Güvenlik Görevlisi Üst Arayabilir Mi? | Av. Sami IŞILAK

Ailenizle birlikte bir alışveriş merkezine, hastaneye, konsere veya stadyuma gidiyorsunuz. Kapıdaki x-ray cihazından geçerken cihaz kırmızı ışık yakarak ötüyor. Üzerinde resmi üniforması olan Özel Güvenlik Görevlisi (ÖGG) sizi durduruyor ve o alışkın olduğumuz buyurgan tavırla şu emri veriyor: "Kollarınızı kaldırın, üstünüzü arayacağım. Çantanızı da şu masaya bırakın, fermuarını açın ve içini boşaltın!" Vatandaş, karşısındaki üniformalı kişiyi devletin asayiş polisiyle eşdeğer tutarak, "Adamın görevi bu, güvenliği sağlıyor, mecbur aratacağız" psikolojisiyle kollarını kaldırır, çantanın içindeki tüm mahrem eşyalarının (özel notlarının, ilaçlarının, pedlerinin) o görevli tarafından elleriyle karıştırılmasına boyun eğer. Hele bir de şüpheli görülüp o meşhur "Güvenlik Odasına" çekilirse, adeta bir suçlu gibi sorguya çekilmeye razı olur. Oysa BÜYÜK BİR HUKUKİ CAHİLLİĞİN VE ANAYASAL İHLALİN kurbanı olmaktadır! Türk Hukukunda, Özel Güvenlik Görevlileri devletin polisi veya jandarması DEĞİLDİR! Onların size dokunma, ellerini cebinize veya çantanıza sokma yetkisi KESİNLİKLE VE HİÇBİR ŞART ALTINDA YOKTUR! Özel güvenlik, 5188 Sayılı Kanun uyarınca sadece "Teknolojik Cihazlarla (Dedektör/X-Ray)" önleyici kontrol yapabilir. Sizin çantanızı zorla karıştıran veya kollarınızı kaldırtıp sizi elle muayene eden (arayan) o güvenlik görevlisi, "Görevini yapmıyor"; bilakis Türk Ceza Kanunu Madde 120 kapsamında doğrudan HAPİS CEZASI gerektiren "Haksız Arama" suçunu işliyor demektir! İşte "Güvenliğim, ararım" diyen o sahte kibri 5188 Sayılı Kanunun balyozuyla darmadağın eden, çantanızı elletmeme hakkınızı ve sizi odaya kilitlemeye çalışan görevlileri TCK kapsamında nasıl sanık sandalyesine oturtacağınızı avukat gözüyle tüm yasal detaylarıyla işleyen dev bir "Özel Güvenlik Sınırları ve Mahremiyet Rehberi" hazırladım.

Türkiye Cumhuriyeti Anayasası Madde 20'ye göre; "Kimsenin üstü, özel kağıtları ve eşyası, hâkim kararı olmadıkça veya kanunla yetkili kılınan merciin yazılı emri bulunmadıkça aranamaz." Bu kuralın istisnalarını uygulayacak merci Genel Kolluktur (Polis/Jandarma). Peki Özel Güvenlik Görevlilerinin (ÖGG) yetkisi nereden başlar ve nerede biter?

5188 Sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun Madde 7: Özel güvenlik görevlilerinin yetkileri bu maddede tek tek (sınırlı sayı ilkesiyle) sayılmıştır. İlgili madde der ki:

• Özel güvenlik görevlileri; korudukları alanlara girmek isteyenleri duyarlı kapıdan (X-ray) geçirme, bu kişilerin üstlerini DEDEKTÖRLE arama, eşyaları X-ray cihazından veya benzeri güvenlik sistemlerinden geçirme yetkisine sahiptir.

Doktrinsel Analiz: Elle Arama Kesinlikle Yasaktır! Kanun koyucu çok dikkatli bir dil kullanmış, "Üstünü arar" dememiş, "Dedektörle arar" demiştir.

