"İflastan Önceki Son Çıkış mı, Borçtan Kaçış Kalkanı mı?" Konkordato Nedir? Süreç, Alacaklı Hakları ve Haciz Yasağı

Piyasadaki nakit sıkışıklığı, artan maliyetler veya beklenmedik krizler yüzünden dürüst ve köklü bir şirket aniden borçlarını ödeyemez hale gelebilir. Eğer alacaklılar aynı anda icra takibine başlar ve şirketin makinelerine, banka hesaplarına haciz koyarsa, o şirket bir daha asla ayağa kalkamaz, iflas eder. İflas edince de mallar yok pahasına satılır, çoğu alacaklı parasını alamaz, işçiler işsiz kalır. İşte kanun koyucu (İcra ve İflas Kanunu - İİK m. 285 vd.) der ki: "Eğer bu şirketin yaşama umudu varsa, ona bir süre verelim. Alacaklılar haciz yapamasın. Şirket çalışmaya devam etsin, para kazansın ve borçlarını indirimli veya vadeli olarak ödesin." Buna Konkordato denir. Ancak bu süreç, mahkeme ve "Konkordato Komiseri"nin çok sıkı denetimi altındadır.

Borçlu şirket (veya bazen alacaklılardan biri), Asliye Ticaret Mahkemesi'ne bir "Ön Proje" sunar. Bu projede şunlar yazar: "Hakim bey, benim şu kadar borcum var. Eğer bana zaman verirseniz, şu malları satarak, şu yeni işleri alarak borcumun %70'ini 2 yıl içinde ödeyeceğim." Mahkeme bu projeyi ikna edici bulursa, şirkete hemen bir "Geçici Mühlet" (3 ila 5 ay arası) verir ve şirketin başına bağımsız denetçilerden oluşan bir Konkordato Komiser Heyeti atar.

Geçici mühlet kararı yayımlandığı an, şirketin etrafına görünmez bir yasal kalkan örülür:

• Hiçbir icra takibi yapılamaz! (Daha önce başlamış takipler durur).
• Şirketin banka hesaplarına bloke konulamaz, gayrimenkulleri haczedilemez.
• İhtiyati haciz veya ihtiyati tedbir kararları uygulanmaz.
• Borçlu aleyhine rehin (ipotek) takipleri başlatılabilir ancak satış yapılamaz. Yani alacaklılar, şirketin karşısında eli kolu bağlı beklemek zorundadır.

Mahkeme şirkete mühlet verir ama patronu da başıboş bırakmaz. Atanan Konkordato Komiseri, şirketin tüm hesaplarını, harcamalarını ve sözleşmelerini denetler.

• Bazı kararlarda (Örn: Şirket adına kredi çekmek, gayrimenkul satmak, kefil olmak) Mahkemenin İzni şarttır.
• Diğer olağan ödemelerde ise Komiserin Onayı şarttır. Eğer patron, komiserden habersiz para kaçırmaya veya hileli işlem yapmaya kalkarsa, mahkeme konkordatoyu anında iptal eder ve şirketin İFLASINA karar verir.

Konkordato ilan eden bir fabrikada çalışan işçilerin en büyük korkusu maaşlarını alamamaktır. Hukuk, işçiyi özel olarak korur:

• İşçi alacakları **"İmtiyazlı Alacak"**tır. Konkordato projesine (indirime veya uzun vadeye) tabi tutulamazlar.
• Haciz yasağı, İşçi Alacakları ve Nafaka Alacakları için GEÇERLİ DEĞİLDİR. Yani işçi, kıdem tazminatı veya maaşı için icra takibi başlatabilir ve haciz yapabilir (Ancak pratikte şirketin haczedilecek serbest malı pek kalmamış olur).
• Ücret Garanti Fonu: İşveren konkordato ilan ettiğinde, işçinin son 3 aylık temel maaşını devlet (İŞKUR Ücret Garanti Fonu) öder.

Geçici mühlet başarıyla geçerse, mahkeme şirkete 1 Yıllık Kesin Mühlet verir. Bu sürenin sonunda şirket, tüm alacaklılarını bir salona toplar. "Sayın alacaklılar, borçlarımın %80'ini 3 yıl içinde ödemeyi teklif ediyorum. Kabul edenler?" Konkordatonun onaylanması (Tasdik edilmesi) için, alacaklıların belirli bir çoğunluğunun (Hem sayısal olarak hem de alacak tutarı olarak) bu teklife "Evet" demesi gerekir.

• Evet derlerse ve mahkeme tasdik ederse: Şirket kurtulur, ödemeler projeye göre yapılır. "Hayır" diyen alacaklılar bile bu projeye uymak zorunda kalır.
• Hayır derlerse veya proje başarısız olursa: Mahkeme konkordato talebini reddeder ve şirket doğrudan İFLAS eder.

