Yolcu Seçen Taksici Şikayeti ve Haklarınız | Av. Sami IŞILAK

Toplumdaki en büyük yanlış inanış, ticari taksi şoförlerinin yolcuyu "istediği yere götürme veya götürmeme" hakkına sahip olduğunun sanılmasıdır. Oysa belediyeden alınan o "T" plakası, şoföre sınırsız bir özgürlük değil, aksine kamusal bir sorumluluk yükler. Nasıl ki bir belediye otobüsü şoförü "Bu duraktaki yolcuların tipini beğenmedim, burası çok trafik, basıp gidiyorum" diyemezse, ticari taksi şoförü de mesafeyi, trafiği veya yolcunun milliyetini gerekçe göstererek hizmetten kaçınamaz. Türk Hukukunda bunun adı "Hizmetten Nedensiz Kaçınma"dır ve hem idari hem de cezai boyutları olan çok ağır bir mevzuat ihlalidir.

Yolcu seçen, kısa mesafeyi beğenmeyen taksicinin karşısına dikeceğiniz ilk büyük yasal kalkan 6502 Sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun'un 6. Maddesidir. 6502 Sayılı Kanun Madde 6/2 çok net emreder: "Hizmet sağlamaktan haklı bir sebep olmaksızın kaçınılamaz."

• Bu Kuralın Anlamı: Taksinin boş olması, tepe lambasının yanıyor olması, dışarıdan bakıldığında "hizmete hazır" olduğunun yasal kanıtıdır. Şoförün "Mesafe kısa, oraya girmem" demesi, kanunun amir hükmüne göre açık bir tüketici hakkı ihlalidir. Haklı sebep sadece; aracın arızalı olması, şoförün resmi mesaisinin yasal olarak bitmiş olması (bunu kanıtlaması şarttır) veya yolcunun araca, şoföre zarar verecek derecede sarhoş/saldırgan olması gibi ekstrem durumlarda geçerlidir. Trafik yoğunluğu asla haklı bir sebep olamaz!

Taksici sizi arabaya almadığında veya gideceğiniz yeri duyunca "İn aşağı" dediğinde okulu basıp kavga etmek yerine, şu soğukkanlı hukuki adımları izleyin:

1. Plakayı ve Saati Not Edin: Aracın plakasını, şoförün eşkalini, olayın yaşandığı tam saati ve konumu hemen telefonunuza kaydedin.
2. Video / Ses Kaydı Alın: Anlaştığımız üzere, size karşı ani gelişen bir hak ihlali (hizmetten kaçınma, hakaret) söz konusu olduğunda, olayı başka türlü ispat etme imkanınız yoksa telefonla video kaydı almanız Yargıtay tarafından hukuka uygun delil sayılır. Şoförün yüzünü ve aracın plakasını alacak şekilde "Beni kısa mesafe olduğum için almıyorsunuz değil mi?" diye sorun, verdiği yasa dışı cevabı kayda geçirin.
3. Polis / Zabıta Çağırın: Eğer taksici sizi yol ortasında indirmeye çalışıyor ve saldırganlaşıyorsa, hemen 155 Polis veya Belediye Zabıtasını arayarak "Kamu hizmetinden yararlanmam engelleniyor, trafik ihlali var" ihbarında bulunun.

Büyükşehir Belediyeleri Ulaşım Koordinasyon Merkezleri (UKOME) ve Belediye Encümenleri, yolcu seçen taksicilere karşı son yıllarda mevzuatları feci şekilde sertleştirmiştir. Şikayetiniz neticesinde o taksiye ve şoföre şu cezalar kesilir:

• Trafikten Men Edilme: Karayolları Trafik Kanunu'nun Ek 2/6 maddesi uyarınca, belediyeden aldığı izin belgesinin kapsamı dışında (yolcu seçerek, kurallara uymayarak) çalışan ticari taksiler ilk ihlalde 10 gün, tekrarı halinde 30 gün boyunca TRAFİKTEN MEN EDİLİR (Otoparka çekilir).
• Ruhsatın Askıya Alınması: Taksicinin bağlı olduğu belediyenin toplu taşıma yönetmeliğine göre, yolcu seçtiği tespit edilen aracın "Çalışma Ruhsatı" askıya alınır.
• Dehşet Para Cezaları: Hem şoföre şahsi olarak "Trafik kurallarına uymamak ve belediye emirlerine aykırılıktan" binlerce lira idari para cezası kesilir, hem de taksi plakası sahibine ağır mali yaptırımlar uygulanır. Taksici o gün kazanacağı 300 liralık kısa mesafe ücretinden kaçarken, on binlerce liralık zararla baş başa kalır.

Topladığınız delilleri, plakayı ve video kayıtlarını şu mercilere ilettiğiniz an yasal süreç jet hızıyla başlar:

• CİMER (Cumhurbaşkanlığı İletişim Merkezi): Doğrudan İçişleri Bakanlığı ve ilgili Belediyeye talimat gittiği için en etkili kanallardan biridir.
• Belediye Beyaz Masa / Çözüm Merkezi: (Örn: İstanbul için Alo 153, Ankara için Alo 153 Mavi Masa vb.) Belediyelerin toplu taşıma denetim birimleri bu şikayetleri anlık olarak sisteme işler ve ceza tutanağını hazırlar.
• Emniyet Genel Müdürlüğü (Trafik Şube): Yolcu seçme anına dair elinizde video kaydı varsa, Trafik Denetleme Şube Müdürlüğü'ne vereceğiniz bir dilekçe ile şoföre doğrudan Trafik Cezası yazılmasını sağlarsınız.

Soru 1: "Taksici beni arabaya aldı, yola çıktık. Gideceğim yeri beğenmediği için 'Trafik çok, ben seni burada indireyim, başka taksiye bin' dedi. İnecek miyim?"