• Özel güvenlik görevlisi size yaklaşıp elleriyle belinize, ceplerinize, bacaklarınıza DOKUNAMAZ! Buna hukukta "Fiziki (Manuel) Arama Yasağı" denir.
• Aynı şekilde çantanızı açıp ellerini içine sokarak eşyalarınızı karıştıramaz. Çantanızı ancak cihazdan geçirebilir.

Vatandaşın aklına haklı olarak şu soru gelir: "X-Ray'den geçerken çantamda bıçak veya silah görüntüsü çıktı. Güvenlik çantamı açıp bakamayacak mı? İçeri silahla mı gireceğim?" İşte İdare Hukukunun ve Özel Güvenlik sınırının en keskin noktası burasıdır.

• Rıza Şartı ve Önleme: Güvenlik görevlisi çantadaki şüpheli cismi cihazda gördüğünde size şu cümleyi kurmak ZORUNDADIR: "Beyefendi/Hanımefendi, çantanızda şüpheli bir cisim var, LÜTFEN ÇANTANIZI KENDİNİZ AÇAR MISINIZ?"
• Çantayı güvenlik görevlisi değil, SİZ açarsınız, eşyayı siz gösterirsiniz.
• Açmayı Reddederseniz Ne Olur? Eğer "Hayır, çantamı açmıyorum, size de göstermiyorum" derseniz, güvenlik görevlisinin sizi zorla yere yatırıp çantanızı gasp etme veya el koyma yetkisi YOKTUR! Güvenlik görevlisinin elindeki tek ve yegane yetki şudur: "O halde bu alışveriş merkezine / binaya GİREMEZSİNİZ!" diyerek sizi kapıdan geri çevirmektir.
• Özel güvenliğin yetkisi "Suçluyu yakalayıp delil toplamak" değil, koruduğu alana "Tehlikeyi sokmamaktır." Siz geri dönüp gitmeyi kabul ettiğiniz an, güvenlik görevlisi sizi tutamaz ve çantanızı zorla arayamaz.

Bazı mağazalarda veya AVM'lerde, hırsızlık şüphesiyle veya kasadan alarm öttüğü için özel güvenliklerin vatandaşı yaka paça tutup bir "Güvenlik Odasına (Sorgu Odası)" soktuğu, kapıyı kilitlediği ve polise haber vermeden saatlerce içeride tutup "Çıkar cebindekileri, kimliğini ver, tutanak tutacağız" diyerek psikolojik terör estirdiği görülür. Bu olay, Ağır Ceza Mahkemelik bir rehin alma (Adam Kaçırma) suçudur!

• TCK Madde 109 (Kişiyi Hürriyetinden Yoksun Kılma): Bir kimseyi hukuka aykırı olarak bir yere gitmekten veya bir yerde kalmaktan yoksun bırakan kişi, 1 yıldan 5 yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. Bunu yapan kişi bir de bunu "kamu görevinin sağladığı nüfuzu kötüye kullanarak" (üniformayla) yapıyorsa ceza KATLANIR.
• Sorgulama Yetkisi Yoktur: Özel güvenliğin "İfade alma, sorguya çekme, kimliğe el koyma" gibi bir yetkisi hiçbir kanunda yoktur. Bunlar adli işlemlerdir ve sadece devletin Cumhuriyet Savcısına ve Adli Kolluğuna aittir.

Hukuk her zaman hayatın doğal akışını gözetir. Güvenlik görevlilerinin sadece tek bir istisnai durumda vatandaşa dokunma (Zor kullanma ve Yakalama) yetkisi vardır: Suçüstü (Flagrante Delicto) Hali.

