Yapay Zeka Dolandırıcılığı ve Banka Sorumluluğu

Teknolojinin karanlık yüzü olan "Deepfake" (Yapay Zeka ile Ses ve Görüntü Kopyalama), artık sadece filmlerde değil, cebimizdeki telefonda. Dolandırıcılar, çocuğunuzun veya patronunuzun sosyal medyada paylaştığı 3 saniyelik bir videodan sesini kopyalıyor, yapay zekaya yüklüyor ve telefonda sizinle o ses üzerinden anlık (real-time) konuşuyorlar. Bu şeytani kumpasla sadece sizi değil, bankaların o çok övündüğü "Sesli İmza (Biyometrik Ses Tanıma)" sistemlerini bile aşıyorlar. Hesabınız boşaltıldığında ise bankalar anında aradan çekiliyor, "Güvenlik uyarısı yapmıştık, şifreyi paylaşmasaydınız" diyerek tüm suçu mağdur tüketiciye yıkıyorlar. Ancak Türk Hukuku, bankaların bu kolaycı tavrına asla izin vermez. Paranızın çalınmasında bankanın "Kusursuz Sorumluluğu" vardır ve o parayı geri ödemek zorundadırlar.

Bankacılık Kanunu ve Yargıtay Hukuk Genel Kurulu kararları çok nettir: Bankalar, topladıkları mevduatı korumakla yükümlü birer "Güven Kurumudur." Hukuk sistemimizde bankaların sorumluluğu "Özen Sorumluluğunun" ötesinde, "Kusursuz Sorumluluk" (Objektif Sorumluluk) ilkesine dayanır. Bu ne demektir? Eğer bir dolandırıcı yapay zeka kullanarak bankanın güvenlik sistemini atlatıyorsa, sahte aramalarla sizin cihazınıza erişiyorsa veya anormal bir işlem (Örneğin; gece saat 03:00'te hesabınızdan art arda daha önce hiç para göndermediğiniz kripto borsalarına 500.000 TL transfer ediliyorsa), banka bu işlemi durdurmak, sizi arayıp teyit etmek zorundadır. Banka "Ben SMS gönderdim, işim biter" diyemez. Teknolojik gelişmelere karşı siber güvenlik sistemlerini sürekli güncellemek bankanın görevidir. Çalınan parayı, asıl dolandırıcı bulunamasa bile banka size ödemek zorundadır.

Bankaların mahkemedeki tek dayanağı şudur: "Müşteri 3D Secure şifresini dolandırıcıya kendi eliyle söylemiş veya linke tıklayıp virüsü kendi indirmiş." Ancak Yargıtay bu savunmayı da şu gerekçeyle çürütmektedir: "Müşteri (vatandaş) siber güvenlik uzmanı değildir. Gelişen Deepfake ve oltalama (phishing) yöntemlerini sıradan bir vatandaşın anlaması beklenemez. Banka, şüpheli işlem tespit algoritması (Fraud Detection) kurmak zorundadır." Siz bir panik anında (örneğin kaza yaptığını sandığınız eşinizin sesini duyduğunuzda) veya hesabınıza izinsiz girildiğinde o şifreyi girseniz bile, arka plandaki dolandırıcılık teşkilatını engellemek bankanın yasal yükümlülüğüdür. Siz "Ağır Kusurlu" (yani bilerek ve isteyerek hesabınızı boşalttırmadığınız) sürece, banka zarardan %100 veya hakkaniyet indirimleriyle birlikte sorumludur.

Paranın gittiğini anladığınız saniye, paniklemeyi bırakıp hukuki delilleri toplamalısınız:

1. Bankayı Arayın (Şüpheli İşlem İhbarı): Derhal müşteri hizmetlerini arayın. "Hesabımdan iradem dışında / dolandırıcılık yoluyla işlem yapılmıştır. Paranın karşı tarafa geçmesini engelleyin ve Bloke koyun." deyin. EFT/Havale işlemleri bloke edilip geri çağrılabilir (Recall işlemi).
2. Savcılığa Şikayet ve İhtiyati Tedbir: Hiç vakit kaybetmeden Adliyeye giderek Nöbetçi Savcılığa suç duyurusunda bulunun. Karşı tarafın IBAN numarasına savcılık kararıyla derhal "Banka Hesabına Bloke (İhtiyati Tedbir)" koydurun. Para henüz çekilmediyse orada donup kalır.
3. Telefonu Sıfırlamayın!: Eğer telefonunuza bir link üzerinden virüs bulaştırıldığını düşünüyorsanız, telefonu asla formatlamayın (sıfırlamayın). Siber Suçlar şubesinde veya özel bilirkişiler aracılığıyla o telefondaki virüs tespit edilmeli ki, bankaya "Güvenliğiniz aşıldı" diyebilesiniz.

Savcılık dosyası genellikle "Faili Meçhul" olarak kalır veya dolandırıcılar parayı kripto üzerinden yurt dışına kaçırdığı için bulunamaz. İşte bu noktada yönümüzü dolandırıcıya değil, BANKAYA döneriz.

• Dava Süreci: Bankanın genel müdürlüğüne karşı Tüketici Mahkemesinde (Ticari bir hesapsa Ticaret Mahkemesinde) "Maddi Tazminat / Alacak" davası açılır.
• Talebiniz: "Banka, güven kurumu olma vasfına aykırı davranmış, şüpheli işlemi durdurmamış ve yapay zeka (deepfake) tabanlı bu yeni nesil dolandırıcılık karşısında sistemlerini koruyamamıştır. Çalınan ... TL'nin olay tarihinden itibaren faiziyle bankadan tahsiline..." Bu davalarda mahkeme, alanında uzman bilişim bilirkişilerinden rapor aldırır. İşlemin bankanın güvenlik duvarını nasıl aştığı incelenir ve Yargıtay içtihatları doğrultusunda banka parayı size geri ödemeye mahkum edilir.

