Otoyol Kaçak Geçiş Cezası İptali | Av. Sami IŞILAK

Otoyol ve köprü geçişlerinde uygulanan Hızlı Geçiş Sistemi (HGS), pratik bir çözüm olmakla birlikte teknik kusurlara çok açık bir yapıdır. Kameranın çamurlu bir plakayı okuyamaması, camdaki etiketin algılanmaması gibi teknik aksaklıklar ne yazık ki "Kaçak Geçiş" olarak sürücünün hanesine yazılmaktadır. Eskiden kaçak geçiş cezaları geçiş ücretinin 10 katıydı ve vatandaşı iflasa sürüklüyordu. Yapılan kanun değişiklikleriyle bu sistem daha adil bir kademeye oturtuldu. Ancak asıl sorun, bu cezaları tahsil etmek isteyen Özel Otoyol Şirketlerinin (Yap-İşlet-Devret) hukuku arkadan dolanarak vatandaşa usulsüz tebligatlarla icra takibi başlatmasıdır. Haklarınızı bilmezseniz, 150 liralık bir gişe geçişi için maaşınıza haciz konulmasına seyirci kalırsınız.

Kaçak geçiş yaptığınızda artık doğrudan fahiş bir ceza yansımaz. Kanun size nefes alacak süreler tanımıştır:

• İlk 15 Gün (Cezasız Dönem): Kaçak geçiş yaptığınız günden (veya size tebliğ edildiği günden) itibaren ilk 15 gün içinde HGS hesabınıza yeterli bakiye yüklerseniz veya e-Devlet üzerinden ödeme yaparsanız, TEK KURUŞ CEZA ÖDEMEZSİNİZ. Sadece geçiş ücretinin kendisi (ana para) alınır.
• 15. Gün ile 45. Gün Arası (1 Katı Ceza): 15 günlük yasal süreyi kaçırırsanız ancak 45. gün dolmadan ödeme yaparsanız, geçiş ücretine sadece 1 KATI ceza eklenir. (Örn: 200 TL geçiş ücreti + 200 TL ceza = 400 TL).
• 45 Günden Sonra (4 Katı Ceza): 45 günlük süreyi de aşarsanız, kanunun en ağır yaptırımı devreye girer. Geçiş ücretinin 4 KATI para cezası kesilir. (Örn: 200 TL ana para + 800 TL ceza = 1.000 TL).

Özellikle özel otoyollarda en çok yaşanan kumpas budur. Sürücünün HGS hesabında fazlasıyla para vardır, ancak gişe kamerası arızalıdır veya etiketi okuyamaz. Aylar sonra "Geçiş ihlali yaptınız, 4 katı ceza ödeyin" diye icra kağıdı gelir. Yargıtay'ın Emsal Kararı Çok Nettir: Bir geçişte HGS hesabınızda yeterli bakiye bulunmasına rağmen, sistemin teknik arızası, cihazların okumaması veya banka entegrasyonu sorunu nedeniyle geçiş ücreti çekilememişse SÜRÜCÜ KUSURLU DEĞİLDİR! İdare veya otoyol şirketi kendi teknik hatasının faturasını vatandaşa ceza olarak kesemez. HGS hesap dökümünüzü (o tarihte bakiyeniz olduğunu) mahkemeye veya Hakem Heyetine sunduğunuz an, kesilen o 4 katı ceza kökünden İPTAL EDİLİR.

Kaçak geçiş cezasına itiraz ederken nereye başvuracağınız, otoyolun sahibine göre değişir. Yanlış yere itiraz ederseniz davanız reddedilir!

• Karayolları Genel Müdürlüğü (KGM) Otoyolları: Devletin kendi işlettiği otoyollarda kesilen cezalar "İdari Para Cezasıdır". İtirazlar ceza tebligatı geldikten sonra 15 gün içinde Sulh Ceza Hâkimliklerine yapılır.
• Özel Otoyollar (Kuzey Marmara, Ankara-Niğde, Avrasya Tüneli vb.): Bu şirketlerin kestiği cezalar özel hukuktan doğan "Sözleşmeye Aykırılık Cezasıdır". Şirket size doğrudan İcra Dairesinden ödeme emri gönderir. İcra kağıdı evinize geldiğinde 7 GÜN İÇİNDE İcra Müdürlüğüne itiraz dilekçesi vererek takibi durdurmalısınız. İcra yoksa ve sadece faturaya itiraz edilecekse görevli merci uyuşmazlık bedeline göre Tüketici Hakem Heyetleri veya Tüketici Mahkemeleridir.

Özel otoyol şirketleri, 15 günlük cezasız dönemi kaçırmanız ve cezanın katlanması için bazen geçiş ihlali bildirimlerini kasten geç gönderir veya tebligatı hiç yapmadan doğrudan icra takibi başlatır. Siz tesadüfen e-Devlet'te borcu görürsünüz.

• Hukuki Savunma: İcra Dairesine sunacağınız dilekçede, "Geçiş ihlali tarafıma usulüne uygun olarak tebliğ edilmemiştir, bana kanuni 15 günlük ödeme süresi tanınmamıştır" diyerek icra takibini durdurabilirsiniz. Tebligat yapılmadığı için şirket 4 katı ceza da talep edemez, faiz de işletemez!