• CMK Madde 90 (Herkesin Yakalama Yetkisi): Eğer bir kişi o an gözlerinizin önünde birini bıçaklıyorsa, mağazadan bir telefonu çalmış koşarak kaçıyorsa, sadece özel güvenliğin değil, sokaktaki HER VATANDAŞIN o kişiyi yaka paça yere yatırıp kaçmasını engelleme (yakalama) yetkisi vardır.
• Özel güvenlik, hırsızı suçüstü yakaladığında onu sadece kaçmasın diye "Orantılı bir güçle" tutabilir (Yakalama). Ancak yakaladıktan sonra üstünü elleriyle arayıp delilleri (çalıntı malı) KENDİSİ ÇIKARAMAZ! Onu tutar ve derhal (hiç beklemeden) 112'yi arayarak Devletin Polisini çağırır. Olay yerine polis gelir, şüphelinin üzerini polis arar, tutanağı polis tutar ve şahsı polis teslim alır.

Eğer bir güvenlik görevlisi, suçüstü hali olmadığı halde (örneğin sadece alarm öttüğü veya şüphelendiği için) kalabalığın ortasında sizi durdurup ellerini cebinize veya çantanıza sokmuşsa, işte o an o güvenlik kartının ve kariyerinin yanacağı andır.

Türk Ceza Kanunu Madde 120 Çok Nettir: "Hukuka aykırı olarak bir kimsenin üstünü veya eşyasını arayan kamu görevlisi, 3 aydan 1 yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır."

• Yargıtay kararlarına göre, Özel Güvenlik Görevlileri görevleri başında işledikleri ve onlara karşı işlenen suçlar bakımından "Kamu Görevlisi (Memur)" sayılırlar.
• O AVM kapısında sizin mahremiyetinizi (çantanızı) ihlal eden görevli hakkında Savcılığa TCK m. 120'den suç duyurusunda bulunduğunuzda, güvenlik kamera kayıtları celp edilir. Elleriyle çanta karıştırdığı görüldüğü an Asliye Ceza Mahkemesinde yargılanır, hapis cezası alır ve en acısı: Özel Güvenlik Sertifikası (Kimlik Kartı) Valilik tarafından Ömür Boyu İPTAL EDİLİR. Bir daha Türkiye'nin hiçbir yerinde güvenlik görevlisi olarak çalışamaz!

Soru 1: "Havalimanlarında veya Stadyumlarda polislerle birlikte duran güvenlik görevlileri üstümüzü elleriyle arıyor. Bu yasal mı?"

Cevap: Havalimanları, sivil havacılık kuralları (Milli Sivil Havacılık Güvenlik Programı) gereği çok daha katı güvenlik protokollerine sahiptir. Ancak orada bile kural şudur: Özel güvenlik sadece teknolojik cihazla bakar. Eğer "Elle detaylı fiziki arama" yapılması gerekiyorsa, bu arama orada nezaretçi olarak bulunan Genel Kolluk (Polis) amirinin gözetiminde ve emriyle yapılmak ZORUNDADIR. Polis olmadan özel güvenlik tek başına havaalanında bile elle arama kararı alamaz.

Soru 2: "Çıkışta mağazanın alarmı öttü. Güvenlik geldi ve 'Fişinizi görebilir miyim, poşete bakacağım' dedi. Fişi göstermek zorunda mıyım?"

Cevap: Hayır, zorunda değilsiniz. Fiş sizin mülkiyetinizdeki bir belgedir, poşet de sizin özel eşyanızdır. Alarmın ötmesi sadece bir "Şüphe" yaratır, kesin suçüstü demek değildir (sistem hatası olabilir). Görevliye "Aramaya rızam yoktur, şüpheleniyorsanız polisi çağırın" deme hakkınız %100 mevcuttur. Güvenlik, polis gelene kadar mağazadan ayrılmanızı "Sözlü olarak" isteyebilir ancak size fiziksel şiddet uygulayarak sizi orada zorla tutamaz (TCK 109 Hürriyeti Tahdit).

Soru 3: "Sitemizin girişindeki güvenlik, aracımla girerken bagajımı açmamı istiyor. Açmak zorunda mıyım?"

