Lazer Epilasyon Yanıklarında Tazminat | Av.Sami IŞILAK

Güzellik ve estetik sektörünün devasa bir pazar haline gelmesiyle birlikte, kamuoyunda "merdiven altı" olarak tabir edilen, Sağlık Bakanlığı ruhsatı bulunmayan ve uzman tabip çalıştırmayan yetkisiz merkezlerin sayısı hızla artmıştır. Hukuken tıbbi bir müdahale niteliği taşıyan ve yalnızca belirli yetkinliklere sahip kişilerce uygulanması gereken lazer epilasyon işlemleri, bu tür denetimsiz merkezlerde kısa süreli kurs belgelerine sahip ehliyetsiz kişiler (veya yetkisiz güzellik uzmanları) tarafından yapılmaktadır.

Kullanılan cihazların (özellikle tıbbi cihaz statüsündeki atışlı lazerlerin) yanlış enerji seviyelerinde veya uygun olmayan cilt tiplerine uygulanması, mağdurların vücutlarında birinci veya ikinci derece yanıklara, kalıcı pigmentasyon bozukluklarına ve sabit izlere (skarlara) yol açmaktadır. Bu durum, basit bir hizmet kusuru olmanın ötesine geçerek, bedensel bütünlüğe yönelik ağır bir haksız fiile ve ceza hukuku bağlamında açık bir suça vücut vermektedir.

Lazer yanığı mağdurları genellikle merkez yetkilileri tarafından "Bunlar normal kızarıklıklar, krem sürerseniz geçer" denilerek oyalanmakta ve yasal başvuru süreleri geciktirilmektedir. Oysa Türk Ceza Kanunu (TCK) ve Türk Borçlar Kanunu (TBK), insan bedenine yönelik bu tür taksirli veya bilinçli taksirli müdahalelerde faillere ağır yaptırımlar öngörmektedir. Bu makalede; yetkisiz merkezlerde gerçekleştirilen epilasyon yanıklarının TCK Madde 89 kapsamındaki yerini, kalıcı iz kalması halindeki ceza artırımlarını ve Tüketici Mahkemelerinde açılacak maddi-manevi tazminat davalarının ispat usullerini objektif bir hukuki çerçevede inceliyoruz.

Lazer epilasyon işleminin hukuki sonucunu belirleyen en temel unsur, kullanılan cihazın niteliği ve işlemi yapan kişinin yasal yetkisidir.

• Tıbbi Müdahale Sınırı: Sağlık Bakanlığı mevzuatına göre; IPL (yoğunlaştırılmış ışık) gibi cihazlar güzellik uzmanları tarafından kullanılabilirken, Alexandrite veya Nd:YAG gibi doğrudan kıl kökünü tahrip eden tıbbi lazer cihazları yalnızca Sağlık Bakanlığından ruhsatlı polikliniklerde ve bir tabip (doktor) gözetiminde kullanılabilir.
• Yetkisiz Tıbbi İşlem Suçu: Merdiven altı bir merkezin, doktor çalıştırmaksızın tıbbi cihaz statüsündeki bir lazeri kullanarak işlem yapması, 1219 sayılı Tababet ve Şuabatı San'atlarının Tarzı İcrasına Dair Kanun'a açık muhalefettir. Bu durum, işletme sahibi ve işlemi yapan personel açısından ayrıca bir hapis cezası nedenidir. İşlemin en başından itibaren hukuka aykırı olması, meydana gelen yanıklardaki "kusur" oranını doğrudan failin (işletmenin) aleyhine çevirir.

Müşterinin vücudunda meydana gelen lazer yanıkları, Türk Ceza Kanunu'nun 89. maddesinde düzenlenen "Taksirle Yaralama" suçunu oluşturur.

• Taksirin Niteliği: İşlemi yapan kişi müşteriyi kasten yakmak istemese de, gerekli dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı davranarak (cihazın dozunu yüksek tutarak veya soğutma jelini eksik kullanarak) bu neticeye sebebiyet vermiştir.
• Bilinçli Taksir Unsuru: Eğer işlemi yapan kişi yetkisiz olduğunu, cihazı kullanma ehliyeti bulunmadığını biliyor ancak "bir şey olmaz" düşüncesiyle bu işlemi gerçekleştiriyor ve yanığa sebep oluyorsa, Yargıtay uygulamalarında bu durum "Bilinçli Taksir" olarak değerlendirilebilir. Bilinçli taksir halinde verilecek hapis cezası üçte birden yarısına kadar artırılır.
• Sabit İz (Eserde Kalıcı İhlal): TCK m. 89/2-e bendi uyarınca; taksirle yaralama fiili mağdurun yüzünde veya vücudunda sabit bir ize (kalıcı yanık lekesine) neden olmuşsa, faile verilecek ceza yarı oranında artırılır. Bu durumun tespiti için mağdurun Adli Tıp Kurumuna sevk edilerek rapor alınması şarttır.

