Ortak Hesabın Boşaltılması ve İadesi | Av. Sami IŞILAK

Bireylerin birikimlerini değerlendirmek, ticari faaliyetlerini yönetmek veya aile bütçesini ortaklaşa kontrol etmek amacıyla bankalarda açtıkları en yaygın hesap türü "Müşterek (Ortak) Hesaplardır". Bu hesaplar genellikle "veya" bağlacıyla (Ahmet veya Ayşe yetkilidir şeklinde) açılır. Bankacılık Kanunu ve sözleşmeleri gereği, hesaptaki taraflardan herhangi biri, diğerinin imzasına veya onayına ihtiyaç duymadan hesaptaki paranın tamamını tek başına çekme yetkisine sahiptir. Banka, parayı çeken kişiye ödeme yaptığı için hukuken sorumluluktan kurtulur.

Ancak bankaya karşı tek başına para çekme yetkisinin bulunması, o paranın tamamının mülkiyetinin parayı çeken kişiye ait olduğu anlamına kesinlikle gelmez. Uygulamada sıklıkla karşılaşılan durum; eşlerden birinin boşanma davası açmadan sadece birkaç gün önce ortak hesaptaki tüm birikimi kendi şahsi hesabına veya akrabalarının hesabına kaçırmasıdır. Benzer şekilde, ölüm döşeğinde yoğun bakımda yatan bir babanın ortak hesabındaki tüm para, hesapta yetkili olan çocuklardan biri tarafından diğer mirasçılardan mal kaçırmak maksadıyla bir gecede boşaltılmaktadır.

Türk Hukuku ve Yargıtay'ın istikrar kazanmış içtihatları, bu tür kötü niyetli eylemlere karşı "Yarı Yarıya Mülkiyet" karinesini işletmektedir. Ortak hesaptan paranın tamamını çeken kişi, aksini ispatlayamadığı sürece çektiği paranın yarısını (veya murisin payını) diğer ortaklara yasal faiziyle geri ödemek zorundadır. Bu makalede; boşanma veya ölüm öncesi boşaltılan ortak hesapların hukuki statüsü, yarı yarıya mülkiyet kuralı, Asliye Hukuk ve Aile Mahkemelerinde açılacak alacak davaları ile ihtiyati tedbir süreçleri yasal dayanaklarıyla incelenmektedir.

Müşterek bir hesapta aksi yönde özel bir sözleşme yoksa, Türk Medeni Kanunu'nun (TMK) "Paylı Mülkiyet" hükümleri uygulanır.

• Eşit Pay Karinesi: Yargıtay Hukuk Genel Kurulu kararlarına göre, ortak hesapta bulunan paranın aksi ispat edilmedikçe yarı yarıya (%50 - %50) her iki mülk sahibine ait olduğu kabul edilir.
• İspat Yükü: Ortak hesaptaki paranın tamamını tek başına çeken eş veya ortak, mahkemede "O paranın tamamı zaten benimdi, benim maaşımla/ticaretimle birikmişti" diyorsa, bu durumu kesin ve yazılı delillerle ispatlamak zorundadır. İspat edemezse, mahkeme paranın yarısının diğer ortağa ait olduğuna hükmeder. Çekilen tutarın yarısı, çekiliş tarihinden itibaren işleyecek faiziyle birlikte haksız çekim yapan taraftan geri alınır.

Evlilik birliği içerisinde ortak birikim amacıyla açılan hesaplar, genellikle evliliğin çatırdamaya başladığı ve boşanma fikrinin ortaya çıktığı ilk günlerde tehlikeye girer. Kötü niyetli eş, mal paylaşımı (edinilmiş mallara katılma rejimi) davasında bu paranın ikiye bölünmesini engellemek için parayı hızla EFT/Havale yoluyla kaçırır.

• Aile Mahkemesinde Talep: Boşanma davası ile birlikte veya bağımsız bir "Mal Rejiminin Tasfiyesi ve Alacak Davası" açılarak boşaltılan ortak hesaptaki miktar talep edilir. Mahkeme, bankalara müzekkere yazarak paranın kimin tarafından, hangi tarihte ve nereye transfer edildiğini tespit eder.
• Eksilme Kastı: TMK Madde 229 uyarınca; eşlerden birinin, mal rejiminin tasfiyesinde diğer eşin katılma alacağını azaltmak kastıyla yaptığı karşılıksız kazandırmalar ve devirler, mal paylaşımı hesabına (sanki para hala o hesaptaymış gibi) "Eklenecek Değer" olarak dâhil edilir. Eş, parayı kardeşinin hesabına kaçırmış olsa bile, o para boşanma davasında hesaba katılır ve mağdur eşe hakkı faiziyle ödenir.
• İhtiyati Tedbir: Davanın en kritik adımı, parayı kaçıran eşin kendi şahsi hesaplarına ve üzerine kayıtlı mallara mahkeme kanalıyla derhal İhtiyati Tedbir konulmasıdır.

