Göz Çizdirme Ameliyatı ve Tazminat Davası | Av. Sami IŞILAK

Gelişen tıp teknolojisiyle birlikte miyop, hipermetrop ve astigmat gibi kırma kusurlarının tedavisinde kullanılan Excimer Lazer (halk arasındaki tabiriyle göz çizdirme), LASIK, PRK, No-Touch veya SMILE gibi operasyonlar, günümüzde en çok tercih edilen cerrahi müdahalelerin başında gelmektedir. Özel göz hastaneleri ve klinikler tarafından "10 dakikalık ağrısız işlemle gözlüklerinize sonsuza dek veda edin" şeklinde agresif pazarlama taktikleriyle sunulan bu ameliyatlar, hastalara son derece basit, risksiz ve sıradan bir işlemmiş gibi aktarılmaktadır.

Oysa lazer göz ameliyatları, kornea tabakasının (gözün en dış saydam yüzeyinin) kalıcı olarak yakılarak inceltilmesi esasına dayanır. Gözün yapısı operasyona uygun olmadığı halde sırf ticari kaygılarla ameliyata alınan hastalarda; kornea ektazisi (korneanın tehlikeli biçimde incelip sivrileşmesi), kalıcı ve şiddetli göz kuruluğu, gece görüşünde ışık dağılmaları (halo etkisi) ve en nihayetinde kalıcı görme kaybı gibi geri dönüşü olmayan felaketler yaşanabilmektedir. Gözlükten kurtulmak için girdiği ameliyattan sonra kornea nakli (keratoplasti) olmak zorunda kalan veya karanlık bir dünyaya mahkûm olan hastaların sayısı hiç de az değildir.

Türk Hukuku ve Yargıtay içtihatları, bu tür "estetik ve konfor" amaçlı operasyonları standart hayat kurtarıcı ameliyatlardan kesin bir çizgiyle ayırmaktadır. Bu makalede; lazerle göz çizdirme ameliyatlarının hukuki niteliği olan "Eser Sözleşmesi", hekimin sonuç garantisi verme yükümlülüğü, yetersiz bilgilendirme (aydınlatılmış onam ihlali) ve hatalı müdahale neticesinde özel hastaneye karşı açılacak maddi ve manevi tazminat davaları yasal dayanaklarıyla incelenmektedir.

Tıp hukukunda bir doktorun hastasına yaptığı standart bir apandisit, kalp veya kanser ameliyatı Türk Borçlar Kanunu (TBK) uyarınca "Vekalet Sözleşmesi" kapsamındadır. Vekalet sözleşmesinde doktor, hastayı iyileştirmek için tıp biliminin gerektirdiği en yüksek özeni göstermeyi taahhüt eder ancak kesin bir iyileşme (sonuç) garantisi vermez. Hasta ölürse veya iyileşemezse, doktor kusursuz ise sorumlu tutulamaz.

Ancak Yargıtay'ın istikrar kazanmış kararlarına göre; hayati bir tıbbi zorunluluk bulunmadığı halde, kişinin estetik kaygılarla veya hayat konforunu artırmak (gözlük takmamak) amacıyla yaptırdığı lazerle göz çizdirme ameliyatları, saç ekimi veya plastik cerrahi operasyonları "Eser Sözleşmesi" (TBK Madde 470) hükümlerine tabidir.

Eser Sözleşmesinin Hastaya Sağladığı Büyük Avantajlar:

• Sonuç Garantisi: Eser sözleşmesinde hekim (yüklenici), hastaya (iş sahibine) sadece özen göstermeyi değil, taahhüt ettiği sonucu (eseri) eksiksiz olarak ortaya çıkarmayı garanti eder. Hekim, "Sizi gözlükten kurtaracağım" demişse, bu sonucu sağlamak zorundadır.
• Kusursuz Sorumluluğa Yaklaşım: Sonuç (örneğin 0 dereceye yakın net bir görüş) gerçekleşmemişse veya göz eskisinden daha kötü bir duruma gelmişse, hekim eseri ayıplı (hatalı) teslim etmiş sayılır ve ortaya çıkan bedensel zararı tazmin etmekle yükümlü tutulur. "Bu operasyonun normal bir riskidir" savunması, eser sözleşmelerinde çok daha zor kabul görür.