Cevap: ASLA İNMEYİN! Taksici sizi araca aldığı an hukuken "Yolcu Taşıma Sözleşmesi" fiilen kurulmuştur. Sizi taahhüt ettiği varış noktasına kadar emniyetle götürmek zorundadır. Sizi yol ortasında indirmesi hem sözleşmeye aykırılıktır hem de can güvenliğinizi tehlikeye attığı için TCK m. 257 (kamu hizmetinin engellenmesi/kötüye kullanılması) ve Tüketici Kanununa ağır aykırılık teşkil eder. Hemen kapıları kilitleyin ve polisi arayın.

Soru 2: "Tepe lambası 'BOŞ' yanıyordu, el kaldırdım durmadı, yanımda duran yabancı turisti aldı gitti. Bu ayrımcılık suç mu?"

Cevap: Evet, net bir şekilde suçtur! Türk Ceza Kanunu Madde 122 (Nefret ve Ayrımcılık) uyarınca; kişilerin milliyeti, ırkı veya rengi sebebiyle bir hizmetten yararlanmasını engellemek veya zorlaştırmak suçtur. Turisti yerli vatandaşa tercih eden o şoför hakkında Fiyat/Hizmet Ayrımcılığından savcılığa suç duyurusunda bulunabilirsiniz.

Soru 3: "Taksici 'Cihaz bozuk, pos cihazı çalışmıyor, sadece nakit alıyorum' diyerek kredi kartı kabul etmedi ve beni almadı. Haklı mı?"

Cevap: Haksızdır. Büyükşehir belediyelerinin kararlarına göre ticari taksilerde kredi kartı/İstanbulkart/Ankarakart gibi dijital ödeme sistemlerinin çalışır durumda bulundurulması zorunludur. "Post arızalı" bahanesi yasal bir mazeret değildir; belediyeye şikayet edildiğinde cihazın çalışıp çalışmadığı denetlenir ve çalışıyorsa kasten yolcu almamaktan ceza kesilir.

(Bu dilekçe, sizi kısa mesafe veya trafik bahanesiyle aracına almayan ticari taksinin cezalandırılması ve trafikten men edilmesi için ilgili Büyükşehir Belediyesi Ulaşım Daire Başkanlığına verilecek resmi başvuru taslağıdır.)

[KONYA] BÜYÜKŞEHİR BELEDİYE BAŞKANLIĞI'NA (Ulaşım Daire Başkanlığı / Toplu Taşıma Şube Müdürlüğü'ne)

ŞIKAYET EDEN (YOLCU): [Adınız Soyadınız] - [TC Kimlik No] ADRES: [Adresiniz] İLETİŞİM:

ŞİKAYET EDİLEN ARAÇ PLAKASI: [Örn: 42 TT ....]

OLAY TARİHİ VE SAATİ: .../.../2026 - Saat: ...:...

OLAY YERİ: [Olayın Yaşandığı Cadde/Sokak/Durak Adı]

KONU: Ticari taksi şoförünün kısa mesafe / güzergah beğenmeme gerekçesiyle hizmetten yasa dışı olarak kaçınması, yolcu seçmesi ve belediye taksi yönetmeliğini ihlali sebebiyle cezalandırılması talebidir.

AÇIKLAMALAR:

1. Olay tarihinde ve saatinde, yukarıda belirtilen konumda ticari amaçla kamu hizmeti veren [Plaka] plakalı, tepe lambası "BOŞ" olarak yanan ticari taksiyi durdurdum.
2. Araca binmek istediğimde ve gideceğim yer olan [Varış Noktası] adresini söylediğimde, araç şoförü şahsıma hitaben; "Oranın trafiği çok yoğun / mesafe çok kısa, ben o tarafa gidemem, arabayı teslim saatim geldi" şeklinde hukuki ve yasal dayanaktan yoksun bahaneler ileri sürerek beni araca almayı reddetmiştir.
3. 6502 Sayılı Tüketici Kanunu Madde 6 uyarınca ticari taksilerin haklı bir sebep olmaksızın hizmet sağlamaktan kaçınması kesinlikle yasaktır. Ayrıca belediyeniz bünyesindeki Taksi Yönetmeliği uyarınca yolcu seçmek, mesafe beğenmemek açık bir disiplin suçudur ve çalışma izninin askıya alınmasını gerektirir.
4. Yaşanan bu haksız süreç tarafımca cep telefonu kamerası ile kayıt altına alınmış olup, şoförün hizmetten kaçındığı an net bir şekilde sabittir. (Ek: Video Kaydı Dosyası).

SONUÇ VE İSTEM: Yukarıda izah edilen nedenlerle; Vatandaşları mağdur ederek kamu hizmetini sabote eden, yolcu seçerek belediyeniz yönetmeliğini açıkça çiğneyen [Plaka] plakalı ticari taksi sahibi ve şoförü hakkında gerekli tahkikatın yapılmasını, aracın UKOME mevzuatı uyarınca TRAFİKTEN MEN EDİLMESİNE ve ilgililere en üst sınırdan İdari Para Cezası uygulanmasına karar verilmesini, sürecin sonucu hakkında tarafıma yazılı olarak bilgi verilmesini saygılarımla talep ederim.

TARİH: .../.../2026

ŞİKAYET EDEN: [Adınız Soyadınız] (İmza) (Ek: Olay anına ve taksi plakasına ait Video/Fotoğraf CD'si veya Flash Bellek)

Av. Sami IŞILAK Hukuk & Danışmanlık (Bu metin bilgilendirme amaçlıdır, hukuki tavsiye niteliği taşımaz. Detaylı bilgi için iletişime geçebilirsiniz.)