Senette Sahte İmza ve İmzaya İtiraz Davası | Av.Sami IŞILAK

Günlük hayatın sıradan bir gününde, kapınızı çalan bir postacının elinize tutuşturduğu "Kambiyo Senetlerine Mahsus Haciz Yoluyla Ödeme Emri" zarfı, şüphesiz ki bir insanın yaşayabileceği en büyük hukuki şoklardan biridir. Zarfı açtığınızda, hayatınızda hiç görmediğiniz bir şahsa veya şirkete milyonlarca lira borçlu olduğunuzu ve bu borcun dayanağının da altında "sizin imzanızın" bulunduğu bir bono (senet) olduğunu görürsünüz. "Ben böyle bir senede asla imza atmadım" şeklindeki haklı isyanınız, ne yazık ki icra dairesinin çarklarını kendiliğinden durdurmaya yetmez.

Türk İcra ve İflas Hukuku, ticari hayatın hızını korumak adına kambiyo senetlerine (çek, poliçe, bono) devasa bir tahsilat gücü ve ayrıcalık tanımıştır. İcra müdürü, eline gelen senedin altındaki imzanın gerçekten size ait olup olmadığını veya o senedin sahte olup olmadığını araştırmakla görevli değildir; senedin şekil şartlarına bakar ve ödeme emrini gönderir. Sizin bu sahte kurguyu durdurabilmek ve malvarlığınıza (evinize, maaşınıza, banka hesaplarınıza) haciz konulmasını engellemek için önünüzde sadece saatlerle yarışacağınız kısacık bir yasal süre bulunmaktadır.

Senedin sahte olması, imzanın taklit edilmesi veya boş bir kâğıda attığınız imzanın üstünün sonradan senet formunda doldurulması, sadece İcra ve İflas Kanunu'nu (İİK) ilgilendiren bir tazminat meselesi değil; aynı zamanda Türk Ceza Kanunu (TCK) kapsamında faillerin yıllarca hapis yatmasını gerektiren "Resmi Belgede Sahtecilik" suçudur. Bu makalede; sahte imza ile başlatılan icra takiplerinde 5 günlük hayati sürenin önemini, İcra Hukuk Mahkemelerinde açılacak İmzaya İtiraz davasının usulünü, takibin nasıl geçici olarak durdurulacağını, Adli Tıp Kurumu kriminal imza inceleme süreçlerini ve sahteciliği yapan kötü niyetli alacaklıya karşı hükmedilecek %20 icra inkar tazminatı ile %10 para cezasını tüm hukuki derinliğiyle inceliyoruz.

Sahte bir senetle icra takibi başlatıldığında, zaman kavramı aleyhinize işleyen en acımasız düşmandır.

• Sürenin Başlangıcı: Ödeme emri içeren tebligatın (zarfın) size usulüne uygun olarak tebliğ edildiği günün ertesi günü süre işlemeye başlar. Muhtara bırakılan tebligatlarda da süre, muhtara bırakıldığı tarihten itibaren başlar.
• 5 Gün Kuralı: İcra ve İflas Kanunu (İİK) Madde 168/4 uyarınca; borçlu, senet altındaki imzanın kendisine ait olmadığı iddiasındaysa, ödeme emrinin tebliği tarihinden itibaren en geç 5 (BEŞ) GÜN içinde İcra Mahkemesine başvurarak imzaya itiraz etmek zorundadır.
• Sürenin Kaçırılması (Hak Düşürücü Süre): Bu 5 günlük süre kesin ve hak düşürücüdür. Altıncı gün itiraz ederseniz, mahkeme senedin sahte olup olmadığına bakmaksızın itirazınızı süre aşımından (usulden) reddeder. Süre kaçırıldığında takip kesinleşir, maaşınıza ve evinize haciz gelir. Bu durumda tek çareniz, çok daha uzun, masraflı ve zorlu bir yol olan Asliye Ticaret Mahkemelerinde "Menfi Tespit Davası" açmaktır.