Eser sözleşmesine aykırılık ve malpraktis (tıbbi hata) davalarına konu olan, hekimi ağır kusurlu kılan başlıca durumlar şunlardır:

• Uygun Olmayan Gözün Ameliyata Alınması (Yanlış Endikasyon): Lazer ameliyatları öncesinde kornea kalınlığı ve gözyaşı kalitesi (topografi vb.) çok hassas ölçülmelidir. Korneası yasal sınırların altında ince olan, gizli Keratokonus (kornea sivrileşmesi) hastalığı bulunan veya göz yapısı lazere uygun olmayan bir hastanın sırf operasyon ücretini alabilmek için ameliyat edilmesi açık ve ağır bir tıbbi kusurdur.
• Cihaz Kalibrasyonu ve Hekim Hatası: Excimer lazer cihazının bakımının eksik olması, hekimin göze uygulanacak lazer dozunu yanlış hesaplaması veya flep (kornea zarı) kaldırma işlemi sırasında zarı yırtması sonucu gözde kalıcı astigmat veya kornea bulanıklığı oluşması.
• Ameliyat Sonrası Takiplerin Yapılmaması: Lazer sonrası göz içi basıncının yükselmesi (glokom) veya enfeksiyon riski çok yüksektir. Hastanın ameliyat edilip hemen taburcu edilmesi ve kortizonlu damla kullanımı sonrası ortaya çıkan tansiyonun ölçülmeyerek görme sinirlerinin ölmesine yol açılması, hastanenin ağır hizmet kusurudur.

Özel göz kliniklerinin en büyük silahı, ameliyat öncesi hemşire bankosunda hastanın önüne koydukları ve sayfalar dolusu tıbbi terim içeren "Aydınlatılmış Onam Formu"na aceleyle attırdıkları imzalardır. Klinikler dava açıldığında, "Hasta bu riskleri kabul etti, imzaladı" diyerek sorumluluktan kurtulmaya çalışırlar.

Ancak Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, matbu ve aceleyle alınan onamları geçersiz saymaktadır. Gerçek bir aydınlatılmış onamın var olabilmesi için;

• Doktorun, ameliyattan makul bir süre önce hastayı karşısına alarak; "Bu ameliyat sonucunda kornean delinebilir, gece körlüğü yaşayabilirsin veya gözlük numaran sıfırlanmayabilir" şeklinde en ağır riskleri hastanın anlayabileceği dilde anlatması şarttır.
• "10 dakikada kesin çözüm, sıfır risk" şeklindeki reklamlarla hastanın algısı yanıltılarak alınan matbu onamlar hukuken geçersizdir. Hasta kör olma veya kornea nakli olma riskini gerçekten bilseydi o masaya yatmayacak idiyse, alınan imzanın hiçbir hukuki koruyuculuğu yoktur.

Göz çizdirme ameliyatı neticesinde görme kaybı yaşayan veya göz yapısı kalıcı olarak bozulan hasta, işlemi gerçekleştiren özel hastaneye (kliniğe) ve doktora karşı maddi ve manevi tazminat davası açma hakkına sahiptir.

Görevli Mahkeme ve Dava Şartı: Özel hastanelerle hasta arasındaki bu ilişki, Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun kapsamında bir "tüketici işlemi" sayılır. Bu nedenle görevli mahkeme Tüketici Mahkemesidir. Dava açılmadan önce ticari/tüketici zorunlu arabuluculuğuna başvurulması kanuni bir mecburiyettir. (Eğer ameliyat Devlet veya Üniversite Hastanesinde yapılmışsa, idareye başvuru sonrası İdare Mahkemesinde "Tam Yargı" davası açılır).

Talep Edilecek Maddi Tazminat Kalemleri:

• Ameliyat ve Revizyon Ücretlerinin İadesi: Hastanın başarısız ameliyat için ödediği meblağ ile bozulan gözünü düzeltmek (Örn: Cross-linking ameliyatı olmak, akıllı mercek taktırmak veya kornea nakli olmak) için yapmak zorunda kaldığı/kalacağı tüm yeni tedavi masrafları hastaneden istenir.
• Sürekli İşgöremezlik Tazminatı (Maaş Kaybı): Hasta görme kaybı nedeniyle mesleğini yapamaz hale gelmişse (örneğin bir şoför, pilot veya bilgisayar yazılımcısı işini kaybederse), ömrünün sonuna kadar uğrayacağı gelir kaybı aktüerya uzmanlarınca hesaplanarak doktordan ve hastaneden tahsil edilir.

