Hayalinizdeki evi veya arabayı bulduğunuzda 'Başkasına satılmasın' diye heyecanla gönderdiğiniz 50.000 TL'lik kaporanın, ertesi gün almaktan vazgeçtiğinizde 'Kapora yandı, geçmiş olsun' denilerek gasp edilmesine göz mü yumuyorsunuz? Bu kurnaz şehir efsanesine sakın boyun eğmeyin! Türk Hukukunda 'Kapora Yandı' diye genel bir kural YOKTUR. Hele ki noterde yapılmış resmi bir satış sözleşmeniz yoksa, aranızda imzaladığınız 'Vazgeçen kaporayı yakar' yazılı adi kağıtların hukuken hiçbir geçerliliği yoktur! Yargıtay kararlarına göre, o parayı 'Sebepsiz Zenginleşme' davasıyla son kuruşuna kadar iade etmek ZORUNDADIRLAR. Kaporayı gönderirken EFT açıklamasına yazmanız gereken o altın kelimeyi ve yandı denilen paranızı icra yoluyla nasıl söke söke alacağınızı tüm detaylarıyla inceliyoruz.
Halk arasında "Kapora" olarak bilinen kavramın Türk Borçlar Kanunu'ndaki (TBK) adı "Bağlanma Parası (Pey Akçesi)" veya "Cayma Parası (Cayma Akçesi)"dir. Toplumdaki en büyük yanılgı, verilen her paranın vazgeçme halinde yanacağının sanılmasıdır. Oysa TBK Madde 153 çok nettir: "Aksine sözleşme veya yerel âdet olmadıkça, bağlanma parası esas alacaktan DÜŞÜLÜR." Yani kanun diyor ki; verdiğiniz para kural olarak ceza değil, peşinattır (avanstır). Satıcının o paraya el koyabilmesi (kaporayı yakabilmesi) için sizinle yaptığı sözleşmede o paranın açıkça "Cayma Akçesi" olduğunu ve almaktan vazgeçerseniz bu paranın ceza olarak satıcıda kalacağını yazılı olarak imza altına almış olması ŞARTTIR. Bu açıkça yazmıyorsa, kapora yanmaz, iade edilir!
Kaporanın en çok tartışıldığı yerler ev (gayrimenkul) ve ikinci el araç alım satımlarıdır. İşte vatandaşın elini en çok güçlendiren Yargıtay kuralı buradadır! Türk Hukukuna göre;
Eğer siz emlakçının ofisinde veya satıcıyla bir kafede oturup beyaz bir A4 kağıdına "50.000 TL kapora aldım, alıcı vazgeçerse kapora yanar" diye yazıp altını ıslak imzayla imzalamış olsanız bile BU SÖZLEŞME GEÇERSİZDİR! Noterde yapılmayan resmi şekle aykırı sözleşmeler "Yok" hükmündedir. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu der ki: "Sözleşme geçersizse, sözleşmedeki cezai şart (kaporanın yanması maddesi) da geçersizdir." Dolayısıyla, noter onayı olmadan verdiğiniz kaporayı her ne sebeple vazgeçerseniz vazgeçin "Sebepsiz Zenginleşme" davasıyla son kuruşuna kadar geri alırsınız! Satıcının "İlanı kaldırdım, zararım var" savunması mahkemede dinlenmez.
İleride kaporanın üstüne yatılmasını engellemek için parayı gönderirken banka dekontuna (açıklama kısmına) yazacağınız birkaç kelime hayat kurtarır.
Kaporayı verdiniz, ancak aradan birkaç gün geçti ve satıcı sizi arayıp "Sami Bey, ben satmaktan vazgeçtim, malıma daha yüksek fiyat veren biri çıktı. Senin kaporanı geri gönderiyorum" dedi. Eğer aranızda NOTER ONAYLI geçerli bir "Cayma Akçesi" sözleşmesi varsa; satıcı sadece aldığı parayı iade ederek işin içinden sıyrılamaz! TBK Madde 156: "Cayma akçesini veren taraf vazgeçerse verdiğini bırakır; ALAN TARAF VAZGEÇERSE ALDIĞININ İKİ KATINI İADE EDER." Yani satıcı vazgeçerse, sizden aldığı 50.000 TL kaporayı, 100.000 TL olarak (iki katıyla) size geri ödemek zorundadır. Ancak hatırlatalım, bu kuralın işlemesi için sözleşmenin geçerli (noter onaylı vb.) olması şarttır.