Soru 1: "Aracımı ikinci el olarak yeni satın aldım. Benden önceki sahibinin HGS borçları ve kaçak geçiş cezaları bana gelir mi?"

Cevap: HAYIR! Kaçak geçiş cezaları aracın demirine (plakasına) değil, o tarihte aracı kullanan kişiye, yani "O tarihteki ruhsat sahibine" kesilir. Noter satış tarihinden önceki hiçbir geçiş ihlalinden yeni ruhsat sahibi sorumlu tutulamaz.

Soru 2: "Kiralık araçla özel otoyoldan kaçak geçtim. Rent a Car şirketi cezayı 4 katıyla kredi kartımdan çekti, yasal mı?"

Cevap: Araç kiralama şirketleri genellikle cezaları kiracıya yansıtır. Ancak şirket, ihlali KGM'ye veya özel otoyola bildirip cezayı sizin adınıza rücu ettirmelidir. Şirket cezayı erken ödeyip %25 indirimden faydalanmasına rağmen sizden cezanın tamamını veya 4 katını tahsil ediyorsa, Hakem Heyetine başvurup fatura ve makbuz dökümünü talep edebilir, haksız çekimi iade alabilirsiniz.

Soru 3: "E-Devlet'te borcum görünmüyor ama özel otoyol şirketinin sitesine plakamı girince borç çıkıyor. Hangisi doğru?"

Cevap: Özel otoyol işletmelerinin (Yap-İşlet-Devret) gişe verileri anlık olarak e-Devlet (KGM) sistemine düşmeyebilir veya geç yansıyabilir. İleride icrayla karşılaşmamak için güvendiğiniz e-Devlet verisi yerine, kullandığınız özel otoyolun kendi resmi sitesinden plaka sorgulaması yapmanız ve varsa borcu 15 gün içinde ödemeniz en güvenilir yoldur.

(Bu dilekçe, HGS bakiyeniz olduğu halde sistem hatasıyla veya tarafınıza ihbarname tebliğ edilmeden özel otoyol şirketlerince başlatılan haksız icra takibini durdurmak için İcra Dairesine verilecek 7 günlük yasal itiraz taslağıdır.)

[KONYA] ... İCRA MÜDÜRLÜĞÜ'NE

DOSYA NO: 2026/... Esas

İTİRAZ EDEN (BORÇLU): [Adınız Soyadınız] - [TC Kimlik No] ADRES: [Adresiniz]

VEKİLİ: Av. Sami IŞILAK

ALACAKLI: [Özel Otoyol İşletmesi A.Ş. Tam Unvanı]

KONU: İlamsız icra takibine, borcun aslına, faize, 4 katı ceza bedeline, ferilerine ve yetkiye yasal yedi (7) günlük süresi içerisinde itirazlarımızın sunulmasıdır.

AÇIKLAMALAR:

1. Müdürlüğünüzün yukarıda Esas numarası belirtilen dosyasından tarafıma ilamsız icra takibi başlatılmış olup, ödeme emri .../.../2026 tarihinde tebliğ edilmiştir. Yasal süresi içerisinde itiraz ediyoruz.
2. Alacaklı şirket tarafından talep edilen kaçak geçiş ücreti ve geçişin 4 katı tutarındaki ceza bedeli tamamen haksız ve hukuka aykırıdır. Söz konusu ihlale konu edilen [Plaka] plakalı aracın geçiş tarihlerinde tarafıma ait HGS hesabımda geçiş ücretini fazlasıyla karşılayacak yeterli bakiye bulunmasına rağmen, alacaklı şirketin gişelerindeki teknik kusur/okumama nedeniyle tahsilat yapılamamıştır. Yargıtay içtihatları gereği sistem hatası vatandaşa ceza olarak yansıtılamaz.
3. Kaldı ki, yasa gereği tarafıma tanınan 15 günlük cezasız ödeme süresi içerisinde herhangi bir "Geçiş İhlali İhbarnamesi" tarafıma usulüne uygun tebliğ edilmemiş, temerrüt şartları oluşmadan doğrudan icra takibi başlatılarak haksız vekalet ücreti ve ceza talep edilmiştir.
4. Bu nedenlerle; alacaklı şirkete geçiş ücreti, ihlal cezası, faiz veya herhangi bir feri borcum bulunmamaktadır.

SONUÇ VE İSTEM: Yukarıda açıklanan nedenlerle; borcun tamamına, 4 katı ihlal cezasına, faize ve tüm ferilerine İTİRAZ EDİYORUM. Yapılan haksız ve mesnetsiz icra takibinin itirazım neticesinde DURDURULMASINA karar verilmesini vekaleten saygılarımla talep ederim.

TARİH: .../.../2026

İTİRAZ EDEN VEKİLİ: Av. Sami IŞILAK (İmza)

Av. Sami IŞILAK Hukuk & Danışmanlık (Bu metin bilgilendirme amaçlıdır, hukuki tavsiye niteliği taşımaz. Detaylı bilgi için iletişime geçebilirsiniz.)