Cevap: Site veya lojman girişlerindeki güvenliklerin araç bagajı açtırma yetkisi kanunen yoktur. Araç araması, anayasal "Özel Hayatın Gizliliği ve Zilyetlik" kapsamındadır. Güvenlik, bagajı "kendi rızanızla" açmanızı isteyebilir (tıpkı çanta kuralı gibi). Eğer açmazsanız, güvenlik sizi siteye almayabilir (Site yönetim planına göre). Ancak aracın anahtarını alıp kendi elleriyle bagajı açması ağır bir suçtur.

(Bu dilekçe, bir alışveriş merkezinde, konserde veya mağazada özel güvenlik görevlileri tarafından hukuka aykırı olarak fiziksel üst aramasına maruz kalan veya zorla bir odaya çekilen vatandaşın, görevlilerin hapis cezası alması ve sertifikalarının iptali için Cumhuriyet Başsavcılığına sunacağı resmi bir taslaktır.)

[KONYA] CUMHURİYET BAŞSAVCILIĞI'NA

MÜŞTEKİ (ŞİKAYETÇİ): [Adınız Soyadınız] - [TC Kimlik No] ADRES: [Adresiniz]

VEKİLİ: Av. Sami IŞILAK

ŞÜPHELİLER: [Olayın Yaşandığı AVM/Mağaza Adı] Bünyesinde Çalışan Kimliği Tespit Edilecek Özel Güvenlik Görevlileri

SUÇ: Haksız Arama (TCK m. 120), Kişiyi Hürriyetinden Yoksun Kılma (TCK m. 109), Görevi Kötüye Kullanma (TCK m. 257).

SUÇ TARİHİ: .../.../2026

AÇIKLAMALAR:

1. Müvekkilim .../.../2026 tarihinde, [AVM/Mağaza Adı] isimli yere giriş yaptığı/çıkış yaptığı esnada, cihazın sinyal vermesi/haksız şüphe üzerine kapıda görevli Özel Güvenlik Görevlileri tarafından durdurulmuştur.
2. Şüpheliler, 5188 Sayılı Kanun Madde 7'de belirtilen "Yalnızca dedektör/x-ray cihazı ile önleme araması yapma" sınırını aşarak, müvekkilimin rızası hilafına kendisine fiziksel temas uygulamış, elleriyle müvekkilin bedenini (üstünü) yoklamış ve şahsi çantasının içine ellerini sokarak özel eşyalarını karıştırmıştır.
3. Müvekkilimin "Elle arama yetkiniz yok, polisi çağırın" şeklindeki haklı itirazlarına rağmen, şüpheliler "Güvenliğiz biz, ararız" diyerek kamu görevinin verdiği nüfuzu kötüye kullanmış, müvekkilimi zorla güvenlik odasına/kabinine alarak orada rızası dışında (hürriyetini tahdit ederek) bekletmişlerdir.
4. Yargıtay Ceza Genel Kurulunun ve 5188 Sayılı Kanunun emredici hükümleri uyarınca, özel güvenlik görevlilerinin manuel (elle) arama yetkisi bulunmamaktadır. Şüphelilerin bu eylemi açıkça TCK Madde 120 kapsamındaki "Haksız Arama" suçunu oluşturmaktadır.

SONUÇ VE İSTEM: Yukarıda arz ve izah edilen nedenlerle; Öncelikle olayın yaşandığı AVM/Mağaza girişine ait GÜVENLİK KAMERASI KAYITLARININ ivedilikle celbedilerek silinmesinin önüne geçilmesini, şüpheli güvenlik görevlilerinin kimliklerinin tespiti ile haklarında gerekli soruşturmanın yapılarak KAMU DAVASI AÇILMASINA ve neticeten cezalandırılmalarına karar verilmesini vekaleten saygılarımla arz ve talep ederim.

TARİH: .../.../2026

MÜŞTEKİ VEKİLİ: Av. Sami IŞILAK (İmza)

Av. Sami IŞILAK Hukuk & Danışmanlık (Bu metin bilgilendirme amaçlıdır, hukuki tavsiye niteliği taşımaz. Detaylı bilgi için iletişime geçebilirsiniz.)