Halk arasında en sık düşülen yanılgı, icra dairesine gidip "Bu imza benim değil" diye dilekçe vererek takibin durdurulacağının sanılmasıdır. İlamsız takiplerin aksine, kambiyo (senet) takiplerinde icra dairesine yapılan itirazın hiçbir hukuki geçerliliği yoktur.

• Görevli Mahkeme: İmzaya itiraz, icra takibinin başlatıldığı yerdeki (icra dairesinin bağlı olduğu) İcra Hukuk Mahkemesine yazılı bir dava dilekçesi ile yapılır.
• İtirazın Takibe Etkisi (Durdurmaz): İİK Madde 170 uyarınca, İcra Hukuk Mahkemesine imzaya itiraz davası açılması, icra takibini (ve haciz işlemlerini) kendiliğinden DURDURMAZ. Siz mahkemede imzanın sahte olduğunu ispat etmeye çalışırken, alacaklı evinizdeki eşyaları haczettirebilir veya banka hesaplarınıza bloke koydurabilir.
• Geçici Durdurma Kararı (Çok Önemli): Takibin durdurulması için mahkemeden özel bir karar alınması şarttır. Hâkim, itiraz dilekçenizi inceler, sunulan emsal imzalarınızla senedin üzerindeki imzayı göz ucuyla (veya ön incelemeyle) karşılaştırır. İtibar edilebilir bir sahtecilik şüphesi görürse, alacaklıya zarar vermemek adına takibin "Geçici Olarak Durdurulmasına (İhtiyati Tedbire)" karar verir. Bu karar çıkana kadar haciz baskısı devam eder.

İcra Hukuk Mahkemesindeki davanın kalbi, senedin üzerindeki o mürekkepli izin size ait olup olmadığının bilimsel olarak kanıtlanmasıdır. Hâkim kendi gözlemiyle karar vermez, dosyayı uzman kurumlara (Adli Tıp Kurumu Fizik İhtisas Dairesi, Jandarma Kriminal veya Polis Kriminal Laboratuvarları) gönderir.

A) Mukayeseye (Karşılaştırmaya) Esas Belgelerin Toplanması: İmzanın sahte olduğunu kanıtlamak için, senedin düzenlenme tarihinden daha "önceki" tarihlerde resmi kurumlara attığınız ıslak imzalar mahkemece celp edilir.

• Noterlerde yaptığınız vekâletname işlemleri,
• Banka şubelerinde attığınız sözleşme imzaları,
• Nüfus Müdürlüğü, Tapu Müdürlüğü ve Trafik Tescil Şubelerindeki imza örnekleriniz mahkemeye getirilir.

B) İsticvap (Huzurda İmza Alınması): Hâkim, duruşma esnasında sizi bizzat mahkeme kürsüsüne çağırarak, ayakta, oturarak, sağ elle ve sol elle boş kâğıtlara ve senet örneklerine onlarca imza atmanızı ister. Bu işleme 'isticvap' denir ve alınan bu "huzurdaki imzalar" da incelenmek üzere rapora eklenir.

C) Kriminal İnceleme: Uzman grafologlar (yazı ve imza bilimciler), mikroskobik incelemelerle; kalemin kâğıda yaptığı basıncı (fülaj), harflerin dönüş açılarını, başlangıç ve bitiş noktalarındaki mürekkep yoğunluğunu analiz eder. Şayet raporda "Senet üzerindeki imzanın davacı borçlunun el ürünü OLMADIĞI tespit edilmiştir" ibaresi yer alırsa, dava kazanılmış demektir. Mahkeme itirazınızı kabul eder ve icra takibini tamamen iptal eder (durur).

Türk Hukuku, insanları sahte senetlerle icraya vererek hayatlarını karartan kötü niyetli alacaklılara karşı son derece ağır mali yaptırımlar öngörmüştür.

