Uçuş Gecikmesi Rötar Tazminatı | Av. Sami IŞILAK

Havayolu ile seyahat eden yolcular, bilet aldıkları an şirket ile aralarında bir "Taşıma Sözleşmesi" kurmuş olurlar. Siz bilet parasını tam ve zamanında ödüyorsanız, şirket de sizi vaat ettiği saatte gideceğiniz yere ulaştırmak zorundadır. Ancak şirketler, uçakların bakımlarını zamanında yapmadıkları veya uçuş planlamalarını (rotasyonlarını) sıkışık tuttukları için sık sık rötar yaparlar. Yolculara da "Teknik arıza var, elimizde olmayan sebepler" diyerek yalan söylerler. Oysa Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü (SHGM) ve Yargıtay kararlarına göre, bir uçağın teknik arıza yapması veya personelin geç kalması şirketin kendi iç meselesidir ve asla "Mücbir Sebep (Olağanüstü Hal)" sayılamaz. Uçuşunuz 3 saati aşan bir süre rötar yaptıysa, o biletin parasını aşan miktarlarda yasal tazminat hakkınız doğar!

Uçuşunuz ister yurt içi olsun, ister yurt dışı; eğer varış noktanıza 3 saatten daha fazla bir gecikmeyle ulaştıysanız, havayolu şirketi size uçuş mesafesine göre değişen şu Euro bazlı tazminatları (Türk Lirası karşılığını) nakit olarak ödemek ZORUNDADIR:

• 1.500 kilometreye kadar olan uçuşlar için: 250 Euro'nun Türk Lirası karşılığı. (Türkiye içi uçuşların neredeyse tamamı bu kapsama girer).
• 1.500 ile 3.500 kilometre arası uçuşlar için: 400 Euro'nun Türk Lirası karşılığı.
• 3.500 kilometreden daha uzun uçuşlar için: 600 Euro'nun Türk Lirası karşılığı.

Dikkat: Bu tazminat, size verilen sandviçlerin veya "Bir sonraki uçuşta %10 indirim" gibi komik tekliflerin yerine geçmez. Bu sizin yasal hakkınız olan, doğrudan hesabınıza yatırılması gereken nakit paradır.

Havayolu şirketleri bu tazminatı ödememek için SHY-YOLCU yönetmeliğindeki "Olağanüstü Haller (Mücbir Sebep)" maddesinin arkasına saklanırlar. Şirket size reddiye mailinde şöyle der: "Uçuşumuz hava muhalefeti / teknik arıza nedeniyle gecikmiştir, tazminat hakkınız yoktur." Bu yalanı mahkemede şöyle çürütürüz:

• Teknik Arıza Yalanı: Yargıtay ve Avrupa Adalet Divanı çok nettir: "Uçağın parçasının bozulması, motorun arızalanması veya uçağa kuş çarpması dışında kalan rutin arızalar, havayolu şirketinin bakım yükümlülüğündedir. Teknik arıza olağanüstü hal DEĞİLDİR." Tazminat ödemek zorundadırlar.
• Hava Muhalefeti Yalanı: Şirket "Fırtına vardı" diyebilir. Ancak aynı saatte, aynı havalimanından başka havayolu şirketlerinin uçakları kalkıyorsa, o fırtına bahanesi geçersizdir! Mahkeme anında Meteoroloji'den ve Devlet Hava Meydanlarından (DHMİ) uçuş kulesi kayıtlarını ister. Eğer başka uçaklar uçmuşsa, o şirket size o tazminatı faiziyle öder.

Tazminat ayrıdır, beklerken size sunulması gereken hizmetler ayrıdır. Uçağınız geciktiğinde süreye göre şirket size şunları sağlamak zorundadır:

• 2-3 Saat Arası Gecikmelerde: Sıcak/soğuk içecek ve hafif ara öğün.
• 3-5 Saat Arası Gecikmelerde: Duruma göre sıcak yemek ve içecek. Sınırsız telefon, faks veya e-posta iletişim hakkı.
• Gecikme Ertesi Güne Sarkarsa: Havayolu şirketi sizi havalimanı banklarında yatıramaz! Sizi derhal en yakın Otele yerleştirmek ve otel ile havalimanı arasındaki Transferinizi (Taksi/Servis) karşılamak ZORUNDADIR. Bunları yapmazlar ve siz kendi cebinizden otel/yemek parası öderseniz, faturalarını saklayın; kuruşu kuruşuna geri alacaksınız!

Havalimanında bağırmak veya yer hostesleriyle kavga etmek size para kazandırmaz. Soğukkanlı olun ve şu adımları izleyin:

1. Delil Toplayın: Gecikmeyi gösteren uçuş bilgi ekranının (Flight Information Display) fotoğrafını çekin. Biniş kartınızı (Boarding Pass) KESİNLİKLE atmayın.
2. Şirkete Başvuru: Havayolu şirketinin "Müşteri İlişkileri / Geri Bildirim" sayfasına girip tazminat talebinizi iletin. (Genelde reddederler veya komik mil puanları teklif ederler).
3. SHGM veya Tüketici Hakem Heyeti: Şirket reddettiğinde, biletinizle birlikte e-Devlet üzerinden Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü'ne (SHGM) şikayet oluşturun veya doğrudan Tüketici Hakem Heyetine (THH) başvurun. Hakem heyeti, biletteki varış saatiniz ile gerçek teker koyma (varış) saati arasındaki farkı hesaplar ve 250-600 Euro karşılığı TL'nin faiziyle size ödenmesine hükmeder!