Manevi Tazminat: Sadece gözlükten kurtulmak için girilen bir operasyon sonucunda dünyası kararan, psikolojisi altüst olan ve kalan ömrünü ağır göz damlaları ve karanlık odalarda geçirmek zorunda kalan hastanın yaşadığı tarifsiz elem ve ıstırap için, caydırıcı yükseklikte bir Manevi Tazminata hükmedilmesi yasal bir zorunluluktur.

Soru 1: Üç yıl önce lazerle göz çizdirdim. İlk yıl iyiydi ama sonra numaram eskisinden daha kötü oldu ve doktor 'kornean incelmiş, keratit olmuşsun' dedi. Bu ameliyatın sonucuna garanti vermişlerdi, dava açabilir miyim?

Cevap: Evet, açabilirsiniz. Lazer ameliyatları Yargıtay tarafından "Eser Sözleşmesi" kapsamında değerlendirilir ve doktor sonucu garanti etmek zorundadır. Korneanızın ince olması veya yapısının uygun olmaması ameliyat öncesi tespit edilmesi gereken tıbbi bir zorunluluktur. Ameliyattan yıllar sonra dahi bu hasarın operasyondan kaynaklandığı tıbben tespit edildiğinde Tüketici Mahkemesinde maddi ve manevi tazminat davası açabilirsiniz. Eser sözleşmelerinde zamanaşımı süresi genel olarak 5 yıldır.

Soru 2: Ameliyata girmeden hemen önce kapıda bana 5 sayfalık bir kâğıt imzalattılar. Sonradan okudum ki körlük dahil her türlü riski kabul etmişim. Bu imza benim dava açmamı engeller mi?

Cevap: Engellemez. Ayaküstü, telaş içinde ve hastaya okunup anlaşılması için yeterli süre verilmeden imzalatılan matbu "Aydınlatılmış Onam Formları" hukuken geçersizdir. Yargıtay, ticari kaygılarla risklerin hastadan gizlenmesini ve sadece formalite icabı imza alınmasını hekim için ağır kusur saymaktadır.

Soru 3: Gözüm lazerden sonra düzelmediği için başka bir hastanede özel kornea halkası taktırmak zorunda kaldım ve 150.000 TL masraf ettim. Bu parayı eski hastaneden geri alabilir miyim?

Cevap: Alabilirsiniz. Eser sözleşmesine aykırılık nedeniyle eserin (ameliyatın) ayıplı çıkması durumunda, hastanın bu ayıbı (hasarı) gidermek için başka bir kurumda yapmak zorunda kaldığı tüm makul sağlık harcamaları, revizyon ameliyatı masrafları ve ilaç giderleri, hatalı işlemi yapan ilk hastaneden maddi tazminat olarak kuruşu kuruşuna tahsil edilir.

(Aşağıdaki belge, gözlükten kurtulmak için özel bir klinikte lazer ameliyatı olan ancak hekimin hatalı teşhisi/uygulaması nedeniyle korneası hasar gören ve kalıcı görme kaybı yaşayan hastanın Tüketici Mahkemesinde açacağı Eser Sözleşmesine dayalı dava dilekçesi taslağıdır.)

[KONYA] NÖBETÇİ TÜKETİCİ MAHKEMESİ HÂKİMLİĞİNE

DAVACI: [Adınız Soyadınız] - [TC Kimlik No] ADRES: [İkametgah Adresiniz]

VEKİLİ: Av. Sami IŞILAK

DAVALILAR: 1- [Özel Göz Hastanesini İşleten Şirket Unvanı A.Ş.] 2- [Ameliyatı Gerçekleştiren Doktorun Adı Soyadı]

ARABULUCULUK DOSYA NO: 2026/... Arabuluculuk (Anlaşamama Son Tutanağı Ektedir)

KONU: Davalı hekimin hatalı tıbbi uygulaması (malpraktis) ve Eser Sözleşmesinden doğan sonuç taahhüdüne aykırı davranması neticesinde müvekkilin gözlerinde kalıcı kornea hasarı ve görme kaybı oluşması sebebiyle; fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak kaydıyla şimdilik [Örn: 150.000 TL] MADDİ TAZMİNATIN ve yaşanan ağır psikolojik yıkım nedeniyle [Örn: 500.000 TL] MANEVİ TAZMİNATIN haksız fiil / ameliyat tarihinden itibaren işleyecek en yüksek ticari faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili talebidir.

