacın masrafları davalıya ait olmak üzere KAL'İNE (Kökünden sökülerek ortadan kaldırılmasına), 3- Tespit dosyasında belirlenen şimdilik [200.000 TL] MADDİ TAZMİNATIN (Onarım bedelinin) haksız fiil/tespit tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle davalıdan tahsiline, 4- Yargılama giderleri ile avukatlık vekâlet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini vekaleten saygılarımla arz ve talep ederim.

TARİH: 27/10/2026

DAVACI VEKİLİ: Av. Sami IŞILAK (İmza)

Av. Sami IŞILAK Hukuk & Danışmanlık (Bu metin bilgilendirme amaçlıdır, hukuki tavsiye niteliği taşımaz. Detaylı bilgi için iletişime geçebilirsiniz.)