Soru 1: "Uçak rötar yaptığı için İstanbul'daki aktarma uçağımı kaçırdım ve vizem yandı, otel param boşa gitti. Sadece 250 Euro mu alabilirim?"

Cevap: Hayır! 250 Euro yasal (maktu) tazminattır. Eğer rötar yüzünden ekstra "Maddi Zarara" uğradıysanız (yanan otel, kaçan aktarma bileti, iptal olan iş anlaşması), havayolu şirketine Asliye Ticaret veya Tüketici Mahkemesinde "Maddi ve Manevi Tazminat Davası" açarak uğradığınız tüm o devasa zararı da ayrıca tahsil edebilirsiniz (Montreal Sözleşmesi uyarınca).

Soru 2: "Gecikme 5 saati geçti, artık uçmak istemiyorum. Ne yapmalıyım?"

Cevap: SHY-YOLCU yönetmeliğine göre gecikme 5 saati aştığında yolcunun uçuşu terk etme hakkı doğar. Şirket, bilet paranızın tamamını kesintisiz olarak size iade etmek zorundadır. Üstelik bilet paranızı geri alsanız bile, o mağduriyeti yaşadığınız için Euro bazlı rötar tazminatını yine istersiniz!

Soru 3: "2 yıl önceki uçuşum rötar yapmıştı. Hala hakkımı arayabilir miyim?"

Cevap: Evet. Montreal Sözleşmesi ve Türk Hukuku uyarınca havayolu yolcu taşıma sözleşmelerinden doğan tazminat taleplerinde zaman aşımı süresi kural olarak 2 Yıldır. Kaza veya daha ağır ihlallerde bu süre uzayabilir ancak rötar tazminatları için 2 yıl geçmeden mutlaka resmi başvurunuzu yapmalısınız.

(Bu dilekçe, uçuştan sonra havayolu şirketinin genel müdürlüğüne veya web sitesindeki talep/şikayet formuna yüklenerek gönderilmelidir. İlk ve zorunlu adımdır.)

[HAVAYOLU ŞİRKETİ ADI] MÜŞTERİ İLİŞKİLERİ DİREKTÖRLÜĞÜNE

PNR (Rezervasyon) KODU: [Örn: X1Y2Z3]

BAŞVURU YAPAN (YOLCU): [Adınız Soyadınız] - [TC Kimlik No] İLETİŞİM: [Telefon Numaranız ve E-Posta]

UÇUŞ BİLGİSİ: .../.../2026 Tarihli, [Örn: TK-1234] Sefer Sayılı, [Kalkış Yeri] - [Varış Yeri] Uçuşu.

KONU: SHY-YOLCU Yönetmeliği ve EC 261/2004 Tüzüğü kapsamında, 3 saati aşan uçuş gecikmesi (rötar) sebebiyle [Örn: 250 Euro] karşılığı Türk Lirası tazminatın ödenmesi talebidir.

AÇIKLAMALAR:

1. Firmanızdan satın almış olduğum, yukarıda PNR kodu ve sefer sayısı belirtilen uçuş ile .../.../2026 tarihinde seyahat etmem planlanmıştı. Uçuşun planlanan kalkış saati ...:... ve planlanan varış saati ...:... idi.
2. Ancak tarafınızdan kaynaklanan ve "Olağanüstü Hal / Mücbir Sebep" teşkil etmeyen (teknik arıza/operasyonel nedenler) sebeplerden dolayı uçuşum ... saat ... dakika rötar yapmış olup, varış noktasına planlanan saatten çok daha geç ulaşılmıştır. (Ek: Biniş Kartı ve Uçuş Ekranı Görüntüsü).
3. Havalimanında beklediğim bu uzun süre zarfında tarafıma mevzuatta belirtilen sıcak yemek, iletişim veya konaklama hizmetleri gereği gibi sunulmamış, mağduriyetime sebep olunmuştur.
4. Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin yerleşik içtihatları, SHY-YOLCU Yönetmeliği ve uluslararası sözleşmeler gereğince; 3 saati aşan gecikmeler "Uçuş İptali" hükmünde değerlendirilmekte olup, yolcuya uçuş mesafesine göre tazminat ödenmesi yasal bir zorunluluktur. Cihaz arızaları veya personel eksikliği mücbir sebep olarak kabul edilemez.

SONUÇ VE İSTEM: Yukarıda açıklanan nedenlerle; uçuş mesafesi dikkate alınarak yasal hakkım olan [Örn: 250 Euro] maktu tazminat bedelinin (Merkez Bankası güncel kurundan hesaplanarak TL cinsinden), işbu talebimin tarafınıza ulaşmasından itibaren 7 (YEDİ) GÜN İÇİNDE [IBAN Numaranız] numaralı banka hesabıma yatırılmasını talep ederim. Aksi takdirde, Tüketici Hakem Heyetine ve Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü'ne (SHGM) resmi şikayette bulunacağımı, ayrıca uğradığım diğer maddi zararlar için mahkeme yoluna başvuracağımı ve doğacak tüm yasal masrafların şirketinize yükleneceğini ihtaren bildiririm.

TARİH: .../.../2026

YOLCU: [Adınız Soyadınız] (İmza)

Av. Sami IŞILAK Hukuk & Danışmanlık (Bu metin bilgilendirme amaçlıdır, hukuki tavsiye niteliği taşımaz. Detaylı bilgi için iletişime geçebilirsiniz.)