• İİK Madde 170/4 (Tazminat ve Para Cezası): İcra Hukuk Mahkemesi imzanın sahte olduğuna kanaat getirip itirazı kabul ettiğinde (takibi durdurduğunda), senedi icraya koyan alacaklı "ağır kusurlu veya kötü niyetli" ise;
• 1. Takip konusu alacak miktarının (örneğin 1.000.000 TL'nin) %20'sinden aşağı olmamak üzere (en az 200.000 TL) Kötüniyet (İcra İnkâr) Tazminatını borçluya (size) ödemeye mahkûm edilir.
  2. Ayrıca, devletin icra dairelerini sahte belgeyle meşgul ettiği için alacak tutarının %10'u oranında Para Cezasını Maliyeye ödemeye mahkûm edilir.
• İstisna (Ciro Yoluyla Gelen Senetler): Senedi icraya koyan kişi senedin ilk alacaklısı değil de (örneğin araba satışında ciro yoluyla üçüncü kişi olarak senedi almış biri) ise, bu kişinin imzanın sahte olduğunu bilebilecek durumda olup olmadığı incelenir. Üçüncü şahıs kötü niyetli değilse tazminata hükmedilmeyebilir, ancak takip her halükarda iptal edilir.
• Yalan Söyleyen Borçluya Ceza: Eğer borçlu sırf zaman kazanmak için "imza benim değil" diye dava açmış ve Adli Tıp raporunda "İmza borçluya aittir" sonucu çıkmışsa, silah tersine döner. Bu kez yalan beyanda bulunan borçlu, alacaklıya %20 tazminat ve devlete %10 para cezası ödemek zorunda kalır.

Sahte bir senedin icraya konulması, sadece bir para ihtilafı değil, Ağır Ceza Mahkemelerinin görev alanına giren vahim bir suçtur.

• Kambiyo Senetlerinin Resmi Evrak Vasfı: Normal şartlarda iki kişi arasında imzalanan kağıtlar "Özel Belge"dir. Ancak Türk Ceza Kanunu Madde 210 çok keskin bir istisna getirmiştir: "Poliçe, bono, çek... gibi kambiyo senetleri üzerinde işlenen sahtecilik suçlarında, resmi belgede sahtecilik suçuna ilişkin hükümler uygulanır."
• Dolayısıyla, sizin adınıza sahte bono düzenleyen (veya boş kağıda attığınız imzayı senede çeviren) fail, TCK Madde 204 kapsamında İki yıldan beş yıla kadar hapis cezası ile yargılanır.
• Suç Duyurusu Süreci: İcra mahkemesindeki dava açılır açılmaz, derhal Cumhuriyet Başsavcılığına gidilerek "Resmi Belgede Sahtecilik" ve "Nitelikli Dolandırıcılık" (TCK 158) suçlarından suç duyurusunda bulunulmalıdır. Savcılık, senedin aslını icra dairesinden talep ederek bizzat kriminal incelemeye gönderir. Failin sahteciliği yapıp yapmadığı, kalemin türü ve imzanın yaşı siber/kriminal teknolojilerle tespit edilir.

Eğer postacı tebligatı muhtara bıraktıysa ve siz icra takibinden 5 günlük hak düşürücü süre geçtikten sonra haberdar olduysanız, İcra Hukuk Mahkemesinin kapıları size kapanmıştır.

• Asliye Hukuk/Ticaret Mahkemesinde Dava: Bu durumda başvuracağınız yol, İİK Madde 72 uyarınca genel mahkemelerde "Menfi Tespit (Borçlu Olunmadığının Tespiti)" davası açmaktır. Bu dava, icra takibi kesinleştikten sonra da açılabilir.
• Hacizlerin Durdurulmasının Ağır Şartı: İcra mahkemesindeki davanın aksine, Menfi Tespit davasında hacizleri (icra takibini) durdurmak çok daha maliyetlidir. Mahkeme, icra takibinin durdurulması için borç tutarının (Örn: 1 Milyon TL'nin) tamamının veya %115'inin nakit teminat (veya banka teminat mektubu) olarak mahkeme veznesine depo edilmesini şart koşar. Aksi halde dava sürerken mallarınız haczedilir ve satılır. Mahkemeyi kazandığınızda (imzanın sahte olduğu yıllar sonra anlaşıldığında), ödediğiniz parayı İİK Madde 72/7 uyarınca "İstirdat (Geri Alma) Davası" olarak faiziyle ve kötü niyet tazminatıyla failden tahsil edersiniz.