DAVA DEĞERİ: [Şimdilik Belirsiz Alacak (Maddi) + Kesin Miktar (Manevi)]

AÇIKLAMALAR:

1. Müvekkil, yıllardır kullandığı miyop gözlüklerinden kurtulmak amacıyla, davalı [Özel Hastane] ve doktor [Davalı Hekim Adı]'nın "Lazerle 10 dakikada sıfır numara ve kesin çözüm" şeklindeki reklamlarına güvenerek .../.../202.. tarihinde davalı kuruma müracaat etmiştir. Yapılan muayene sonucunda davalı hekim, müvekkilin göz yapısının lazer ameliyatına (Excimer Lazer / No Touch) son derece uygun olduğunu belirtmiş ve kesin bir sonuç garantisi vermiştir.
2. .../.../202.. tarihinde müvekkil ameliyata alınmıştır. Ancak operasyondan aylar geçmesine rağmen müvekkilin görme kalitesi düzelmemiş, aksine gözlükle gördüğü halinden çok daha kötü bir duruma gerilemiştir. Geceleri şiddetli ışık dağılması, bulanık görme ve ağır göz kuruluğu şikayetleriyle başka bir üniversite hastanesine başvuran müvekkile "Kornea Ektazisi / İnceltme Kaynaklı Hasar" teşhisi konulmuş ve acilen kornea nakli / çapraz bağlama (cross-linking) ameliyatı olması gerektiği bildirilmiştir. (Üniversite hastanesi raporları Ek-1'dedir).
3. Yargıtay kararlarıyla sabittir ki; tıbbi bir zorunluluk bulunmayan, estetik ve yaşam konforu amacıyla yapılan lazer göz ameliyatları TBK Madde 470 kapsamında "Eser Sözleşmesi" niteliğindedir. Davalı hekim, sözleşme ile taahhüt ettiği eseri (sağlıklı ve gözlüksüz bir görüş) ayıplı olarak teslim etmiş; gerekli kornea kalınlığı ölçümlerini hatalı yapmış veya göz yapısı uygun olmayan müvekkili ticari kaygılarla ameliyat ederek ağır bir tıbbi hataya (malpraktise) imza atmıştır.
4. Müvekkil, bu operasyon nedeniyle sadece gözlük takma hakkını değil, göz sağlığını kalıcı olarak yitirmiştir. Yeniden ameliyat olmak zorunda kalmış ve ciddi tedavi masrafları yapmıştır. Ayrıca yaşadığı görme kaybı nedeniyle mesleğini icra etmekte ağır zorluklar çekmektedir. Bu ağır bedensel ve ruhsal zararın, kusurlu davalılarca müştereken karşılanması hukuki bir zorunluluktur.

SONUÇ VE İSTEM: Yukarıda açıklanan ve Mahkemenizce re'sen gözetilecek tıbbi ve hukuki nedenlerle; 1- Dosyanın Adli Tıp Kurumu İhtisas Kuruluna gönderilerek davalıların kusurunun tespit edilmesine, 2- Davamızın KABULÜ ile; belirsiz alacak (HMK m.107) niteliğindeki şimdilik [150.000 TL] MADDİ TAZMİNATIN ve yaşanan ağır elem karşılığı [500.000 TL] MANEVİ TAZMİNATIN, ameliyat tarihinden itibaren işleyecek yasal/ticari faiziyle birlikte davalılardan tahsiline, 3- Yargılama giderleri ile avukatlık vekâlet ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini vekaleten saygılarımla arz ve talep ederim.

TARİH: 20/10/2026

DAVACI VEKİLİ: Av. Sami IŞILAK (İmza)

Av. Sami IŞILAK Hukuk & Danışmanlık (Bu metin bilgilendirme amaçlıdır, hukuki tavsiye niteliği taşımaz. Detaylı bilgi için iletişime geçebilirsiniz.)