Kaporayı verdiniz (noter sözleşmesi yok), vazgeçtiniz ve satıcı/emlakçı "Paran yandı, vermiyorum" dedi. Şunları yapacaksınız:
Soru 1: "Emlakçıya 20.000 TL 'Yer Gösterme ve Kapora' bedeli verdim. Ev sahibi satmaktan vazgeçti. Emlakçı 'Benim suçum yok, parayı ev sahibinden al' diyor. Ne yapmalıyım?"
Cevap: Parayı kimin banka hesabına (veya elden kime) verdiyseniz, hukuken muhatabınız ve "Sebepsiz Zenginleşen" kişi odur! EFT'yi emlakçının hesabına yaptıysanız, icra takibini doğrudan emlakçıya başlatırsınız. Emlakçının "Ben parayı ev sahibine gönderdim" savunması sizi bağlamaz; o kendi arasındaki meseledir.
Soru 2: "Araç alacaktım, kaporayı gönderdim. Ertesi gün ekspertize soktuk, araçta satıcının söylemediği ağır hasar kaydı (pert) çıktı. Almaktan vazgeçtim. Kaporam yanar mı?"
Cevap: ASLA YANMAZ! Burada sizin keyfi bir vazgeçmeniz değil, satıcının "Ayıplı Mal" gizlemesi (Hile/Aldatma) söz konusudur. Sözleşme geçerli olsa dahi, satıcı dürüstlük kuralına aykırı davrandığı için kaporayı derhal iade etmek zorundadır. Aksi halde Nitelikli Dolandırıcılık (TCK 158) unsurları dahi oluşabilir.
Soru 3: "Trendyol/Sahibinden gibi sitelerden 'Güvenli Ödeme' ile ürün alırken vazgeçersek paramız yanar mı?"
Cevap: Hayır. Tüketici Hukukundaki "Mesafeli Sözleşmeler Yönetmeliği" gereğince, internetten yapılan alışverişlerde tüketicinin hiçbir cezai şart veya kapora yanması olmaksızın 14 gün içinde "Şartsız Cayma Hakkı" vardır. Para kesintisiz iade edilir.
(Bu belge, resmi/noter onaylı bir sözleşme olmaksızın hesaba gönderilen kaporanın, alımdan vazgeçilmesi üzerine "Kapora yandı" diyerek üzerine çökülen satıcıya/emlakçıya gönderilecek noter ihtarname taslağıdır.)
İHTAR EDEN: [Adınız Soyadınız] - [TC Kimlik No] ADRES: [Adresiniz]
VEKİLİ: Av. Sami IŞILAK
MUHATAP: [Kaporaya El Koyan Satıcının / Emlakçının Adı Soyadı veya Şirket Unvanı] ADRES: [Muhatabın Adresi]
KONU: Geçersiz sözleşme kapsamında ödenen ve sebepsiz zenginleşme teşkil eden kapora/avans bedelinin iadesi ihtarıdır.
AÇIKLAMALAR:
SONUÇ VE İSTEM: Yukarıda açıklanan nedenlerle; sebepsiz zenginleşme teşkil eden [Örn: 50.000 TL] alacağımın, işbu ihtarnamenin tarafınıza tebliğinden itibaren 3 (ÜÇ) GÜN İÇİNDE [IBAN Numaranız] numaralı banka hesabıma iade edilmesini; Aksi takdirde, alacağın asıl alacağın %20'si oranında İcra İnkar Tazminatı, yasal faiz, mahkeme ve vekalet ücreti ile birlikte İcra Müdürlüğü kanalıyla tahsil edileceğini, ayrıca güveni kötüye kullanma suçundan Cumhuriyet Başsavcılığına şikayette bulunulacağını ihtaren bildiririz.
TARİH: .../.../2026
İHTAR EDEN VEKİLİ: Av. Sami IŞILAK (İmza)
Av. Sami IŞILAK Hukuk & Danışmanlık (Bu metin bilgilendirme amaçlıdır, hukuki tavsiye niteliği taşımaz. Detaylı bilgi için iletişime geçebilirsiniz.)