Soru 1: İş başvurusu (veya ev kiralama) sırasında bana boş bir kağıda imza attırdılar, şimdi o kağıdı 2 Milyon TL'lik senet yapıp icraya koymuşlar. İmzaya itiraz edebilir miyim?

Cevap: Hukuken durumunuz son derece kritiktir. İmzaya itiraz davasında kriminal inceleme sadece "o imzanın size ait olup olmadığına" bakar. İmza gerçekten sizin elinizden çıkmışsa (boş kağıda atılmış olsa bile) İcra Mahkemesi itirazınızı reddeder ve %20 tazminata mahkum olursunuz. Boş kağıdın sonradan doldurulduğu (Açığa İmzanın Kötüye Kullanıldığı) iddiası İcra Mahkemesinde değil, mutlaka Asliye Hukuk/Ticaret Mahkemesinde 'Menfi Tespit Davası' açılarak yazılı delillerle ispat edilmek zorundadır.

Soru 2: Kardeşim/Eşim benim adıma senet düzenleyip imzamı taklit etmiş. Senedi alan kişi icraya verdi. İcra mahkemesi iptal ederse kardeşim ceza alır mı?

Cevap: Evet. İmzaya itirazınız kabul edildiğinde icra takibi durur ve şahsınız kurtulur. Ancak sahtecilik fiili bir Cumhuriyet Savcılığı şikayetine konu olduğunda, imzanın kardeşiniz/eşiniz tarafından taklit edildiği (kriminal raporla veya itirafla) sabit olursa, TCK m.210 uyarınca resmi belgede sahtecilik suçundan akrabanız hakkında ağır ceza davası açılır ve kamu davası yürütülür.

Soru 3: Senette imza bana ait ama adım soyadım veya üzerindeki tutar/tarih kısımları başka bir el yazısıyla (başka bir kalemle) doldurulmuş. Bu senedi geçersiz kılar mı?

Cevap: Hayır, kılmaz. Türk Ticaret Kanunu (TTK) ve Yargıtay içtihatlarına göre, senedin ön yüzündeki isim, miktar ve tarih gibi unsurların bizzat imza atan kişi (borçlu) tarafından doldurulması şart değildir. Senedi alan alacaklı veya başkası da yazıları doldurabilir. Hukuken bağlayıcı olan tek şey 'İmzanın' bizzat sizin elinizin ürünü olmasıdır. Farklı el yazısı senedi sahte yapmaz.

(Aşağıdaki belge, şahsı aleyhine sahte bir kambiyo senedine dayanılarak icra takibi başlatıldığını ödeme emri tebligatı ile öğrenen mağdurun, 5 GÜNLÜK yasal süre içerisinde İcra Hukuk Mahkemesine başvurarak takibin durdurulması ve iptali talebiyle sunacağı resmi dava dilekçesi taslağıdır.)

[KONYA] NÖBETÇİ İCRA HUKUK MAHKEMESİ HÂKİMLİĞİNE

(İCRANIN GEÇİCİ DURDURULMASI TALEPLİDİR)

İTİRAZ EDEN (DAVACI / BORÇLU): [Adınız Soyadınız] - [TC Kimlik No] ADRES: [Tebligat Adresiniz]

VEKİLİ: Av. Sami IŞILAK

KARŞI TARAF (DAVALI / ALACAKLI): [Alacaklı Görünen Şahıs veya Şirket Adı]

İCRA DOSYA NO: [Örn: Konya ... İcra Müdürlüğü 20../... Esas]

TEBLİĞ TARİHİ: .../.../20.. (Ödeme Emri Tebliğ Tarihi)

KONU: İİK Madde 168/4 ve Madde 170 hükümleri uyarınca; Konya ... İcra Müdürlüğünün 20../... E. sayılı dosyası ile müvekkil aleyhine başlatılan kambiyo senetlerine mahsus haciz yoluyla icra takibine konu senet (bono) altındaki İMZAYA İTİRAZIMIZIN kabulü ile öncelikle takibin GEÇİCİ OLARAK DURDURULMASINA, yargılama neticesinde takibin İPTALİNE ve davalı alacaklı aleyhine %20 kötüniyet tazminatına hükmedilmesi talebidir.