Ceza davasının yanı sıra, mağdurun uğradığı maddi kayıpları ve yaşadığı psikolojik sarsıntıyı telafi etmek için Hukuk Mahkemelerinde tazminat davası açılması zorunludur.

• Görevli Mahkeme: Güzellik merkezi ile müşteri arasındaki ilişki, 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun (TKHK) kapsamında bir "Hizmet/Eser Sözleşmesi"dir. Dolayısıyla açılacak tazminat davasında görevli mahkeme Tüketici Mahkemesidir. (İşletme yasal bir şirket değil de sadece şahıs üzerine kayıtlı derme çatma bir yer ise, duruma göre Asliye Hukuk Mahkemesi görevli olabilir).
• Maddi Tazminat Kalemleri: Mağdur; epilasyon için ödediği ücretin iadesini, yanıkların tedavisi için hastanelere ve dermatologlara ödediği faturaları, ilaç masraflarını ve yanık nedeniyle işe gidemediği günlere ait kazanç kaybını (işgöremezlik tazminatını) faiziyle birlikte talep edebilir.
• Manevi Tazminat: TBK Madde 56 uyarınca, bedensel bütünlüğü zedelenen kişi manevi tazminat talep edebilir. Genç bir bireyin kolunda, bacağında veya yüz bölgesinde lazer yanığı nedeniyle oluşan kalıcı lekeler, kişinin sosyal hayatını, giyim tarzını ve psikolojisini derinden etkileyeceğinden, mahkemeler caydırıcı tutarlarda manevi tazminata hükmetmektedir.

Lazer yanığı davalarında en sık karşılaşılan sorun, mağdurun olayın sıcaklığıyla merkeze sözlü şikâyette bulunup resmi mercilere geç başvurması ve yanıkların zamanla iyileşerek delillerin kaybolmasıdır.

1. Derhal Devlet Hastanesine Başvuru: Yanık fark edildiği an, güzellik merkezinin yönlendirdiği bir yere değil, doğrudan en yakın Devlet Hastanesi Acil Servisine veya dermatoloji uzmanına gidilerek "Adli Vaka" kaydıyla muayene olunmalı ve yanıkların lazer kaynaklı olduğuna dair rapor (darb ve cebir kati raporu) alınmalıdır.
2. Delillerin Muhafazası: Yanık bölgelerinin net, tarih ve saat damgalı fotoğrafları çekilmelidir. Merkeze yapılan ödemelerin banka dekontları veya kredi kartı slipleri saklanmalıdır. Elden ödeme yapılmışsa, merkez yetkilileriyle WhatsApp üzerinden yapılan "Vücudum yandı, işlemi siz yaptınız, paramı iade edin" şeklindeki yazışmalar kesin delil niteliğindedir.
3. Savcılık Şikâyeti (6 Aylık Süre): Taksirle yaralama suçu kural olarak şikâyete tabidir. Olay tarihinden itibaren 6 ay içinde Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunulması zorunludur. Aksi takdirde ceza davası açma hakkı düşer (Bilinçli taksir veya kalıcı iz durumlarında re'sen soruşturma yapılsa da, 6 aylık süreye riayet edilmesi hak kaybını önler).

Soru 1: Merkeze kayıt olurken imzaladığım sözleşmede 'İşlem sonrası oluşabilecek yanık ve leke komplikasyonlarından merkezimiz sorumlu değildir' yazıyordu. Bu madde onları kurtarır mı?

Cevap: Kesinlikle kurtarmaz. Türk Borçlar Kanunu Madde 115 uyarınca, borçlunun ağır kusurundan veya kastından doğacak sorumluluğunu önceden kaldıran her türlü anlaşma (sorumsuzluk kaydı) kesin olarak hükümsüzdür. Ayrıca Tüketici Kanunu'na göre bu tür maddeler "Haksız Şart" niteliğinde olup hukuken hiçbir geçerliliği yoktur.

Soru 2: Ödemeyi elden nakit yaptım ve bana fatura kesmediler. İşlemin orada yapıldığını nasıl ispatlayabilirim?

Cevap: Fatura veya fiş verilmemesi işletmenin vergi usulsüzlüğüdür, sizin tazminat hakkınızı engellemez. Randevu oluştururken veya işlem sonrası yandığınızı bildirdiğiniz WhatsApp/SMS yazışmaları, merkezdeki güvenlik kamerası kayıtlarının celbi veya sizinle merkeze gelen bir yakınınızın tanık beyanı, işlemin orada yapıldığını ispatlamak için yeterlidir.