Eğer borçlunuz konkordato ilan ettiyse "Nasıl olsa para alamayacağız" deyip kenara çekilmeyin!

1. Alacak Kaydı Yaptırın: Komiserin ilan ettiği süre içinde (genelde 15 gün) gidip "Benim de şu kadar alacağım var, faturaları bunlardır" diyerek alacağınızı deftere kaydettirin.
2. İtiraz Edin: Eğer şirketin durumunun iyi olduğunu, mallarını kaçırdığını düşünüyorsanız, mahkemeye dilekçe vererek konkordatonun iptalini isteyebilirsiniz.
3. Toplantıya Katılın: Alacaklılar toplantısında oy kullanın. Çoğunluk sağlanamazsa şirket iflasa gider, iflas masasından hakkınızı ararsınız.

Soru 1: "Konkordato ilan eden şirketten olan alacağımız silinir mi?"

Cevap: Tamamen silinmez ancak projenin içeriğine göre "Tenzilat" (Örn: Alacağın %20'sinden vazgeçilmesi) veya "Vade" (Örn: Ödemelerin 2 yıla yayılması) yapılabilir. Eğer çoğunluk kabul ederse ve hakim onaylarsa, bu kesintiye razı olmak zorundasınız.

Soru 2: "Konkordato öncesi kesilmiş çeklerim var, bankaya yazdırabilir miyim?"

Cevap: Çeki bankaya ibraz edip "Karşılıksızdır" kaşesi vurdurabilirsiniz (Bu, çeki yazanın çek yasağı alması için önemlidir). Ancak bu çeklere dayanarak şirkete karşı icra takibi veya haciz işlemi BAŞLATAMAZSINIZ.

Soru 3: "Rehinli/İpotekli alacağım var. Konkordato beni bağlar mı?"

Cevap: Rehinli alacaklılar kısmen avantajlıdır. Rehnin paraya çevrilmesi yoluyla takip yapabilirsiniz, ancak mahkeme mühlet boyunca muhafaza ve satış işlemlerini durdurur. Yani ipotekli gayrimenkulü hemen sattıramazsınız. Ayrıca rehinli alacaklılar, kendi aralarında ayrı bir toplantı yaparlar.

Soru 4: "Şirkete mal vermeye devam etmeli miyiz?"

Cevap: Konkordato mühleti içinde komiser onayı ile yapılan yeni sözleşmeler ve doğan yeni borçlar "Masa Borcu" sayılır ve eski borçlardan daha üstün, imtiyazlı bir konuma gelir. Yani mühlet içi teslimatların parası öncelikle ödenir.

[... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ .../ ... E. SAYILI DOSYASI KONKORDATO KOMİSERLİĞİ'NE]

ALACAK BİLDİRİMİNDE BULUNAN (ALACAKLI): [Şirketiniz / Adınız Soyadınız]

VEKİLİ: Av. Sami IŞILAK

BORÇLU ŞİRKET: [Konkordato İlan Eden Şirket Unvanı]

KONU: İİK m. 299 uyarınca alacak kaydımızın yapılması ve bildirimi talebidir.

AÇIKLAMALAR:

1. Borçlu şirket hakkında Konya ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin .../... Esas sayılı dosyası ile .../.../2026 tarihinde kesin mühlet kararı verilmiş olup, alacaklıların kaydı için ilan yapılmıştır.
2. Müvekkil şirketin, borçlu şirketten aralarındaki ticari ilişkiye (Fatura / Cari Hesap / Çek) dayanan .../.../2026 tarihi itibariyle toplam ... TL (Anapara + işlemiş faiz) kesinleşmiş ve muaccel alacağı bulunmaktadır.
3. Söz konusu alacağımızı ispatlayan fatura suretleri, cari hesap ekstreleri ve sevk irsaliyeleri dilekçemiz ekinde sunulmuştur.

SONUÇ VE İSTEM: Yukarıda açıklanan nedenlerle ve fazlaya ilişkin yasal haklarımız saklı kalmak kaydıyla; ... TL alacağımızın borçlunun konkordato projesinde dikkate alınmak üzere ALACAK KAYDININ YAPILMASINA, alacaklılar toplantısına davet edilmemize ve komiserlik raporunun tarafımıza tebliğine karar verilmesini vekaleten talep ederiz.

TARİH: .../.../2026

ALACAKLI VEKİLİ: Av. Sami IŞILAK (İmza)

Av. Sami IŞILAK Hukuk & Danışmanlık (Bu metin bilgilendirme amaçlıdır, hukuki tavsiye niteliği taşımaz. Detaylı bilgi için iletişime geçebilirsiniz.)