AÇIKLAMALAR:

1. Davalı (Alacaklı) tarafça müvekkilim aleyhine, Konya ... İcra Müdürlüğünün 20../... Esas sayılı dosyası üzerinden [Örn: 25.04.2024 keşide, 10.08.2025 vade tarihli ve 2.500.000 TL bedelli] kambiyo senedine (bonoya) dayanılarak icra takibi başlatılmış olup, ödeme emri müvekkilime .../.../20.. tarihinde tebliğ edilmiştir. Yasal 5 günlük süremiz içerisinde imzaya itirazlarımızı sunuyoruz.
2. Takibe konu edilen senet (bono) altındaki İMZA KESİNLİKLE MÜVEKKİLİME AİT DEĞİLDİR. Müvekkilim, davalı olarak görünen şahsı hayatında hiç görmemiş olup aralarında hiçbir ticari veya şahsi hukuki ilişki, borç alışverişi bulunmamaktadır. Söz konusu senet, tamamen sahtecilik suçunun bir ürünü olarak üretilmiş ve müvekkilimin imzası kasten ve profesyonelce taklit edilmiştir. (Bu hususta Konya Cumhuriyet Başsavcılığına "Resmi Belgede Sahtecilik" suçundan suç duyurusunda bulunulmuştur).
3. İİK m. 170 gereğince; müvekkilimin daha önceki tarihlerde resmi kurumlara atmış olduğu imzalar (noter vekaletnameleri, nüfus cüzdanı talep formları, banka imza sirküleri) Mahkemenizce celp edildiğinde ve gerektiğinde Adli Tıp Kurumu (veya Kriminal Dairesi) tarafından grafolojik inceleme yapıldığında, bahse konu imzanın müvekkilin el ürünü olmadığı bilimsel olarak ortaya çıkacaktır.
4. Davalı, sahte olduğunu bildiği senedi tahsil etmek amacıyla icraya koyarak ağır kusurlu ve kötü niyetlidir. Yargılama süresince müvekkilin evine ve banka hesaplarına haciz gelmesi telafisi imkânsız ticari ve şahsi felaketlere yol açacaktır. Bu sebeple Sayın Mahkemenizden itirazımızın esasının incelenmesi sürecinde İİK m. 170/2 uyarınca takibin geçici olarak durdurulmasını talep etme zorunluluğu hâsıl olmuştur.

SONUÇ VE İSTEM: Yukarıda açıklanan emredici yasal nedenlerle ve Sayın Mahkemenizce re'sen gözetilecek hususlar ışığında; 1- Telafisi imkânsız maddi/manevi zararların doğmasını engellemek adına öncelikle duruşma günü beklenmeksizin İCRA TAKİBİNİN GEÇİCİ OLARAK DURDURULMASINA (Tedbir Kararı Verilmesine), 2- Adli Tıp ve kriminal incelemeler neticesinde imzanın müvekkile ait olmadığının tespiti ile İMZAYA İTİRAZIMIZIN KABULÜNE ve müvekkil yönünden İCRA TAKİBİNİN İPTALİNE (Durdurulmasına), 3- Senedi icraya koyan kötü niyetli alacaklı aleyhine, İİK m. 170/4 uyarınca asıl alacak tutarının %20’sinden aşağı olmamak üzere KÖTÜNİYET (İCRA İNKÂR) TAZMİNATINA ve ayrıca asıl alacağın %10’u oranında PARA CEZASINA hükmedilmesine, 4- Yargılama giderleri ile avukatlık vekâlet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini vekaleten saygılarımla arz ve talep ederim.

TARİH: .../.../2026

İTİRAZ EDEN (DAVACI) VEKİLİ: Av. Sami IŞILAK (İmza)

Av. Sami IŞILAK Hukuk & Danışmanlık (Bu metin bilgilendirme amaçlıdır, hukuki tavsiye niteliği taşımaz. Detaylı bilgi için iletişime geçebilirsiniz.)