Soru 3: Yanık izleri kremlerle büyük oranda geçti, sadece hafif bir renk eşitsizliği kaldı. Yine de tazminat alabilir miyim?

Cevap: Alabilirsiniz. Yanığın kalıcı iz (sabit eser) bırakması tazminat miktarını ve hapis cezasını artıran bir unsurdur. Ancak iz tamamen geçse bile, sizin o yanık sürecinde çektiğiniz fiziksel acı, tedavi sürecinde katlandığınız masraflar ve yaşadığınız korku (psikolojik sarsıntı) başlı başına bir haksız fiil zararıdır ve tazminat davasına konu edilir.

(Aşağıdaki belge, ruhsatsız veya dikkatsiz çalışan bir güzellik merkezinde yaptırdığı lazer işlemi sonucu vücudunda yanıklar oluşan mağdurun, fail(ler) hakkında ceza davası açılması amacıyla Cumhuriyet Başsavcılığına sunacağı resmi şikâyet dilekçesi taslağıdır.)

[KONYA] CUMHURİYET BAŞSAVCILIĞINA

MÜŞTEKİ: [Adınız Soyadınız] - [TC Kimlik No] ADRES: [İkametgah Adresiniz]

VEKİLİ: Av. Sami IŞILAK

ŞÜPHELİ 1: [İşlemi Yapan Personelin Adı Soyadı (Biliniyorsa)]

ŞÜPHELİ 2: [Güzellik Merkezinin Ticari Unvanı ve Sahibi] SUÇ: Taksirle Yaralama (TCK m. 89), 1219 Sayılı Kanuna Muhalefet (Yetkisiz Tıbbi İşlem Yapmak)

SUÇ TARİHİ: .../.../20.. (Saat: ..:.. sularında)

AÇIKLAMALAR:

1. Müvekkilim, Şüpheli 2'ye ait olan [Merkezin Açık Adresi] adresinde mukim güzellik merkezine lazer epilasyon hizmeti almak amacıyla başvurmuş ve toplam [Örn: 5.000 TL] bedel karşılığında anlaşmıştır.
2. Suç tarihinde gerçekleşen seans sırasında, Şüpheli 1 tarafından kullanılan lazer cihazının atış dozlarının (enerji seviyesinin) müvekkilin cilt tipine uygun olmayan şekilde yüksek ayarlanması ve gerekli soğutma tedbirlerinin alınmaması neticesinde, müvekkilimin [Örn: sağ ve sol bacak] bölgelerinde yaygın 2. derece yanıklar meydana gelmiştir.
3. Müvekkil, işlem sırasında acı çektiğini belirtmesine rağmen şüpheli personel tarafından "Bu acı ve kızarıklık normaldir" denilerek işleme ısrarla devam edilmiştir. İşlem sonrası acılara dayanamayan müvekkil, ... Devlet Hastanesi Acil Servisine başvurmuş olup, ekte sunduğumuz adli muayene raporunda (Ek-1) yanık bulguları tıbben sabitlenmiştir.
4. Şüphelilerin faaliyet gösterdiği merkezin Sağlık Bakanlığı ruhsatının bulunmadığı, kullanılan cihazın tabip gözetimi olmaksızın yetkisiz kişilerce (bilinçli taksirle) kullanıldığı kuvvetle muhtemeldir. Bu durum insan sağlığını hiçe sayan ağır bir ihmal ve kusur teşkil etmektedir.

SONUÇ VE İSTEM: Yukarıda arz edilen yasal nedenlerle; Makamınızca yürütülecek tahkikat neticesinde, ilgili işyerinin ruhsat ve cihaz yetki belgelerinin İl Sağlık Müdürlüğünden celbine, müvekkilin yanık izlerinin vücudunda sabit eser (kalıcı iz) bırakıp bırakmadığının tespiti için Adli Tıp Kurumuna sevk edilmesine ve şüpheliler hakkında TCK Madde 89 ile 1219 sayılı Kanun uyarınca cezalandırılmaları talebiyle kamu davası açılmasına karar verilmesini vekaleten saygılarımla arz ve talep ederim.

TARİH: .../.../2026

MÜŞTEKİ VEKİLİ: Av. Sami IŞILAK (İmza)

Av. Sami IŞILAK Hukuk & Danışmanlık (Bu metin bilgilendirme amaçlıdır, hukuki tavsiye niteliği taşımaz. Detaylı bilgi için iletişime geçebilirsiniz.)