Müşterek hesap davalarının bir diğer yaygın türü, yaşlı veya ağır hasta olan ebeveynin hesabındaki paranın, hesapta "veya" yetkisi bulunan çocuk (veya ikinci eş) tarafından murisin ölümünden hemen önce veya ölüm günü gizlice çekilmesidir.

• Terekeye İade (Miras Hukuku): Kişi vefat ettiğinde, ortak hesaptaki paranın yarısı (aksini ispat edilmedikçe) vefat eden kişiye, yani "Terekeye (Miras Masasına)" aittir. Hesapta yetkili olan çocuk, babası yoğun bakımdayken hesaptaki tüm parayı çekerse, babasına ait olan %50'lik kısmı aslında diğer kardeşlerinin (mirasçıların) cebinden çalmış olur.
• Sebepsiz Zenginleşme ve İstirdat: Mirasından mahrum bırakılan diğer kardeşler, parayı çeken kardeşe (veya üvey anneye) karşı Asliye Hukuk Mahkemesinde "Sebepsiz Zenginleşme ve Terekeye İade" davası açarlar. Çekilen tutarın murise ait olan yarısı, mirasçıların yasal miras payları oranında yasal faiziyle birlikte tahsil edilir.
• Ceza Hukuku Boyutu (Güveni Kötüye Kullanma): Ölmek üzere olan kişinin iradesi dışında onun hesabını boşaltmak sadece hukuki bir alacak davası değil, aynı zamanda Türk Ceza Kanunu (TCK) Madde 155 uyarınca "Güveni Kötüye Kullanma" suçunu da oluşturur. Şikayet halinde parayı çeken kişi hakkında ağır ceza yargılaması başlatılır.

Ortak hesabı boşaltan kişiye karşı açılacak davalarda banka kayıtları en kesin delildir.

Davacının ispat etmesi gereken tek şey paranın davalı tarafından çekilmiş olmasıdır. Paranın davalıya ait olduğunu ispat yükü ise tamamen parayı çeken kişidedir. Mahkeme, paranın çekildiği veya EFT yapıldığı tarihi esas alır. Çekilen meblağın iadesine karar verilirken, paranın haksız olarak çekildiği "işlem tarihinden" itibaren yasal (veya ticari) faiz işletilerek güncel zararın telafisi sağlanır.

Soru 1: Eşim boşanma davası açmadan 3 gün önce, müşterek hesabımızdaki 1 milyon lirayı gizlice kendi kardeşinin hesabına aktarmış. Paramı alabilir miyim?

Cevap: Evet, alabilirsiniz. Ortak hesaptaki paranın aksi ispat edilmedikçe yarısı (%50) size aittir. Ayrıca bu para evlilik içinde birikmişse (edinilmiş mal ise) eşinizin bu parayı kardeşine kaçırması TMK m. 229 uyarınca kötü niyetli eksiltmedir. Aile Mahkemesinde açacağınız 'Mal Rejiminin Tasfiyesi ve Alacak' davası ile bu paranın size düşen kısmını faiziyle birlikte geri alabilirsiniz.

Soru 2: Babamla ortak hesabımız vardı ve ben 'veya' yetkilisiydim. Babam vefat ettikten bir saat sonra hastane masraflarını ödemek için parayı çektim. Kardeşlerim beni hırsızlıkla suçluyor, haksız mıyım?

Cevap: Hukuken haksızsınız. Kişi vefat ettiği an ortak hesaptaki paranın yarısı doğrudan miras (tereke) hükmündedir ve tüm mirasçıların ortak mülkiyetine geçer. Sizin 'veya' yetkiniz babanızın ölümüyle son bulur. Parayı hastane masrafına harcadığınızı faturalarla ispatlasanız bile, kardeşleriniz rızaları dışında çekilen bu para için size karşı Terekeye İade ve Sebepsiz Zenginleşme davası açabilirler.

Soru 3: Ortak hesaptaki paranın tamamı aslında sadece benim sattığım tarladan gelmişti ve hesap dökümleriyle sabit. Eşim boşanırken bu paranın yarısını talep edebilir mi?

Cevap: Eşiniz talep edebilir ancak dava sonucunda alamaz. Kural olarak ortak hesap yarı yarıya kabul edilse de; siz o paranın tamamının sadece sizin kişisel malınızın (tarlanızın) satışından geldiğini banka dekontları ve tapu devir belgeleriyle ispat ederseniz, 'eşit pay karinesi' çürütülür. Mahkeme o paranın tamamının size ait olduğuna karar verir.