Soru 1: "Dolandırıcı, bankayı arayıp yapay zeka ile benim sesimi taklit ederek krediyi onaylatmış. O krediyi ben mi ödeyeceğim?"

Cevap: KESİNLİKLE HAYIR. Bankanın "Sesli İmza / Biyometrik Ses" sisteminin yapay zeka tarafından kandırılması tamamen bankanın hizmet ve güvenlik kusurudur. Adınıza çekilen bu kredinin iptali için derhal 'Menfi Tespit (Borçlu Olmadığının Tespiti)' davası açılır ve o borç bankanın üzerine kalır.

Soru 2: "Banka, 'Hesap ekstrenizi kontrol etseydiniz, şifre size SMS geldi' diye savunma yapıyor. Bu onları kurtarır mı?"

Cevap: Kurtarmaz. Yargıtay'a göre sadece SMS şifresi gönderilmesi güvenliğin sağlandığı anlamına gelmez. Bankanın sahte IP adreslerini, farklı lokasyonlardan yapılan eş zamanlı girişleri ve anormal para transferlerini tespit edecek ek güvenlik duvarları kurması şarttır.

Soru 3: "Param kripto borsasına aktarılmış. Yine de bankadan alabilir miyim?"

Cevap: Evet. Paranın nereye aktarıldığı, bankanın güvenlik açığı sorumluluğunu ortadan kaldırmaz. Sizin hesabınızdan para sizin "gerçek iradeniz" dışında çıktığı için, paranın akıbeti ne olursa olsun bankaya dava açarak zararınızı tazmin edebilirsiniz.

(Bu ihtarname, savcılık şikayetinden hemen sonra, bankaya karşı dava açmadan önce banka genel müdürlüğüne noter aracılığıyla gönderilmeli ve zararın tazmini talep edilmelidir.)

İHTAR EDEN: [Adınız Soyadınız] - [TC Kimlik No] ADRES: [Adresiniz]

VEKİLİ: Av. Sami IŞILAK

MUHATAP: [Bankanın Tam Unvanı - Örn: ... Bankası A.Ş. Genel Müdürlüğü]

KONU: Bankanız nezdindeki hesabımızdan irademiz dışında ve dolandırıcılık (Deepfake/Oltalama) yöntemiyle gerçekleştirilen şüpheli işlemler sonucu uğranılan zararın, "Güven Kurumu" sorumluluğunuz gereği tarafımıza iadesi ihtarıdır.

AÇIKLAMALAR:

1. Müvekkil, bankanızın ... Şubesine ait ... IBAN numaralı hesabın sahibidir.
2. .../.../2026 tarihinde, siber dolandırıcılar tarafından gelişmiş yapay zeka (deepfake) ses/görüntü kopyalama yöntemleri kullanılarak müvekkil iradesi fesada uğratılmış (veya bankanızın güvenlik sistemleri aşılarak) müvekkilin bilgisi ve onayı dışında hesabından art arda [Örn: 200.000 TL] tutarında para çıkışı yapılmıştır.
3. Gerçekleşen bu işlem, müvekkilin mutad (alışılmış) işlem profiline tamamen aykırıdır. Bankanız, bir Güven Kurumu olarak; teknolojik gelişmelere karşı gerekli (Fraud/Şüpheli İşlem) güvenlik tedbirlerini almak, anormal para transferlerini dondurmak ve müşteriden bizzat sözlü teyit almakla yükümlüdür. Sadece sistemsel SMS/Onay mesajlarına dayanılarak sorumluluktan kurtulunması, Yargıtay Hukuk Genel Kurulu içtihatlarına açıkça aykırıdır.
4. Meydana gelen bu haksız fiil ve dolandırıcılık olayına ilişkin olarak [Konya] Cumhuriyet Başsavcılığı'nın 2026/... Soruşturma numaralı dosyası ile suç duyurusunda bulunulmuştur.

SONUÇ VE İSTEM: Yukarıda açıklanan yasal mevzuat ve Yargıtay'ın bankaların objektif (kusursuz) sorumluluğuna ilişkin kararları doğrultusunda; Müvekkilin hesabından iradesi dışında ve bankanızın güvenlik zafiyeti neticesinde çekilen toplam [Örn: 200.000 TL] tutarındaki mevduatın, işbu ihtarnamenin tarafınıza tebliğinden itibaren 3 (ÜÇ) GÜN İÇİNDE müvekkilin hesabına iade edilerek zararımızın giderilmesini; aksi takdirde alacağın faiziyle birlikte tahsili için Tüketici Mahkemesi nezdinde tazminat/alacak davası açılacağını ve doğacak tüm mahkeme, harç ve vekalet ücretlerinin bankanıza yükleneceğini ihtaren bildiririz.

TARİH: .../.../2026

İHTAR EDEN VEKİLİ: Av. Sami IŞILAK (İmza)

Av. Sami IŞILAK Hukuk & Danışmanlık (Bu metin bilgilendirme amaçlıdır, hukuki tavsiye niteliği taşımaz. Detaylı bilgi için iletişime geçebilirsiniz.)