(Aşağıdaki belge, eşlerden birinin ortak birikim hesabını boşanma öncesi tek taraflı olarak boşaltması ve parayı gizlemesi durumunda, mağdur eşin Aile Mahkemesinde açacağı alacak ve tedbir davası dilekçesi taslağıdır.)

[KONYA] NÖBETÇİ AİLE MAHKEMESİ HÂKİMLİĞİNE

"İhtiyati Tedbir Taleplidir"

DAVACI: [Adınız Soyadınız] - [TC Kimlik No] ADRES: [İkametgah Adresiniz]

VEKİLİ: Av. Sami IŞILAK

DAVALI: [Eşinizin/Ortağın Adı Soyadı] - [TC Kimlik No] ADRES: [Davalının Adresi]

KONU: Davalı tarafından müvekkil ile olan müşterek (ortak) banka hesabındaki paranın boşanma davası açılmadan hemen önce kötü niyetle boşaltılması nedeniyle; fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak kaydıyla şimdilik [Örn: 500.000 TL] alacağın haksız işlem tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle davalıdan tahsiline ve davalının malvarlığı üzerine İHTİYATİ TEDBİR konulmasına karar verilmesi talebidir.

DAVA DEĞERİ: [Şimdilik 500.000 TL]

AÇIKLAMALAR:

1. Müvekkil ile davalı taraf, .../.../20.. tarihinde evlenmiş olup, aralarında [Konya ... Aile Mahkemesinin] 2026/... Esas sayılı dosyası ile derdest bir boşanma davası bulunmaktadır.
2. Taraflar, evlilik birliği içerisinde ortak birikimlerini değerlendirmek amacıyla [Banka Adı] nezdinde ... IBAN numaralı Müşterek (Ortak) Hesap açmışlardır. Bu hesap "veya" yetkili hesap olup, boşanma krizinin ortaya çıktığı tarihe kadar hesapta yaklaşık [Örn: 1.000.000 TL] tutarında birikim bulunmaktadır.
3. Davalı, boşanma davasının açılacağını anladığı an, müvekkilin mal paylaşımı hakkını engellemek ve parayı kaçırmak maksadıyla; .../.../2026 tarihinde, müvekkilin bilgisi ve rızası olmaksızın ortak hesaptaki [1.000.000 TL]'nin tamamını tek bir EFT işlemiyle kendi şahsi hesabına (veya kardeşinin hesabına) aktararak ortak hesabı tamamen boşaltmıştır.
4. Türk Medeni Kanunu'nun Paylı Mülkiyet hükümleri ve Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun yerleşik içtihatları uyarınca; ortak hesaptaki paranın aksi ispat edilene kadar yarı yarıya eşlere ait olduğu karinedir. Davalı, müvekkile ait olan [500.000 TL]'lik (1/2 pay) kısmı haksız bir şekilde gasp etmiş ve sebepsiz zenginleşmiştir.
5. Ayrıca bu işlem TMK Madde 229 bağlamında edinilmiş mallara katılma rejimini etkisiz kılmaya yönelik kötü niyetli bir eksiltmedir. Davalının bu parayı da nakit olarak saklama veya harcama tehlikesi bulunduğundan, tensiple birlikte davalı adına kayıtlı menkul, gayrimenkul ve banka hesapları üzerine teminatsız ihtiyati tedbir konulması ve müvekkilin payının iadesi için işbu davanın açılması zarureti doğmuştur.

SONUÇ VE İSTEM: Yukarıda açıklanan ve Mahkemenizce re'sen gözetilecek hukuki nedenlerle; 1- Davalının malları kaçırma tehlikesine binaen, adına kayıtlı tüm menkul, gayrimenkul ve özellikle şahsi banka hesapları üzerine teminatsız olarak ivedilikle İHTİYATİ TEDBİR KONULMASINA, 2- Davamızın KABULÜ ile; belirsiz alacak (veya kısmi dava) niteliğindeki şimdilik müvekkilin yarı payı olan [500.000 TL] alacağın, paranın ortak hesaptan çekildiği/kaçırıldığı .../.../2026 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan alınarak müvekkile ÖDENMESİNE, 3- Yargılama giderleri ile avukatlık vekâlet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini vekaleten saygılarımla arz ve talep ederim.

TARİH: 26/10/2026

DAVACI VEKİLİ: Av. Sami IŞILAK (İmza)

Av. Sami IŞILAK Hukuk & Danışmanlık (Bu metin bilgilendirme amaçlıdır, hukuki tavsiye niteliği taşımaz. Detaylı bilgi için iletişime geçebilirsiniz.)